I SA/Kr 1775/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G.-U. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.08.2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.G.-U., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22.08.2011r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", oraz akt sprawy A.G.-U. ma 54 lata i sprawuje opiekę nad ubezwłasnowolnioną , niedorozwinięta umysłowo w stopniu znacznym, 23 letnią córką – J.U.. Źródłami ich dochodu są: świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 520 zł., renta socjalna córki w wysokości 525,88 zł. , dodatek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. , zasiłek rodzinny w wysokości 98 zł. oraz alimenty w wysokości 400 zł. Comiesięczne wydatki strony skarżącej są natomiast znacznie większe. Wynoszą one ok. 2900 zł. i obejmują: koszty pampersów – 600 zł., koszty dojazdu do ŚDS w N. na terapię córki – 500 zł., opłatę za energię elektryczną – 333,96 zł., opłatę za węgiel, drewno – 200 zł., koszty żywności – 800 zł., koszty odzieży i środków czystości -100 zł., koszty leków, maści, pudrów (koniecznych m.in. z powodu stosowania pampersów, których córka zużywa od 8 do 10 sztuk dziennie ) – 300 zł., koszty gazu (1 butla) – 50 zł., opłatę za wywóz śmieci – 30 zł., opłatę za korzystanie z wody – 20 zł., Wnioskodawczyni nie posiada nieruchomości. Mieszka w lokalu, za który nie płaci czynszu. W zamian za to opiekuje się nim. Podkreśla, iż obecnie nie ma już żadnych oszczędności ani majątku, który można by spieniężyć a comiesięczne dochody nie wystarczają na pokrycie niezbędnych potrzeb. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Obecna sytuacja A.G.-U. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Uzyskiwane dochody nie wystarczają na pokrycie niezbędnych potrzeb a stopień niepełnosprawności córki uniemożliwia zdobycie dodatkowych środków finansowych. Należy też podkreślić , iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe obejmują wpis od skargi w wysokości 500 zł. Kwota ta jest natomiast w przedstawionych realiach wnioskodawczyni poza jej możliwościami płatniczymi Stąd też, konieczność poniesienia kosztów sądowych zagroziłaby realizacji podstawowych potrzeb życiowych strony skarżącej i jej córki. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.