I SA/Kr 1735/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.C. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 27.08.2014r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27.08.2014r., nr w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A. C. ur. w 1958r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. C. ur. w 1963r. oraz synem K. C. ur. w 1990r. A. C. zatrudniony jest w {...} Sp. z o.o. w, na podstawie umowy o pracę, z wynagrodzeniem w wysokości 2 017,67 zł., miesięcznie , netto. Z wynagrodzenia tego odprowadzana jest kwota 780,467 zł., miesięcznie, z tytułu zajęcia dokonanego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (sygn. akt [...]). W 2013r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej poniósł on stratę w wysokości 261 618,01 zł., przy przychodzie w wysokości 13 613,27 zł. a ze stosunku pracy i najmu osiągnął dochód w wysokości 65 800,40 zł., przy przychodzie w wysokości 90 084,23 zł. Obecnie wnioskodawca uzyskuje również dochód z najmu miejsc parkingowych w wysokości 4 290 zł., miesięcznie , netto. Z sumy tej , na podstawie "umowy przelewu wierzytelności przyszłej" potrącana jest kwota 4 231,20 zł. na rzecz wierzycieli. Skarżący zaciągnął kredyty w : ING Banku Śląskim, Polbanku EFG, Banku BPS, Banku Pekao S.A. i wszystkie one zostały wypowiedziane z powodu zaprzestania płacenia rat. A.C. jest wspólnikiem lub jedynym akcjonariuszem kilku spółek, w stosunku do których wydano bądź to postanowienie o ogłoszeniu upadłości bądź też sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości, z uwagi na brak środków do zaspokojenia kosztów postępowania upadłościowego. Wnioskodawca jest też właścicielem udziałów w kilku nieruchomościach, które zostały zajęte w postępowaniach egzekucyjnych, niezależnie od tego obciążone są one hipotekami kaucyjnymi. Wartość przedmiotowych nieruchomości wskazana w operatach szacunkowych biegłych jest wielokrotnie niższa niż egzekwowane z tych nieruchomości wierzytelności. Na ogłaszanych licytacjach nie udaje się zbyć tych nieruchomości. Nie jest wpłacane wadium , na licytacje nikt się nie stawia. K.l C. zatrudniony jest w [...] Sp. z o.o. i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w kwocie 2400 zł., miesięcznie, brutto. W 2013r. uzyskał on z tego tytułu dochód w wysokości 27 465 zł., przy przychodzie na poziomie 28 800 zł. E. C. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest nigdzie zatrudniona. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1 638,06 zł. i obejmują: opłatę za energię elektryczną – 595,90 zł., opłatę za wodę i odprowadzanie ścieków – 168,77 zł., opłatę za wywóz śmieci – 46 zł., opłatę za gaz – 722,34 zł. , opłatę za usługi telekomunikacyjne – 105,05 zł. Wnioskodawca podkreśla jednak, że zaległości z tytułu nieopłaconych rachunków za gaz wynoszą 6 731,78 zł. a w stosunku do niego prowadzonych jest 48 postępowań egzekucyjnych na łączną kwotę około 15 812 532,72 zł. Zaznacza też, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Przedstawiona przez A. C. sytuacja nie daje możliwości poniesienia przez wnioskodawcę kosztów sądowych. Uzyskiwane przez niego i syna dochody nie są wysokie i wynoszą łącznie ( 1237,20 zł. + 1738,57 zł. = 2975,99 zł. ) 2975,99 zł. Muszą one wystarczyć na utrzymanie trzech osób, a sama kwota miesięcznych opłat, nieuwzględniająca kosztów wyżywienia, wynosi 1 638,06 zł. Strona skarżąca nie posiada też żadnych oszczędności, przedmiotów wartościowych, czy nieruchomości mogących ulec spieniężeniu. Bardzo duża kwota zadłużenia i liczne postępowania egzekucyjne nie rokują natomiast aby wnioskodawca mógł poczynić jakieś oszczędności. Stąd też, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznać należy, że zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych jest zasadne. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).