I SA/Kr 1754/10
PostanowienieWSA w Krakowie2010-12-08
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony ze względu na trudną sytuację finansową strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie sytuacja finansowa strony była na tyle trudna, że poniesienie kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika zagroziłoby realizacji podstawowych potrzeb życiowych rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
M.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2000-2006. Strona wykazała trudną sytuację finansową, prowadząc gospodarstwo domowe z żoną i dziećmi, uzyskując dochód około 350-500 zł miesięcznie, z licznymi zobowiązaniami i chorobą żony.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 02.08.2010r. , nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2000- 2004r. oraz odmowy wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2005-2006r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.B., z dnia 29.11.2010r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 02.08.2010r., nr [...], w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2000- 2004r. oraz odmowy wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2005-2006r. Strona skarżąca dodatkowo przesłała kserokopie tego wniosku , które wpłynęły do tut. Sądu dnia 03.12.2010r.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy M. B. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną Z. B. ur. w 1955r. , córką E. B. ur. w 1978r. oraz synami : B. B. ur. w 1991r. i D. B. ur. w 1984r. , M. B. prowadzi działalność gospodarczą przewożąc węgiel pożyczonym samochodem. "Pracuje całymi dniami od świtu do zmroku". Z tego tytułu uzyskuje ok. 350 – 500 zł. miesięcznie. Żona w ostatnim okresie ciągle choruje na kamicę nerkową i chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa. Najmłodszy syn uczęszcza do szkoły a pozostała dwójka poszukuje pracy. Cały dochód rodzina wydaje na środki czystości ( konieczne również ze względu na charakter pracy wnioskodawcy) i lekarstwa, natomiast na jedzenie z trudem wystarcza jej pieniędzy. Strona skarżąca zalega z bieżącymi opłatami (zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] w K. na dzień 14.09.2010r. wynosiło 4 733,22 zł. ) Jest właścicielem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 43 m2. Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Obecna sytuacja M. B. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia warunków bytowych. Uzyskiwany przez rodzinę dochód z trudem wystarcza na jedzenie, a choroba żony powoduje zwiększenie kosztów ponoszonych na zakup lekarstw. Małżonkowie nie radzą sobie też z bieżącymi płatnościami.
Trzeba podkreślić , iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W przedmiotowej sprawie już sam wpis od skargi wynosi 500 zł. co stanowi sumę przekraczająca możliwości płatnicze strony skarżącej w chwili obecnej. Stąd też konieczność uiszczenia zarówno tej kwoty jak i tym bardziej kosztów wynagrodzenia adwokata wraz z tą sumą zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych rodziny.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło