I SA/Kr 1744/11

WyrokWSA w Krakowie2011-12-07

Skład orzekający: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Maja Chodacka, WSA Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pożyczki udzielone spółce kapitałowej przez jej wspólnika, które w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na mocy krajowych przepisów, powinny być zwolnione z tego podatku na podstawie Dyrektywy Rady 69/335/EWG, uwzględniając zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego i zasadę stand still?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że polskie przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązujące w latach 2007-2008, w zakresie opodatkowania pożyczek udzielonych spółce przez jej wspólnika, były sprzeczne z art. 4 ust. 2 i art. 7 ust. 2 Dyrektywy Rady 69/335/EWG. Polska, decydując się w dniu przystąpienia do UE na zwolnienie z podatku takich pożyczek, nie mogła ich ponownie opodatkować ze względu na zasadę stand still i cel dyrektywy, jakim jest ograniczenie podatku kapitałowego. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone.
Stan faktyczny
Spółka "W" Sp. z o.o. zaskarżyła decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od umów pożyczek udzielonych spółce przez jej wspólników w latach 2007-2008. Organy podatkowe uznały te pożyczki za zmianę umowy spółki podlegającą opodatkowaniu PCC. Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niezgodność krajowych przepisów z Dyrektywą 69/335/EWG oraz naruszenie prawa procesowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, argumentując, że pożyczki te podlegały opodatkowaniu na gruncie prawa krajowego i nie były objęte zwolnieniem wynikającym z Dyrektywy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji. Określił, że decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1744/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r., sprawy ze skarg "W" Sp. z o.o. w K., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 17 listopada 2010 r. Nr od [...], (sprostowano mylnie wpisaną datę wydania do [...], zaskarżonych decyzji), w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 28.148 zł (dwadzieścia osiem tysięcy sto czterdzieści osiem złotych). Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzjami z dnia 17 sierpnia 2010r. - Nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] - określił w stosunku do "W" sp. z o. o. w K. (poprzednia nazwa : "M" sp. z o.o.) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zmiany umowy spółki wynikającej z umów pożyczki pomiędzy "M" sp. z o.o. (pożyczkobiorca) a jej wspólnikami: "P" sp. z o.o., "M" sp. z o.o., "A" sp. z o.o. (pożyczkodawca), udzielonych w okresie od kwietnia 2007r. do sierpnia 2008r. , a decyzjami - Nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] – odmówił stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zmiany umowy spółki, wynikającej z w/w umów pożyczki. Rozstrzygnięcia powyższe zapadły w związku z wnioskiem z dnia 10.07.2009 r., w którym "M" sp. z o.o. zwróciła się o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, powstałej wskutek nienależnie zadeklarowanego i zapłaconego podatku. Do wniosku załączono korekty deklaracji PCC-3, w których wykazano kwotę należnego podatku "0" zł. Od w/w. decyzji "W" sp. z o. o. w K. wniosła odwołania, żądając ich uchylenia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy. Spółka zarzuciła - naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 1 ust. 3 pkt 4 oraz art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 86, poz. 959 z 2000 r. ze zm.) w zw. z art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy z 17 lipca 1969 r. dot. podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (69/335/EWG), tudzież - naruszenie prawa procesowego przez nierozpatrzenie całości przedstawionego przez spółkę materiału dowodowego oraz niekompletność uzasadnienia faktycznego skarżonej decyzji, a w szczególności naruszenie art. 187 § 1, art. 191 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej decyzjami z dnia 17 listopada 2010r. kolejne nr: od [...] do [...], utrzymał zaskarżone decyzje w mocy, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit.k) oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu zaistnienia zdarzenia, podatkowi podlegają umowy spółki (akty założycielskie) oraz zmiany umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się przy spółce kapitałowej wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika (akcjonariusza) oraz dopłaty (art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy). Stosownie do postanowień art. 4 pkt 9 ww. ustawy obowiązek podatkowy ciąży na spółce. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 8 lit.d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawę opodatkowania przy umowie spółki stanowi przy pożyczce udzielonej spółce przez wspólnika lub akcjonariusza - kwota lub wartość pożyczki. Z kolei na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stawka podatku od umowy spółki wynosi 0,5%. W świetle powyższych przepisów, przedmiotowe pożyczki stanowią zmianę umowy spółki w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, która podlega opodatkowaniu. Odnosząc się do zarzutu niezgodności wskazanych przepisów (w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2007 r. do 31.12.2008 r.) z prawem wspólnotowym, w tym w szczególności z Dyrektywą Rady 69/335/EWG, oraz zarzutu, że nowelizacja ustawy o PCC uchylająca zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 10 lith), weszła w życie z dniem 01.01.2007 r. i naruszyła, wskazaną Dyrektywę 69/335/EWG, ponieważ ponownie opodatkowała transakcję, która z dniem przystąpienia do UE była zwolniona z opodatkowania, organ odwoławczy podał, iż z dniem 01.05.2004 r., a więc przystąpienia do Unii Europejskiej, Polska wprowadziła regulacje w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych w pełni uwzględniające wymogi Dyrektywy. Zgodnie z treścią zasad określonych w Traktacie, moment przystąpienia Polski do Wspólnot Europejskich decyduje o kształcie obowiązującego prawa wspólnotowego podlegającego implementacji. Przed tym dniem, wszelkie zasady dotyczące opodatkowania lub zwolnienia czynności należących do zakresu pojęcia gromadzenia kapitału były wprowadzane do polskiego porządku prawnego wyłącznie na podstawie prawa krajowego. Do dnia akcesji Polska miała zupełną swobodę regulowania podatku kapitałowego. Mogła więc stosować każdą stawkę, którą uznawała za odpowiednią do poszczególnych czynności. Przepis art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG w brzmieniu obowiązującym w dniu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, obliguje Państwa członkowskie do zwolnienia od podatku operacji kapitałowych, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą, przy czym zwolnienie to zależy od warunków, które w tej dacie były stosowane do przyznania zwolnienia lub zastosowania stawki 0,50 % lub niższej. W powyższej dacie (tj. 1 lipca 1984 r.) obowiązywała ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 1975 r. Nr 45, poz. 226) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz.U. z 1983 r. Nr 34, poz. 161 ze zm.). Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 3 lit.d) cyt. ustawy o opłacie skarbowej, opłacie skarbowej podlegały pisma stwierdzające zawiązanie spółki przez osoby fizyczne i osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej, z kolei § 54 ust. 1 oraz ust. 3 cyt. Rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 lipca 1984 r.) stanowił, iż opłata skarbowa od umowy spółki przy zawiązaniu spółki oraz powiększeniu kapitału zakładowego spółki wynosi: • od wkładów, których przedmiotem jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania 10% i • od innych wkładów 5%. Polska zobowiązana była do implementowania rozwiązań unijnych z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej tj. z dniem 01.05.2004 r. Wyrazem tego jest ustanowienie odpowiednich przepisów krajowych wykonujących postanowienia zawarte w dyrektywach unijnych. Realizację tego obowiązku stanowi obowiązująca od dnia 1 maja 2004 r. nowelizacja ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych wprowadzona ustawą z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 42). Zmiana ta jest konsekwencją implementacji Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, która przewidywała obciążenie wszystkich transakcji związanych z gromadzeniem kapitału w spółkach jednolitą stawką podatku nieprzekraczającą 1%. W nowelizacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przyjęto stawkę w wysokości 0,5%. Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził co do zasady pierwszeństwo prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Jednakże w jego ocenie zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG nie dotyczy państw, które w dniu 1 lipca 1984 r. nie były członkami Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Aby czynność polegająca na udzieleniu pożyczki przez wspólnika i powodująca w konsekwencji zmianę umowy spółki, była zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych, to czynność ta w dniu 1 lipca 1984 r. musiałaby być zwolniona z opodatkowania w przepisach krajowych lub opodatkowana stawką 0,50% lub niższą. Na dzień 1 lipca 1984 r. umowy spółki opodatkowane były w Polsce stawką wyższą, niż wskazana w art. 7 ust. 1 Dyrektywy. Natomiast przepis art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG musi być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wszystkich czynności objętych zakresem zastosowania tej Dyrektywy, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w Polsce - na gruncie obowiązującego na ten dzień prawa krajowego, zwolnione od podatku kapitałowego lub które były opodatkowane tym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50% lub niższej. Dlatego też nie mogą znaleźć zastosowania, nieobowiązujące w dniu 1 lipca 1984 r. warunki zwolnienia z podatku kapitałowego sformułowane w Dyrektywie 69/335/EWG, skoro dyrektywa ta nie obowiązywała w tym dniu w stosunku do Polski. Odnosząc się do zarzutu, iż pożyczki udzielone spółce przez udziałowca nie zostały wymieniona w art. 4 ust. 1 w/w dyrektywy, organ podał, że pierwotne brzmienie art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG, stanowiło o tym jakie operacje mogą podlegać podatkowi kapitałowemu, wśród nich lit. d) : "zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową u członka, współmałżonka lub dziecka członka, a także zaciągnięcie pożyczki u strony trzeciej, jeżeli jest ona gwarantowana przez członka, pod warunkiem, że takie pożyczki mają taką samą funkcję jak zwiększenie kapitału spółki". Na dzień zawarcia przedmiotowych umów, obowiązywał zmieniony Dyrektywą z dnia 10.06.1985 r. nr 85/303/EWG art. 4 ust. 2, regulujący operacje, które nadal mogły podlegać podatkowi kapitałowemu ale w zakresie, w jakim były opodatkowane stawką 1 % w dniu l lipca 1984 r. w tym lit. d) regulowała: "zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową u członka, współmałżonka lub dziecka członka, a także zaciągnięcie pożyczki u strony trzeciej, jeżeli jest ona gwarantowana przez członka, pod warunkiem że takie pożyczki mają taką samą funkcję jak zwiększenie kapitału". Organ odwoławczy wywodzi z powyższego, iż wprawdzie art. 4 ust. 1 dyrektywy nie wymieniał umowy pożyczki, natomiast brzmienie art. 4 ust. 2 dyrektywy nie wykluczało z opodatkowania pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika. Zwolnienia powyższej czynności z opodatkowania podatkiem kapitałowym nie potwierdza również zapis art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG. Odnosząc się zarzutu, iż Polska wprowadzając w okresie od 01.05.2004 r. do 31.12.2006 r. zwolnienie podatkowe, nie była uprawniona do pobierania podatku od tych czynności w późniejszym okresie - zasada prawa wspólnotowego stand still , jako zakaz wprowadzania nowych ograniczeń w zakresie swobody przepływu kapitału niż te, które istniały na dzień akcesji Polski do Wspólnot, organ podał, że nowelizacja ustawy o PCC, która weszła w życie z dniem 01.01.2007 r. nie naruszyła prawa wspólnotowego, ponieważ pożyczki udzielane spółce przez jej wspólnika podlegały podatkowi od czynności cywilnoprawnych zarówno przed dniem 1 maja 2004 r. jak i po tym dniu, a zatem Polska nie opodatkowała ponownie transakcji, a jedyną zmianą, jaka wystąpiła w latach 2004 - 2006 było inne określenie momentu powstania obowiązku podatkowego od przedmiotowej czynności. Mając na względzie cel podatku kapitałowego, który został wyrażony w Dyrektywie 69/335/EWG, ustawodawca przesunął moment opodatkowania przedmiotowej czynności na chwilę praktycznego budowania kapitału w spółce kapitałowej. Od dnia 01.05.2004 r. do dnia 31.12.2006 r. przedmiotowe pożyczki podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w momencie ich konwersji na kapitał zakładowy. Zwolnienie określone w art. 9 pkt 10 lit.h) zostało wprowadzone wyłącznie w celu zachowania zasady jednokrotnego opodatkowania kapitału spółki, wyrażonej w Dyrektywie 69/335/EWG. Ustawą z dnia 16.11.2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 222, poz. 1629), która weszła w życie z dniem 01.01.2007 r., ustawodawca powrócił do pierwotnego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku zmiany umowy spółki polegającej na udzieleniu pożyczki spółce przez jej wspólnika. W aspekcie przedmiotowej sprawy nie doszło zatem do naruszenia klauzuli stand still, bowiem w czasie obowiązywania ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie miało miejsca rozszerzenie obowiązków podatkowych wbrew postanowieniom dyrektywy. Reasumując, zmiana umowy spółki była nieprzerwanie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Stwierdzono ponadto, że nie wszystkie pożyczki były traktowane i opodatkowane jako podwyższenie kapitału zakładowego, a jedynie takie których udzielenie powodowało zadłużenie przekraczające poziom 50% kapitału zakładowego (§ 54 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.05.1983 r. w sprawie opłaty skarbowej, organ podał, że rozporządzenie to stosownie do § 53 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłata skarbowa od umowy pożyczki udzielonej przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną nie będącą jednostką gospodarki uspołecznionej, jeżeli pożyczka przekraczała kwotę 25.000,00 zł (przed denominacją), wynosiła od kwoty pożyczki 2%. Dodatkowo § 54 ust. 5 cyt. rozporządzenia wskazuje, iż za kapitał zakładowy uważało się również pożyczki udzielone spółce przez jednego ze wspólników lub udziałowców, jeżeli ogólna suma niespłaconych pożyczek w dniu udzielenia pożyczki przekraczała 50% kapitału zakładowego. Tym samym, ustawa o opłacie skarbowej jak i rozporządzenie do niej (§ 54 ust. 5) wskazywało na opodatkowanie przedmiotowej pożyczki. Jeżeli natomiast pożyczka taka nie spełniała warunku uznania jej za kapitał zakładowy, to podlegała opodatkowaniu na podstawie § 53 ust. 1 tego Rozporządzenia na zasadach ogólnych. Przedmiotowe pożyczki mieszczą się w zakresie opodatkowania na dzień 1.07.1984r. Konsekwencją powyższego stanowiska organu, była odmowa stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zmiany umowy spółki, wynikającej z w/w umów pożyczki. Skargi na powyższe decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła "W" sp. z o. o., podtrzymując w relacji do zaskarżonych decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego zarzuty zawarte w odwołaniach dotyczące naruszenia prawa materialnego. Natomiast w zakresie prawa procesowego strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając skargi podniesiono w szczególności, że w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008r. przepisy art. 1 ust. 1 pkt. 2, art. 1 ust. 3 pkt. 4 oraz art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie rozliczenia podatku z tytułu pożyczek udzielonych spółce przez udziałowca były niezgodne z prawem wspólnotowym tj. Dyrektywą nr 69/335/EWG. Zdaniem strony skarżącej zasadnicze znaczenie ma interpretacja 4 ust. 1 w/w dyrektywy w kontekście jego transpozycji na grunt przepisów w/w ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W ocenie skarżącej stanowisko polskiego ustawodawcy dotyczące transpozycji art. 4 ust. 1 dyrektywy na grunt polskiej ustawy zawarte jest w uzasadnieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, druk sejmowy nr 2114 z 15 października 2003 r. (Sejm RP IV kadencji). Projekt ten przybrał kształt ustawy z 19 grudnia 2003r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, która weszła w życie od 1 maja 2004 r. i wskazuje, że w świetle przepisów dyrektywy pożyczki udzielane spółce kapitałowej przez jej wspólnika nie podlegają podatkowi kapitałowemu, w projekcie zaproponowano zwolnienie tej czynności z podatku. Dalej strona skarżąca zauważyła, że w momencie transpozycji przepisów dyrektywy na grunt polskich przepisów Polska podjęła świadomą decyzję o implementacji art. 4 ust. 1 oraz braku implementacji art. 4 ust. 2 i art. 7 ust. 1 dyrektywy, co w konsekwencji doprowadziło do wejścia w życie zwolnienia przewidzianego w art. 9 ust. 10 lit. h w/w ustawy. W ocenie strony skarżącej skarżony organ błędnie przyjął, że polski ustawodawca dokonał transpozycji zarówno art. 4 ust. 1 oraz art. 4 ust. 2 i art. 7 ust. 1 dyrektywy. Ponadto spółka podniosła, że zgodnie z art. 91 pkt. 2 Konstytucji RP umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Uchylenie od 1 stycznia 2007 r. zwolnienia z art. 9 ust. 10 lit. h ustawy jest niezgodne z Dyrektywą, w szczególności z art. 4 ust. 1 tejże. Zatem skarżąca spółka, wskazując na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 września 2009r. sygn. III SA/Wa 619/09, wywodziła , że organy winny bezpośrednio zastosować przepis Dyrektywy. Uzasadniając zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego strona skarżąca wskazała na nieprzejrzysty i nielogiczny sposób uzasadnienia zaskarżonych decyzji. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z zaskarżonych decyzji - sygn. akt od I SA/Kr 179/11 do 198/11, w celu rozpoznania ich i rozstrzygnięcia pod wspólną sygn. I SA/Kr 179/11. Po podjęciu zawieszonego postępowania sprawie nadano sygnaturę I SA/Kr 1744/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Analiza przywołanych przez skarżącą argumentów przemawia za zasadnością skargi. Istota rzeczy w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny , czy zasadnie organy podatkowe opodatkowały umowy pożyczki środków pieniężnych zawarte pomiędzy spółką a jej wspólnikiem. Punktem wyjścia dla dalszych rozważań stać się musi przywołanie stanu prawnego obowiązującego w datach zawierania umów pożyczki , a także w okresach je poprzedzającym i późniejszym. I tak wedle reguły wyrażonej w art.2 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7.11.2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ( Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz.1319) w sprawie znaleźć muszą zastosowanie przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i lit. "k" ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych ( w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r.), podatkowi podlegają umowy pożyczki i umowy spółki (akty założycielskie). Stosownie do postanowień pkt 2 art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, podatkowi podlegają zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4. Ustęp 3 tego przepisu stanowi, iż w przypadku umowy spółki za zmianę umowy, uważa się przy spółce kapitałowej wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika (akcjonariusza) oraz dopłaty. Z przytoczonych przepisów wynika, że ustawodawca spośród pożyczek wskazanych w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wyszczególnił pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika (akcjonariusza) i przyjął, iż tego rodzaju pożyczka mieści się w pojęciu zmiany umowy. Skoro ustawodawca przy podatku od czynności cywilnoprawnych nakazał traktować pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika jako zmianę umowy spółki, to zgodnie z zasadami legislacji należy przyjąć, iż przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, dotyczące pożyczek nie obejmują swym działaniem pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika ( tak : wyroki NSA z dnia 11 lipca 2006 r. II FSK 978/05 i z dnia 5 października 2007 r. II FSK 739/06). W latach 2007 i 2008 r., kiedy to skarżąca spółka zawarła przedmiotowe umowy ze swoim udziałowcem, tego rodzaju pożyczki nie były zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych. Pożyczki te zostały zwolnione z podatku począwszy od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. na mocy art. 9 pkt 10 lit. "h" ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i są ponownie zwolnione od dnia 1 stycznia 2009 r. przez art. 9 pkt 10 lit. "i" wspomnianej ustawy. Oba te przepisy mają tożsame brzmienie i stanowią, iż zwalnia się od podatku pożyczki udzielone przez wspólnika (akcjonariusza) spółce kapitałowej. W datach zaciągnięcia pożyczek od jej wspólnika, pożyczki takie nie były zwolnione od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Natomiast rozważenia wymaga , czy pożyczki udzielona spółce przez udziałowca, podlegają zwolnieniu na podstawie przepisów Dyrektywy 69/335. , oraz kwestia zakresu, w jakim organy administracyjne w swej działalności orzeczniczej związane są prawem wspólnotowym, a w szczególności to, czy ewentualna sprzeczność prawa krajowego z prawem wspólnotowym pozwala organom administracyjnym na bezpośrednie stosowanie prawa wspólnotowego. W myśl art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, czyli od 1 maja 2004 r., cały dorobek prawny Wspólnot, tzw. acquis communautaire obejmujący prawo pierwotne, w tym podstawowe zasady prawne sformułowane przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS) oraz prawo pochodne tworzone przez organy Wspólnoty, został inkorporowany do wewnętrznego porządku prawnego i stał się prawem obowiązującym na terytorium Polski. Zasada poszanowania acquis communautaire ma fundamentalne znaczenie dla jednolitości wspólnotowego porządku prawnego. Jedną z naczelnych zasad wspólnotowego prawa pierwotnego jest zasada pierwszeństwa. Znajduje ona zastosowanie w przypadku sprzeczności norm krajowych i wspólnotowych poprzez nałożenie obowiązku stosowania normy wspólnotowej z pominięciem normy krajowej. Prymat porządku wspólnotowego nad wewnętrznymi porządkami prawnymi ETS proklamował w klasycznym już orzeczeniu z 1964 r. w sprawie Costa (6/64 Flaminio Costa v. Enel). Pogląd o nadrzędności prawa wspólnotowego nad krajowym jest w orzecznictwie ETS-u ugruntowany i systematycznie rozwijany. Zasada pierwszeństwa ma charakter bezwarunkowy i nieograniczony. Oznacza to z jednej strony, iż z pierwszeństwa korzystają wszystkie normy prawa wspólnotowego, zawarte zarówno w prawie pierwotnym jak i wtórnym, z drugiej zaś, iż żadna norma prawa krajowego nie może mieć pierwszeństwa przed prawem wspólnotowym (wyrok w sprawie 11/70 Internationale Handelsgesellschaft z 1970 r.). Zgodnie z powyższą zasadą na każdym organie Państwa Członkowskiego, w tym również organach administracyjnych i podatkowych, spoczywa obowiązek stosowania przepisu wspólnotowego z pominięciem sprzecznego z nią przepisu krajowego. W tym aspekcie mamy do czynienia z bezpośrednim stosowaniem przepisów wspólnotowych, które w przypadku kolizji z przepisami krajowymi mają pierwszeństwo zastosowania. Organy administracji publicznej mają obowiązek stosowania prawa wspólnotowego, jako elementu krajowego porządku prawnego. Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości , że rozstrzygające sprawy organy podatkowe, zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa), miały obowiązek stosowania nie tylko przepisów prawa krajowego, ale również przepisów prawa wspólnotowego. W przypadku kolizji przepisów prawa wspólnotowego z przepisami krajowymi, zgodnie z omówionymi powyżej zasadami bezpośredniego skutku i pierwszeństwa, organy te powinny odmówić zastosowania przepisów krajowych na rzecz mających bezpośrednie zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego. W realiach rozpoznanej sprawy zasadnicze znaczenie ma treść art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335, który stanowi, iż Państwa Członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje, inne niż operacje określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą. Zwolnienie zależy od warunków, które w tamtym dniu były stosowane do przyznania zwolnienia , lub zależnie od okoliczności nałożenia podatku według stawki 0,50 % lub niższej. Z przytoczonego przepisu wynika, że Państwa Członkowskie zobowiązane są do zwolnienia z podatku kapitałowego (w Polsce nazwanego podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wcześniej opłatą skarbową) wszystkich czynności, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą. Czynności dokonane przez spółkę , tj. pożyczki zaciągnięte od wspólnika, nie były obligatoryjnie zwolniona z podatku kapitałowego mocą przepisów Dyrektywy 69/335, mieściły się natomiast w katalogu czynności podlegających zwolnieniu fakultatywnemu. Katalog czynności podlegających fakultatywnemu opodatkowaniu został zawarty w art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335, który stanowi m.in., iż operacje takie jak zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową, jeśli wierzyciel uprawniony jest do udziału w zyskach spółki (lit. c) oraz zaciągnięcie pożyczki przez spółkę kapitałową u członka, współmałżonka lub dziecka członka, a także zaciągnięcie pożyczki u strony trzeciej, jeżeli jest ona gwarantowana przez członka, pod warunkiem że takie pożyczki mają taką samą funkcję jak zwiększenie kapitału spółki (lit. "d"), mogą nadal podlegać podatkowi kapitałowemu w zakresie, w jakim były opodatkowane stawką 1% w dniu 1 lipca 1984 r. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 tej Dyrektywy, Państwa Członkowskie mogą zwolnić z podatku kapitałowego wszystkie operacje inne niż określone w ust. 1 lub naliczyć od nich podatek o jednolitej stawce nie przekraczającej 1 %. Przepis ten pozostawił więc Państwom Członkowskim swobodę w podjęciu decyzji co do opodatkowania lub zwolnienia z podatku operacji m.in. wymienionych w art. 4 ust. 2. Zatem w celu ustalenia, czy pożyczka udzielona spółce przez wspólnika powinna być zwolniona z podatku kapitałowego stosownie do treści art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335 konieczne jest odwołanie się do przepisów krajowych, które obowiązywały w dniu 1 lipca 1984 r. czyli do ustawy o opłacie skarbowej z dnia 19.12.1975 r.( Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz.226 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłaty skarbowej ( Dz. U. z 1983 r. Nr 34, poz.161 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 lit. "d" ustawy o opłacie skarbowej, opłatę skarbową pobiera się od pism stwierdzających zawiązanie spółki przez osoby fizyczne i osoby prawne nie będące jednostkami gospodarki uspołecznionej. Natomiast § 54 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej stanowią, iż opłata skarbowa od umowy spółki wynosi - od podstawy obliczenia opłaty: 1) od wkładów, których przedmiotem jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania 10%, 2) od innych wkładów 5%. Według ust. 3 § 54 podstawę obliczenia opłaty skarbowej stanowi przy zawiązaniu spółki - kapitał zakładowy, przy powiększeniu kapitału zakładowego spółki - kwota, o którą powiększono kapitał zakładowy. Z kolei stosownie do treści ust. 5 § 54 za kapitał zakładowy uważa się również pożyczki udzielone spółce przez jednego ze wspólników lub udziałowców, jeżeli ogólna suma nie spłaconych pożyczek w dniu udzielenia pożyczki przekracza 50% kapitału zakładowego. W świetle przytoczonych przepisów, w dniu 1 lipca 1984 r. w kraju opodatkowaniu, nie podlegały wszystkie pożyczki udzielone spółce przez jednego ze wspólników lub udziałowców, lecz tylko pożyczki zaciągnięte w warunkach określonych w § 54 ust. 5 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, tj. jeżeli ogólna suma nie spłaconych pożyczek w dniu udzielenia pożyczki przekraczała 50% kapitału zakładowego. Zatem, zgodnie z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335, który jest jasny i precyzyjny, Polska z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej zobowiązana była zwolnić z podatku od czynności cywilnoprawnych każdą pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika w warunkach innych niż określone ww. § 54 ust. 5, czyli nieopodatkowaną w kraju w dniu 1 lipca 1984 r. Bez znaczenia przy tym pozostaje, iż czynność ta nie była w owym czasie zwolniona z podatku, lecz w ogóle nie była opodatkowana. Istotne jest, że pożyczka udzielona spółce przez wspólnika w innych warunkach niż określone w § 54 ust. 5 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej nie była w dniu 1 lipca 1984 r. obciążona opłatą skarbową. Zaakcentować trzeba , że Polska, ani w Akcie dotyczącym warunków przystąpienia m.in. Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. Urz. WE L 236, str. 33), ani w żadnym innym akcie prawnym, nie zastrzegła możliwości odstąpienia od obligatoryjnego zwolnienia z podatku przedmiotowych transakcji, tak jak np. uczyniła to Grecja, w której w momencie przystąpienia do Unii Europejskiej w ogóle nie było podatku kapitałowego (vide art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335). Przepisy Dyrektywy 69/335, powinny być interpretowane z uwzględnieniem jej celu, którym mocą zmian wprowadzonych Dyrektywą 85/303 jest wyeliminowanie podatku kapitałowego, a nie tylko harmonizacja przepisów. Zważywszy więc na cel tej Dyrektywy oraz treść jej art. 7 ust. 1, nieopodatkowanie danej czynności podatkiem kapitałowym w dniu 1 lipca 1984 r. w Państwie Członkowskim, skutkuje obowiązkiem zwolnienia tej czynności z podatku po dniu przystąpienia tego państwa do Unii Europejskiej. Polska dostosowała się do tego obowiązku, zwalniając od dnia 1 maja 2004 r. pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika na podstawie art. 9 pkt 10 lit. "h" ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednakże ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U z 2006 r. Nr 222, poz.1629) przepis ten został uchylony i od dnia 1 stycznia 2007 r. pożyczka udzielona spółce przez wspólnika podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynność ta ponownie została zwolniona z podatku od dnia 1 stycznia 2009 r. mocą art. 9 pkt 10 lit. "i" p.c.c. ustanowionego ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem w okresie, którego dotyczy niniejszy spór, ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, była sprzeczna z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335, w zakresie w jakim nie zwalniała z podatku od czynności cywilnoprawnych, pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika w innych okolicznościach niż określone w § 54 ust. 5 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej. W orzecznictwie sądowym, w tym orzecznictwie ETS i literaturze prawniczej przyjmuje się, że niewłaściwa i niekorzystna dla podatnika implementacja dyrektywy albo brak takiej implementacji w ogóle (z niekorzystnym dla podatnika skutkiem) stwarza możliwość powołania się na przepis dyrektywy, o ile przepis ten cechuje się dostatecznym stopniem precyzyjności oraz bezwzględnością stosowania, tzn. dyrektywa nie pozostawia państwu możliwości wyboru jednego rozwiązania spośród wielu (np. A. Wróbel, Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich Kraków 2004, wyroki ETS w sprawach: Costa C-6/64, Simmenthal C-106/77, Van Gend C-26/62), Art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335 dostatecznie precyzyjnie zakazuje opodatkowania podatkiem kapitałowym operacji zwolnionych w dniu 1 lipca 1984 r. z podatku lub opodatkowanych stawką 0,5% lub mniejszą. Materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe nie pozwala na weryfikację , czy pożyczki udzielone skarżącej Spółce przez wspólnika, zostały zaciągnięte w warunkach określonych w § 54 ust. 5 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, tj. czy ogólna suma nie spłaconych przez Spółkę pożyczek w dniu udzielenia pożyczek przekraczała 50% kapitału zakładowego. Niezależnie od powyższego, rozważenia wymaga, czy pożyczki udzielone spółce przez wspólnika korzystają ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych nawet, gdyby okazało się, że zostały one udzielone w warunkach określonych w § 54 ust. 5 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej, czyli były one opodatkowane w Polsce w dniu 1 lipca 1984 r. Art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335 pozostawił Państwom Członkowskim swobodę w podjęciu decyzji co do opodatkowania lub zwolnienia z podatku operacji wymienionych w art. 4 ust. 2. Polska dokonując wyboru spośród tych dwóch wariantów zdecydowała się zwolnić z podatku, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, wprowadzając to zwolnienie z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 9 pkt 10 lit. "h" ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu do ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 42) ustanawiającej ten przepis, wyjaśniono, iż ustawa ta ma na celu dostosowanie przepisów ustawy do Dyrektywy 69/335. Skoro Polska, z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej, zwolniła z podatku pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, to wedle sądu podjęła nieodwracalną decyzję, której nieodwracalność wynika z zasady stand still obowiązującej na gruncie przepisów Dyrektywy 69/335 oraz celu tej Dyrektywy. Zauważyć tu należy , że Komisja Wspólnot Europejskich we wniosku dotyczącym Dyrektywy Rady w sprawie podatków pośrednich od gromadzenia kapitału z dnia 4 grudnia 2006 r. (2006/0253 (CNS)) uzasadniając przekształcenia Dyrektywy 69/335 stwierdziła, iż już sam cel tej Dyrektywy, zwłaszcza po jej zmianie w 1985 r., był interpretowany jako domyślne zobowiązanie do przestrzegania zasady stand still. Według Komisji, domyślny obowiązek przestrzegania zasady stand still sprawił, że Państwa Członkowskie, które zniosły podatek kapitałowy, nie mogły go już ponownie nałożyć. Argumentując funkcjonowanie zasady stand still na gruncie Dyrektywy 69/335 Komisja podniosła, że Rzecznik generalny Fenelly w swojej opinii w sprawie C-350/98 jasno stwierdził, że Państwa Członkowskie nie mają prawa wprowadzać nowych podatków kapitałowych od operacji wymienionych w przedmiotowej Dyrektywie, jeżeli wcześniej nie zdecydowały się na ich wprowadzenie. Trybunał Sprawiedliwości podtrzymał to rozumowanie w swoim orzeczeniu z dnia 11 listopada 1999 r. w sprawie C-350/98 (str. 1, 8 i 9 uzasadnienia wniosku). Celem zatem Dyrektywy 69/335 jest wspieranie swobodnego przepływu kapitału w szczególności poprzez możliwość uzyskania zwolnienia z podatku kapitałowego. W ocenie sądu nie odpowiadają temu celowi działania Państwa Członkowskiego, które, tak jak uczyniła to Polska, w momencie przystąpienia do Unii Europejskiej zwalnia z podatku kapitałowego pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, by po ponad dwóch latach funkcjonowania tego zwolnienia czynność tę opodatkować, a po kolejnych dwóch latach - ponownie zwolnić z podatku. Taka niestabilność regulacji nie służy wspieraniu swobodnego przepływu kapitału, a wprowadzenie opodatkowania po wcześniejszym zwolnieniu z podatku jest wprost sprzeczne z wytyczonym przez Dyrektywę (ukształtowanym Dyrektywą 85/303) kierunkiem działania, tj. doprowadzenia do zwolnienia z podatku kapitałowego ze względu na jego niekorzystny wpływ na gospodarkę. Dodać należy , iż w w/w wniosku Komisja Wspólnot Europejskich wskazała, że podatek kapitałowy ma być zniesiony do 2010 r., co nastąpi po 25 letnim okresie, w którym Państwa Członkowskie mogły dostosować swoje regulacje do zniesienia tego podatku. W większości państw Wspólnoty podatek ten został zniesiony, co z punktu widzenia konkurencyjności polskich podmiotów gospodarczych nie może pozostawać bez znaczenia. Tym bardziej "zaskakiwanie" tych podmiotów ponownym wprowadzeniem podatku kapitałowego od pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika nie może być ocenione jako działanie zgodne z celem Dyrektywy 69/335. Wobec tego stwierdzić należy, że Państwa Członkowskie mogły dokonać jednokrotnego wyboru spośród możliwości jakie przyznał im art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335, tj. opodatkować lub zwolnić z opodatkowania operacje inne niż określone w ust. 1 tego artykułu. Polska decydując się w dniu przystąpienia do Unii Europejskiej na zwolnienie z podatku pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika nie mogła ponownie opodatkować tej czynności ,co oznacza, że przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązujące w 2007 i 2008 r. w zakresie opodatkowania pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika są sprzeczne z Dyrektywą 69/335. Zgodnie z art. 249 akapit 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864/2) dyrektywa wiąże każde państwo członkowskie, do którego jest kierowana w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Państwo członkowskie, do którego kierowana jest dyrektywa jest obowiązane do wykonania dyrektywy w drodze ustanowienia przepisów prawa wewnętrznego, które mają urzeczywistniać postanowienia dyrektywy. Należy podkreślić, że wykładnia prowspólnotowa, tj. interpretacja prawa krajowego w świetle tekstu oraz celu dyrektywy, po to by osiągnąć rezultat, o którym mowa w art. 249 TWE, stanowi obowiązek sądów krajowych, ale również organów administracji. Wykładnia prowspólnotowa powinna iść tak daleko, jak to jest możliwe, aby osiągnąć rezultat założony w dyrektywie (wyrok ETS z 13 listopada 1990 r. C-106/89 Marleasing/Comercial Internacional de Alimentación C-340/89). W przypadku stwierdzenia, że norma prawa krajowego jest sprzeczna z normą prawa wspólnotowego, sąd - mając na względzie ścisłe powiązanie zasady bezpośredniego skutku z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego - odmówi zastosowania sprzecznej z dyrektywą normy prawa krajowego. Jednocześnie powstająca "luka" musi być wypełniona albo przez bezpośrednie podstawienie w miejsce niezastosowanej normy prawa krajowego normy wspólnotowej albo przez inne normy prawa krajowego, które musi skonstruować organ stosujący prawo, a normy dyrektywy stanowią podstawę do ustalenia pola, w obrębie którego może poruszać się taki organ ( tak : wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2009r., sygn. akt III SA/Wa 619/09, wyrok ETS w sprawie Optimus sygn. akt C-366/07, Optimus-Telecomunicaćões S.A v.Fazenda Pública). W ocenie sądu wskazanie w art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335 daty 1 lipca 1984 r. nie upoważnia państw członkowskich, które w owym dniu poddawały omawianych czynności opodatkowaniu podatkiem kapitałowym, do ponownego wprowadzenia takiego podatku po jego zniesieniu. Byłoby to sprzeczne z brzmieniem wspomnianego przepisu, a także z celem omawianej Dyrektywy, jakim jest ograniczenie, a nawet zniesienie podatku kapitałowego. W związku z powyższym państwo członkowskie, które po 1 lipca 1984 r. zwolniło, zgodnie z art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335, określone czynności z opodatkowania podatkiem kapitałowym, nie może ponownie wprowadzić takiego podatku od tych czynności. Stanowisko powyższe wpisuje się w utrwaloną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych , a nadto koresponduje z tezą wyroku ETS w sprawie C-212/10 z 16 czerwca 2011r. , w myśl której art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 69/335/EWG z 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG z 10 czerwca 1985 r. należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie ponownemu wprowadzeniu przez Państwo Członkowskie podatku kapitałowego od pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wierzyciela uprawnionego do udziału w zyskach owej spółki, jeżeli państwo to wcześniej zaniechało pobierania owego podatku. A zatem ustawa z 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w dyspozycji art. 1 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k i art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w zakresie w jakim wprowadza w okresie od stycznia 2007 do grudnia 2008r. opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych pożyczek udzielanych spółce kapitałowej przez jej udziałowca jest niezgodna z Dyrektywą Rady z dnia 17 lipca 1969r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału nr 69/335/EWG (Dz. U.UE.L.69.249.25), co powoduje konieczność uchylenia kontrolowanych decyzji. Jak stwierdzono już wyżej wskazanie w art. 4 ust. 2 Dyrektywy 69/335 daty 1 lipca 1984 r. nie upoważnia państw członkowskich, które w owym dniu poddawały omawiane czynności opodatkowaniu podatkiem kapitałowym, do ponownego wprowadzenia takiego podatku po jego zniesieniu. W związku z powyższym państwo członkowskie, które po 1 lipca 1984 r. zwolniło, zgodnie z art. 7 ust. 2 Dyrektywy 69/335, określone czynności z opodatkowania podatkiem kapitałowym, nie może ponownie wprowadzić takiego podatku od tych czynności. Zatem Polska, decydując się w dniu przystąpienia do Unii Europejskiej na zwolnienie z podatku pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika, nie mogła ponownie opodatkować tej czynności. Oznacza to, że przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązujące w 2007 i 2008 r., w zakresie opodatkowania pożyczki udzielonej spółce przez wspólnika, są sprzeczne z Dyrektywą 69/335. ( jej art. 4 ust. 2 i 7 ust. 2 ) Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów podatkowych będzie uwzględnienie przedstawionej wyżej wykładni i przez jej pryzmat dokonanie oceny wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Kierując się przedstawionymi motywami orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art.. 145 § 1 pkt 1 lit. a , art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) , o kosztach rozstrzygając w oparciu o art. 200 i 205 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło