I SA/Kr 1733/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.08.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres os stycznia do grudnia 2008r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 21.08.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres os stycznia do grudnia 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.M. ur. w 1972r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem J.M. ur. w 2000r. Zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem w wysokości 1700 zł., miesięcznie, brutto (1255,91 zł., netto). Uzyskuje również niewielkie dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, która jest w fazie likwidacji. Na jej indywidualne konto wpływają alimenty w wysokości 3 101,16 zł., miesięcznie. W 2013r. ze stosunku pracy oraz z tytułu najmu lub dzierżawy uzyskała ona dochód w wysokości 29 121,25 zł. Z kolei z prowadzonej w tym roku działalności gospodarczej osiągnęła dochód w wysokości 54 662,20 zł., przy przychodzie na poziomie 2 088 291,23 zł. Ponadto w 2013r. wnioskodawczyni uzyskała dochód z odpłatnego zbycia udziałów w wysokości 307 500 zł., przy przychodzie w kwocie 398 000 zł. M. M. wynajmuje pokój w R., czynsz z tego tytułu wynosi 200 zł., miesięcznie. Ponosi też koszty utrzymania domu, którego jest właścicielką, o pow. 130 m2 , znajdującego się w N. Wynoszą one 1500 zł., miesięcznie. Wnioskodawczyni podnosi również iż , jej zobowiązania kredytowe opiewają łącznie na sumę 450 000 zł. Spłaca w związku z tym raty kredytów wynoszące: 2 742,18 zł., miesięcznie i ok. 1100 zł., miesięcznie. Strona skarżąca jest właścicielką: nieruchomości rolnej położonej w N.o pow. 0,2186 ha, obciążonej hipoteką umowną kaucyjną w kwocie 135 000 zł., dla której Sąd Rejonowy w N. prowadzi księgę wieczystą o nr [...], nieruchomości rolnej położonej w N., o pow. 0,0192 ha, obciążonej hipoteką umowną w kwocie 675 000 zł. oraz kaucyjną w kwocie 5 352 763 zł., dla której Sąd Rejonowy w N.prowadzi księgę wieczystą o nr [...], nieruchomości rolnej położonej w N., o pow. 0,0637 ha, obciążonej hipoteką umowną łączną zwykłą w kwocie 160 000 zł. oraz hipoteką umowną łączna kaucyjną w kwocie 80 000 zł., dla której Sąd Rejonowy w N. prowadzi księgę wieczystą o nr [...], nieruchomości rolnej położonej w N., o pow. 0,0784 ha, obciążonej hipoteką umowną łączną zwykłą w kwocie 160 000 zł. oraz hipoteką umowną łączną kaucyjną w kwocie 80 000 zł., dla której Sąd Rejonowy w N.prowadzi księgę wieczystą o nr [...] Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia , iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06). Zwrócić należy uwagę , iż orzekający aby rzetelnie ocenić zdolności płatnicze strony skarżącej musi dysponować dokładnymi i obszernymi informacjami na temat jej sytuacji majątkowej , rodzinnej i finansowej. Informacje te powinien dostarczyć wnioskodawca tak aby orzekający mógł przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. Stąd też brak danych, sprzeczne dane lub nieprawdopodobne dane, w tym zakresie, skutecznie uniemożliwiają wspomnianą analizę. To z kolei wyklucza przyznanie prawa pomocy. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawczynię informacje dotyczące podstawowych kwestii, z punktu widzenia analizy wniosku o przyznanie prawa pomocy są niepełne a wręcz sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Przede wszystkim należy podkreślić , iż wnioskodawczyni nie przesłała, mimo wezwania, dokładnego spisu miesięcznych wydatków rodziny. Nie ujawniła też w formularzu PPF, faktu, iż otrzymuje alimenty i uzyskuje niewielkie dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Informacje te zostały dopiero zawarte w odpowiedzi na wystosowane do niej wezwanie. Wysokość w/w dochodów nie została jednak podana przez stronę skarżącą. Trudno też przyjąć za wiarygodne oświadczenia M.M., w kwestii ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów. Z zebranego materiału dowodowego wynika bowiem , że jej miesięczny dochód wynosi 4357,07 zł. (1 255,91 zł. + 3 101,16 zł. = 4 357,07 zł.) a wydatki opiewają na kwotę 5 342,18 zł. (1 500 zł. + 2 742,18 zł. + 1100 zł. = 5 342,18 zł. ). Wnioskodawczyni wydaje więc miesięcznie kwotę o około 1000 zł., większą niż deklarowany przez nią dochód. Taki stan rzeczy jest niewytłumaczalny z punktu widzenia racjonalnego rozumowania. W konsekwencji w/w okoliczności stwierdzić trzeba, że strona skarżąca nie przedstawiła w sposób wiarygodny swojej sytuacji majątkowej. Orzekający nie ma więc wystarczającego materiału aby przeprowadzić rzetelną analizę jej sytuacji finansowej i zdolności płatniczych. Ocena taka nie można się natomiast opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 20.05.2014r., sygn. akt II GZ 199/14, postanowienie NSA z dnia 28.06.2012r., sygn. akt I FZ 210/12, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt.2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r.,poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.