I SA/Kr 1761/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 września 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek R.M. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 24 czerwca 2015 roku skarżący rozszerzył zakres żądania wniosku o ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi 870,99 zł i stanowi go renta w wysokości 670,99 zł i dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 200 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi udział 1/2 we własności lokalu położonego w K. przy ul. B. oraz nieruchomość rolna wielkości 28 arów. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy R.M. podniósł, iż nie stać go na poniesienie kosztów postępowania. Komornik zajmuje mu rentę, dlatego na wyżywienie, środki higieniczne i leki pozostaje mu kwota 350 zł. Skarżący posiada zadłużenie w ZUS i US na kwotę około 600.000 zł. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, R.M. został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania jego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, a to: spisu miesięcznych wydatków, związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami, wyciągów z kont bankowych (osobistych i firmowych) obejmujących operacje z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan, wyciągów z lokat bankowych, zeznania podatkowego skarżącego, odpisów z ksiąg wieczystych obejmujących nieruchomości będące własnością, współwłasnością R.M., zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o samochodach będących własnością, współwłasnością strony lub o ich braku, a także dowodu przekazu, przelewu renty za ostatni miesiąc. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż nie posiada lokat bankowych, ani funduszy inwestycyjnych. Spółka R. s.c. R.M., R.M. posiada rachunki bankowe w Banku Spółdzielczym R. w K. nr [...], który został zajęty na poczet należności wobec ZUS i w Banku PEKAO S.A. Oddział w K. nr:[...] , zajęty na poczet postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. w sprawie [...]. Skarżący podał, iż jest współwłaścicielem wraz z Getin Bankiem samochodu 3511 IVECO z 2002 roku, zajętego przez komornika sądowego w sprawie [...]. Jest też współwłaścicielem wraz z Santander Bankiem samochodu Fiat Stilo, rok produkcji 2005, również zajętego przez komornika sądowego w sprawie [...]. Poza tym strona nie posiada żadnych istotnych ruchomości, poza rzeczami osobistego użytku. Egzekwowane należności sięgają 600.000 zł, a skarżący nie ma środków na ich zaspokojenie. Do pisma załączone zostały odpisy z ksiąg wieczystych obejmujące nieruchomości skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domaga się skarżący, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. roku, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym winien był przekonać orzekającego, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania we własnym zakresie. Aby dokonać rzetelnej, wolnej od wątpliwości oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenia strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajdują odzwierciedlenie w rzeczywistości. W niniejszej sprawie skarżący R.M. nie przekonał orzekającego o niemożliwości pokrycia przez niego kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Dane zawarte w urzędowym formularzu "PPF" nie miały cech "dokładności", a wezwanie do ich uzupełnienia nie zostało przez skarżącego zrealizowane w pełni. Wobec szeregu dokumentów, o których przesłanie skarżący był wzywany przedłożył on jedynie odpisy z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości stanowiących jego własność lub współwłasność. Pomimo wyraźnego wezwania wnioskodawca nie przesłał żadnych dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego w miesiącu dochodu z renty. Nie przedłożył zeznania podatkowego, które stanowiłoby potwierdzenie przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący nie podał także nawet szacunkowych informacji o wysokości wydatków związanych z jego koniecznym utrzymaniem i nie przedłożył na tę okoliczność rachunków, które potwierdzałyby te dane. Orzekający nie może zatem dokonać sumarycznego zestawienia wysokości dochodów i wydatków, aby ustalić, czy stronie pozostają do dyspozycji wolne środki finansowe, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenie pełnomocnika w niniejszej sprawie. Niepełne wykonanie przez skarżącego wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spowodowało, że niemożliwe jest ustalenie, czy faktycznie znajduje się on w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.