I SA/Kr 1745/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-28
Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Ewa Michna, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zawiesiło postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości, oczekując na rozstrzygnięcie kwestii utraty przez podatnika statusu zakładu pracy chronionej, mimo że skarżąca podnosiła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zawiesiło postępowanie podatkowe, ponieważ rozstrzygnięcie kwestii posiadania przez podatnika statusu zakładu pracy chronionej stanowi zagadnienie wstępne, od którego zależy wymiar podatku. Sąd stwierdził również, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego, o czym podatnik został poinformowany poprzez przedstawienie zarzutów członkom zarządu spółki. W związku z tym skarga została oddalona.Stan faktyczny
Spółka E. Sp. z o.o. została wezwana do zapłaty podatku od nieruchomości za 2006 r. w związku z utratą statusu zakładu pracy chronionej. Po uchyleniu przez Ministra decyzji Wojewody o utracie statusu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie SKO zawiesiło postępowanie podatkowe, uznając kwestię statusu zakładu pracy chronionej za zagadnienie wstępne. Spółka wniosła skargę, podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz kwestionując zasadność zawieszenia postępowania. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1745/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r., sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w S., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 6 września 2013 r. Nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego - skargę oddala -
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r. nr Nr [...]. Wójt Gminy P. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru E. Sp. z o.o. z siedzibą w Stróży , podatku od nieruchomości za 2006 r.
Przyczyną, dla której wszczęte zostało postępowanie był doręczony organowi I instancji protokół kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 2 grudnia 2011 r. Nr [...]. , z którego wynikało, że E.Sp. z o.o. na podstawie decyzji Wojewody . z dnia 11 grudnia 2003 r. Nr. [...]. został przyznany status zakładu pracy chronionej - od 1 stycznia 2004 r. - przy założeniu, że uprawnienia wynikające z ww. decyzji zostaną cofnięte w razie nie spełnienia któregokolwiek z warunków i obowiązków określonych przepisami art. 28 i art. 33 ust. 1 i 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych - od dnia ich niespełnienia. Decyzją z dnia 28 lipca 2011 r. Nr [...]. Wojewoda stwierdził utratę z dniem 1 stycznia 2001 r. statusu zakładu pracy chronionej przyznanego E.sp. z o.o. W związku z powyższym w protokole kontroli stwierdzono, że Spółce w 2006 r. nie przysługiwało zwolnienie od podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Ustalenia te podzielił Wójt Gminy i decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. Nr [...]. określił E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 69 310,00 zł.
W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik podniósł, że decyzja Wojewody z dnia 28 lipca 2011 r. Nr [...]. o utracie Statusu Zakładu Pracy Chronionej przez E.Sp. z o.o. została uchylona przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia 20 grudnia 2011 r. Nr [...]. na dowód czego odwołująca Spółka załączyła kserokopię tej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 marca 2012 r., nr [...]. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości należnego od E. Sp. z o.o. za 2006 r. została wydana przedwcześnie. Kwestia utraty przez Podatnika statusu zakładu pracy chronionej nie została bowiem rozstrzygnięta decyzją ostateczną i jak wynika z decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2011 r. Nr [...]. uchylającej decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 28 lipca 2011 r. Nr [...]. o utracie Statusu Zakładu Pracy Chronionej przez E.Sp. z o.o. wymaga przeprowadzenia przez Wojewodę postępowania wyjaśniającego.
Pismem z dnia 8 maja 2012 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 27 września 2012 r. Sygn. akt I SA/Kr 847/12 uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu organ drugiej instancji dopuścił się naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. W sprawie, merytoryczne jej rozstrzygnięcie nie wymagało przeprowadzenia postępowania dowodu w całości lub w znacznej części. Istotnie bowiem, jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przedmiotem "brakujących" ustaleń ma być weryfikacja istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji pozbawiającej stronę skarżącą statusu zakładu pracy chronionej. Postępowanie w tym zakresie, jak się wydaje, nie wymaga znacznego nakładu sił ani środków, które przekraczałyby możliwości zaplecza organizacyjnego organu odwoławczego. Wystarczającym powinno być w istocie skierowanie jednego pisma. Po dokonaniu stosownych ustaleń, Kolegium będzie mogło podjąć w sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie.
Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze , uzyskało informację od Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego ( pismo z dnia 21.03.2013 r. znak: [...].), że postępowanie w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej przez E. sp. z o.o. nie zostało rozstrzygnięte, a decyzja Wojewody Małopolskiego z 28 lipca 2011 r. nie jest ostateczna. Wojewoda postanowieniem z dnia 12 października 2012 r. zawiesił przedmiotowe postępowanie z uwagi na konieczność wyjaśnienia zagadnienia wstępnego przez Zakład ubezpieczeń Społecznych. ZUS dotychczas nie poinformował o wynikach prowadzonego postępowania.
Natomiast w piśmie z dnia 17 czerwca 2013 r. pełnomocnik podatnika wskazał, że do chwili obecnej Wojewoda nie wydał ostatecznej decyzji stwierdzającej utratę statusu zakłada pracy chronionej przez Spółkę E
Ponadto w dniu 5.07.2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzyskało informację, że Prokuratura Okręgowa zawiesiła postępowanie o sygn. akt VI Ds. 79/12 - przeciwko panu J. L. w części dotyczącej przestępstw skarbowych.
W konsekwencji dokonanych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 17 lipca 2013 r. nr [...]. zawiesiło postępowanie w sprawie odwołania E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji Wójta Gminy z dnia 30 grudnia 2011 r. Nr Fn. [...]. określającej Ww. podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 69 310,00 zł do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia przez Wojewodę Małopolskiego w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej przez E. sp. z o.o.
Na postanowienie Kolegium zażalenie w ustawowym terminie złożyła E. Sp. z o.o.. Strona żaląca się zarzuciła postanowieniu Kolegium naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie dotyczące postępowania w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej przez E. Sp. z o.o. stanowi zagadnienie wstępne dla toczącego się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym postępowania podatkowego, co uzasadnia zawieszenie postępowanie. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Żaląca się podkreśliła w szczególności, że kwestia utraty statusu zakładu pracy chronionej przez Spółkę nie wyłoniła się w toku prowadzonego postępowania dotyczącego zobowiązania podatkowego Strony w podatku od nieruchomości za 2006 r., ale była jedynym powodem wszczęcia tego postępowania. Podatnik zaznaczył także, że Wojewoda zawiesił postępowanie administracyjne w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyli mamy do czynienia z podwójną kwestią prejudycjalną. Strona podtrzymała nadto zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 września 2013 r. nr [...]. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie .
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia Kolegium podniosło , że termin przedawnienia został zawieszony na skutek poinformowania Spółki o wszczęciu wobec niej postępowania karnego skarbowego.
W dniu 20 grudnia 2011 r. Prokuratura Okręgowa przedstawiła J.L., Prezesowi Zarządu E. Sp. z o.o., zarzut popełnienia m.in. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s., polegającego na uszczupleniu podatku od nieruchomości za 2006 r. Analogiczny zarzut Prokuratura przedstawiła w dniu 19 grudnia 2011 r. R.L., Wiceprezesowi Zarządu E. Sp. z o.o. W dniach 19-20 grudnia 2011 r. Spółka została więc poinformowana o toczącym się postępowaniu karnym skarbowym - powiadomiono jej organy o trwającym dochodzeniu. Ponieważ spółka prawa handlowego jako twór normatywny nie posiada samodzielnej wiedzy, według tzw. teorii organów (art. 38 k.c.), stan wiedzy członków jej organów jest tożsamy ze stanem wiedzy spółki. Tym samym per facta concludentia w rozpoznawanym przypadku został spełniony warunek poinformowania Podatnika o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego, o jakim mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 30/11. Absurdalne byłoby powiadamianie Spółki, działającej przez Zarząd, o toczącym się wobec Członków Zarządu postępowaniu karnym skarbowym związanym z działalnością Spółki, w sytuacji uprzedniego przedstawienia Członkom Zarządu zarzutów.
Odnosząc się natomiast do kwestii merytorycznej w ocenie organu orzeczenie dotyczące posiadania przez Spółkę statusu zakładu pracy chronionej należy uznać za zagadnienie wstępne.
Nie ma żadnych prawnych ani faktycznych przeciwwskazań do zawieszenia niniejszego postępowania w oczekiwaniu na ostateczne rozstrzygnięcie kwestii utraty statusu zakładu pracy chronionej przez Podatnika, które to postępowanie również jest zawieszone do czasu wyjaśnienia zagadnienia wstępnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Warunek sine qua non prowadzenia dalszego postępowania podatkowego stanowi wydanie decyzji przez Wojewodę. Ten natomiast może orzec dopiero po wyjaśnieniu kwestii prejudycjalnej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Podjęcie przez Kolegium rozstrzygnięcia na zgromadzonym dotychczas, niepełnym, materiale dowodowym godziłoby w zasadę zaufania obywateli do państwa i byłoby rozstrzygnięciem opartym na niedopuszczalnej antycypacji treści decyzji Wojewody. Tego typu rozwiązanie prowadzić by mogło do istnienia w obrocie prawnym dwóch diametralnie różnych decyzji dotyczących utraty statusu zakładu pracy chronionej przez E. Sp. z o.o.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:
o przepisów postępowania:
- art. 153 p.p.s.a. poprzez zawieszenie postępowania w sprawie odwołana E. od decyzji Wójta Gminy z dnia 30 grudnia 2011 r. Nd [...]. do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia przez Wojewodę Małopolskiego w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej przez E. wbrew ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2012 r. sygn. I SA/Kr 847/12, który nakazał organowi II instancji weryfikację istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji pozbawiającej Spółkę statusu zakładu pracy chronionej i podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie po dokonaniu stosownych ustaleń;
- art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie dotyczące postępowania w przedmiocie utraty statusu zakładu pracy chronionej przez E.jest zagadnieniem wstępnym dla toczącego sie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym postępów anu podatkowego, co uzasadnia zawieszenie tego postępowania;
o przepisów prawa materialnego:
- art. 70 § 1 w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę umorzenia postępowania mimo przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono , że wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego, kwestia "utraty" statusu zakładu pracy chronionej przez Spółkę nie wyłoniła się w toku prowadzonego postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązania podatkowego Spółki w podatku od nieruchomości za 2006 r., ale była jedynym powodem wszczęcia tego postępowania, czego organy podatkowe nigdy nie negowały. Protokół z kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, który zainicjował postępowanie podatkowe Wójta Gminy, został oparty wyłącznie na nieostatecznej decyzji Wojewody o utracie statusu zakładu pracy chronionej przez Spółkę, która to decyzja w momencie wydawania decyzji podatkowej przez Wójta Gminy została już zresztą uchylona przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
Biorąc pod uwagę, że E.nigdy nie został pozbawiony statusu zakładu pracy chronionej, brak było w ogóle podstaw do wszczęcia niniejszego postępowania podatkowego, którego celem jest przecież weryfikacja rozliczeń podatkowych Spółki w kontekście posiadania lub utraty tego statusu. Przesłanką wszczęcia postępowania byłoby dopiero stwierdzenie utraty statusu na mocy ostatecznej decyzji, co nigdy nie nastąpiło. Skoro zatem nie było podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego, to nie można mówić w ogóle o zagadnieniu wstępnym, które miałoby pojawić się w trakcie tego postępowania.
W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium odwoławczego w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi postanowienie nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia, Sąd zaznacza, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) zmieniającej Ordynację podatkową z dniem 1 września 2005 r. Zgodnie bowiem z art. 21 powołanej ustawy zmieniającej z dnia 30 czerwca 2005 r. wprowadzono zasadę bezpośredniego działania nowego prawa do przedawnienia zobowiązań podatkowych, powstałych przed wejściem w życie tejże ustawy nowelizującej.
Powołany art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Istotnym dla rozstrzyganej sprawy jest, że o zgodności ww. art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z normami konstytucyjnymi orzekał Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., P 30/11 (publ. Dz. U. z 2012 r. poz. 848, a więc obowiązującym z dniem 24 lipca 2012 r.) stwierdził, że art. 70 § 6 pkt 1 w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Trybunał w orzeczeniu tym stwierdził, że termin przedawnienia zobowiązań podatkowych wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jedną z przyczyn zawieszenia biegu tego terminu jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Skutek ten następuje z mocy prawa z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia w sprawie (in rem), o którym podatnik nie jest informowany. W związku z tym nie wie on o zaistnieniu przesłanki zawieszenia biegu przedawnienia powstaje wówczas stan niepewności co do sytuacji prawnej podatnika, który nie wie, czy jego zobowiązanie podatkowe wygasło. O tym, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne skarbowe, podatnik dowiaduje się dopiero z chwilą wydania postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów (w fazie postępowania in personam), co może być bardzo rozciągnięte w czasie. Może też w ogóle się o tym nie dowiedzieć, jeśli postępowanie zakończy się na etapie "w sprawie", co następuje, gdy nie ma uzasadnionego podejrzenia, że przestępstwo popełniła konkretna osoba.
Trybunał uznał, że zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie tkwił w stanie niepewności przez bliżej nieokreślony czas. W związku z tym art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem 5-letniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 tej ustawy, narusza zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, gdyż o zmianie swojej sytuacji faktycznej i prawnej podatnik dowiaduje się po tym, gdy ta zmiana już nastąpiła. Naruszenie zasady ochrony zaufania do państwa i prawa polega na tym, że ze zdarzeniem, o którym podatnik nie jest informowany, ustawodawca wiąże niekorzystne dla niego skutki prawne, w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Pomimo, że wyrok ten dotyczył art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005 r., to jego wywody mają zastosowanie do tego przepisu w wersji obowiązującej w tej sprawie, bowiem jego zmiana miała na celu jedynie doprecyzowanie i uzupełnienie treści poprzednio obowiązującego przepisu poprzez wskazanie, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego musi dotyczyć czynu zabronionego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Od dnia 15 października 2013 r., art. 70 § 6 pkt 1 brzmi: "Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania."
Mając na względzie stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w uzasadnieniu ww. wyroku oraz przede wszystkim z jego sentencji należy przyjąć, że art. 70 § 6 pkt 1, także w stanie prawnym obowiązującym do 15 października 2013 r. , wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku ze wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe tylko wówczas, gdy o postępowaniu tym podatnik został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić przy tym należy , że chodzi tu o informacje w zakresie wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, nie zaś o skutku tego postępowania w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Odnosząc powyższe rozważania na gruncie niniejszej sprawy podnieść należy, że w dniach 19 i 20 grudnia 2011 r. przedstawiono członkom zarządu Spółki zarzuty w zakresie popełnienia m.in. przestępstwa z art. 56 § 2 k.k.s., polegającego na uszczupleniu podatku od nieruchomości za 2006 r. czyli przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2006 r.
Wszczęcie śledztwa lub dochodzenia zawiesza bieg terminu przedawnienia, jeśli podatnik został o tym fakcie zawiadomiony, lub z okoliczności sprawy wynika, kiedy dowiedział się o toczącym się postępowaniu i jego przedmiocie, którym musi być podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Niewątpliwie ogłoszenie postanowienia o przedstawieniu zarzutów usuwa wszelkie wątpliwości co do stanu wiedzy podatnika. ( podobnie wyroki WSA z dnia 23.04.2013 r. sygn. akt I SA/Kr 876/12, z dnia 15.03.2013 r.. sygn. akt III SA/Gl 1073/12, z dnia 12 z 7.03.2013r sygn. akt I SA/Łd 1074/12 ) . Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem , że przedstawienie zarzutów członkom zarządu Spółki nie jest równoznaczne z zawiadomieniem podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe , skoro osoba prawna ostatecznie reprezentowana jest przez osoby fizyczne. Zatem wiedzę osób uprawnionych do reprezentowania spółki należy utożsamiać z wiedzą spółki czyli podatnika.
Pozostałe zarzuty w ocenie Sądu również nie zasługują na uwzględnienie .
W myśl art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zawieszenie postępowania z uwagi na wskazaną powyżej przesłankę jest obligatoryjne, co oznacza, że organ jest zobowiązany zawiesić postępowanie z urzędu, niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje.
Artykuł 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego:
1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego,
2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu,
3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy,
4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne . Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. "Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie". (wyrok z dnia 28 listopada 1997 r., I SA/Lu 1199/96, Dor. Pod. 1998, nr 5, s. 31).
Niewątpliwie kwestia korzystania przez skarżącą ze statusu zakładu pracy chronionej jest taką kwestią wstępną, od której uzależnione jest rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej . W kwestii tej w stosunku do skarżącej wypowiadał się tut. Sąd w wyroku z dnia 4 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1822/12 na gruncie postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych, stwierdzając , że ewentualna decyzja Wojewody Małopolskiego ma charakter rozstrzygnięcia wstępnego, skoro orzeczenie o utracie statusu zakładu pracy chronionej, warunkuje w ogóle ustalenie jakie w sprawie powinny być zastosowane przepisy. Jednocześnie Sąd uznał , że skoro na etapie postępowania odwoławczego uchylona została decyzja innego organu, o charakterze rozstrzygnięcia wstępnego, organ odwoławczy powinien zawiesić postępowanie w sprawie na podstawie ww. art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Wyżej wymieniona zasada winna mieć równie zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie można bowiem, tak jak skarżąca twierdzić , że uchylenie decyzji Wojewody spowodowało , że E. nigdy nie został pozbawiony statusu zakładu pracy chronionej i brak było podstaw do wszczęcia postępowania podatkowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej wywołuje skutki ex nunc - na przyszłość. Wadliwa decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie wywołuje skutków prawnych dopiero od momentu jej uchylenia, natomiast skutków, które już nastąpiły nie uważa się za niebyłe. Oznacza to , że organ podatkowy pierwszej instancji posiadając informację o utracie przez skarżącą statusu zakładu pracy chronionej, a informacja ta miała ścisły związek z zastosowaniem przepisów podatkowych miał obowiązek wszcząć postępowanie podatkowe. To z kolei powoduje , że argumentacja skarżącej , iż kwestia zagadnienia wstępnego nie wyłoniła się w trakcie toczącego się postępowania podatkowego jest bezzasadna. Jeżeli bowiem postępowanie podatkowe zostało wszczęte w dniu 12 grudnia 2011 r. a decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej uchylająca decyzję Wojewody o utracie Statusu Zakładu Pracy Chronionej przez E. Sp. z o.o zapadła 30 grudnia 2011 r. to kwestia statusu skarżącej, od której uzależniona jest decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości wyłoniła się w toku postępowania . Zwrócić bowiem należy , że kwestią prejudycjalną nie jest kwestia utraty statusu zakładu pracy chronionej (ta jest bowiem podstawą do wydania decyzji wymiarowej a nie jej zawieszenia ) lecz to jaki status posiada skarżąca. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika , że zagadnienie to jest na etapie wyjaśnień, od których będzie uzależnione rozstrzygnięcie organu - wymiar podatku bądź umorzenie postępowania podatkowego .
Zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak słusznie zauważyła skarżąca, wyrażona w orzeczeniu sądu ocena prawna oraz wskazania co dalszego postępowania wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując sprawę musiało podjąć kroki zgodnie ze wskazaniami Sądu w celu podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia . Otrzymując informację , że status E. Sp. z o.o. nie jest ustalony, gdyż toczą się postępowania przed stosownymi organami , zobowiązane było do zawieszenia postępowania podatkowego .
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło