I SA/Kr 1756/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , z dnia 24.09.2012r., nr [...]/, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, postanawia: 1. ustanowić dla A.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 24.09.2012r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy A.W. ur. w 1956r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z żoną M. W. pozostaje w faktycznej separacji i małżonkowie mieszkają osobno. Wnioskodawca cierpi na dolegliwości związane z kręgosłupem, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę , dnę moczanową oraz łuszczycę . Lekarz orzecznik ZUS stwierdził w stosunku do niego całkowitą niezdolność do pracy do dnia 30.04.2012r. A. W. otrzymuje rentę , która po potrąceniach wynosi 761,16 zł., miesięcznie, netto. Jego miesięczne koszty utrzymania obejmują : czynsz – 330 zł., opłatę za energię elektryczną – 80 zł., opłatę za gaz – 50 zł., koszty leków – 80 zł. Wnioskodawca w celu zaspokojenia bieżących potrzeb zmuszony był zaciągnąć dwie pożyczki; w PKO BP S.A. i w Alior Banku S.A., w kwocie 1500 zł., każda. Łączna suma rat z tego tytułu wynosi natomiast 250 zł., A. W. wraz z żoną jest współwłaścicielem (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) lokalu mieszkalnego o pow. 53,21 m2 znajdującego się w K. przy ul. K. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką przymusową w kwocie 62 122,53 zł. na rzecz ZUS. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia adwokata. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Trzeba je więc zaliczyć do katalogu spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe. Zwolnienie takie obowiązuje już bowiem z mocy samej ustawy. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia pełnomocnika. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Zdaniem orzekającego sytuacja A. W. uzasadnia stwierdzenie, iż konieczność poniesienia przez niego kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika spowodowałaby uszczerbek tego typu i pogorszyłaby jego warunki bytowe. A. W. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest osobą schorowaną i aktualnie niezdolną do pracy. Otrzymuje wprawdzie stały dochód w postaci renty, po potrąceniach, wynikających z toczącego się postępowania egzekucyjnego świadczenie to jest na tyle niskie , że zmuszony był zaciągnąć pożyczki, żeby pokrywać bieżące wydatki. Nie posiada też żadnych oszczędności, czy przedmiotów wartościowych. Stąd też, należy stwierdzić, iż konieczność opłacenia pełnomocnika zagroziłaby egzystencji wnioskodawcy a wręcz uniemożliwiłaby realizację jego podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz .270 ) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.