I SA/Kr 175/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-13
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie. Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ma prawo do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący C.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z emerytury po potrąceniach komorniczych, brak majątku, bezdomność, przewlekłą chorobę wymagającą leczenia oraz wiek uniemożliwiający podjęcie pracy zarobkowej. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 stycznia 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., 2012 r., 2013 r. i 2014 r. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla C.G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
C.G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący jest osobą bezdomną, bez stałego miejsca pobytu i zameldowania. Nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną E, z którą jest rozwiedziony. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest kwota 440 zł stanowiąca część emerytury, która pozostała po potrąceniach komorniczych na alimenty, zaległe alimenty i odsetki. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jego zobowiązania i stałe wydatki przedstawiają się następująco: lekarstwa, bez których nie mógłby żyć ok. 300 zł, alimenty bieżące na syna W 500 zł, alimenty zaległe na córkę M 375 zł oraz koszty komornicze.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż liczy 73 lata i jest osobą przewlekle nieuleczalnie chorą. Nie posiada żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomego. Utrzymuje się przy życiu dzięki pomocy dalszej rodziny i przyjaciół. Żyje w nędzy bez dalszych perspektyw. Jest w wieku, który nie kwalifikuje go do żadnej pracy zarobkowej, dzięki której mógłby poprawić swoje tragiczne położenie. Wyrządzono mu olbrzymią krzywdę oskarżając o próbę oszukania Urzędu Skarbowego.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie we własnym zakresie.
W niniejszej sprawie C.G. domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu tego prawa.
Analizując sytuację finansową wnioskodawcy orzekający doszedł do przekonania, iż w wystarczającym stopniu wykazał on, iż spełnia powyższe przesłanki. Skarżący C.G. jest emerytem utrzymującym się z pozostałej po zajęciu komorniczym części świadczenia emerytalnego w wysokości 440 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Jest osobą bezdomną, korzystającą z pomocy dalszej rodziny i przyjaciół. Cierpi na nieuleczalne choroby, a stan jego zdrowia wymaga przyjmowania leków, na które przeznacza w miesiącu kwotę ok. 300 zł. Wiek oraz stan zdrowia nie pozwalają skarżącemu na podjęcie dodatkowego zatrudnienia, które pozwoliłoby na poprawę jego trudnej sytuacji.
Przedstawiona sytuacja materialna i zdrowotna pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawca nie jest w stanie we własnym zakresie ponieść kosztów sądowych, ani wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie, dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło