I SA/Kr 1781/11

Sygn. akt I SA/Kr 1781/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Ewa Długosz Ślusarczyk (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Patryk Jawor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2012 r., sprawy ze skargi Z.D., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 września 2011r. Nr [...], w przedmiocie zwrotu podania - skargę oddala - W dniu 14 lipca 20011 r. skarżący Z.D. wniósł podanie do Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym domagał się zapłaty kwoty 3 150,00 zł tytułem odszkodowania, podnosząc, że wskutek prowadzonych przez Urząd Skarbowy czynności sprawdzających, a następnie postępowania podatkowego, związanego z określeniem wartości nieruchomości otrzymanej w drodze darowizny, zmuszony był przerwać prace remontowe, bowiem utrudniłyby one dowodzenie stanu technicznego nieruchomości według stanu z dnia jej nabycia. Skarżący podniósł, że wstrzymanie remontu spowodowało utratę inwestora, który dokończyłby remont za cenę wynajmu nieruchomości, jak również doprowadziło go do poważnych komplikacji zdrowotnych. Postanowieniem z dnia 20 lipca 2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając w oparciu o art. 171 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, zm./ zwrócił skarżącemu powyższe podanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 260 ustawy Ordynacja podatkowa, do odpowiedzialności odszkodowawczej stosuje się przepisy prawa cywilnego. Stosownie zaś do treści art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego /Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm./, do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Organ podatkowy nie jest zatem właściwy do orzekania w sprawach o odszkodowanie za doznane straty materialne oraz poniesiony uszczerbek na zdrowiu i tym samym do wypowiadania się w przedmiocie sformułowanego w podaniu żądania. Właściwym do rozpatrzenia podania jest bowiem sąd powszechny. Z kolei z przepisu art. 171 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych zawartych w podaniu, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ podatkowy zwraca podanie osobie, która je wniosła z odpowiednim pouczeniem. W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 9 września 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności powołał się na brzmienie art. 171 § 3 i art. 260 ustawy Ordynacja podatkowa. Następnie organ wskazał na treść wyroku tut. Sądu z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt ISA/Kr 1646/10 zgodnie z którym, odesłanie przez art. 260 Ordynacji podatkowej do przepisów prawa cywilnego, powoduje, że zastosowanie będzie miał art. 4171 Kodeksu cywilnego, który uzależnia naprawienie szkody wyrządzonej przez wydanie ostatecznej decyzji, od stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności tej decyzji z prawem. Właściwym postępowaniem stwierdzającym niezgodność z prawem ostatecznej decyzji podatkowej, jest postępowanie o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej lub postępowanie o wznowienie postępowania w oparciu o art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Jeżeli podatnik dochodzi roszczeń odszkodowawczych spowodowanych wydaniem decyzji podatkowych, to swoje żądanie w tym zakresie winien skierować bezpośrednio do sądu powszechnego, w oparciu o art. 4171§ 2 Kodeksu cywilnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o umorzenie postępowania podatkowego wszczętego przez Urząd Skarbowy "od jego ojcowizny znajdującej się w miejscowości Ł., którą darował sobie sam i nie naruszył warunku ustawy zanotowanej w akcie notarialnym". W dalszej części skargi skarżący odniósł się do postępowania podatkowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, jak również podał informacje dotyczące stanu jego zdrowia i jego żony. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej m.in. przez badanie zgodności zaskarżonych postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - określanej dalej jako ustawa ppsa. W ustalonym stanie faktycznym Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza ani prawa materialnego, ani procesowego. U podstaw niniejszej sprawy znajduje się skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek skarżącego o wypłatę odszkodowania za szkodę jaką poniósł na skutek prowadzonego przeciwko niemu przez ten organ postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93) – dalej kc- za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zdaniem orzekającego Sądu, bezsprzecznie dla roszczeń skarżącego właściwy jest sąd powszechny bowiem w przepisach prawa podatkowego brak jest podstaw do ich rozstrzygania. Art. 260 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z zm.) stanowi, że do odpowiedzialności odszkodowawczej należy stosować przepisy prawa cywilnego. I tak art. 4171 § 2 kc stanowi, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku lub ostatecznej decyzji następuje według przepisów tego postępowania, w którym rozstrzygnięcie zostało wydane. Dla decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym trybem właściwym dla uruchomienia przewidzianej w art. 4171 § 2 odpowiedzialności odszkodowawczej może być postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji - art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. 2000, Nr 98, poz. 1071, zm. - dalej kpa) lub postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 kpa. Bezpośrednią podstawą odpowiedzialności odszkodowawczej jest wówczas - wobec uchylenia art. 153 i 160 kpa - omawiany przepis art. 4171 § 2. Osobną, analogiczną regulację dotyczącą wadliwych decyzji podatkowych zawierał dawny art. 261 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnić bowiem należy, że do dnia 31 grudnia 2006 r. zasady odpowiedzialności odszkodowawczej organów podatkowych i tryb dochodzenia roszczeń tego rodzaju regulowały przepisy Ordynacji podatkowej (por.: art. 260 i art. 261 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.). Z mocy jednak art. 1 pkt 23 i 24 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1590) z dniem 1 stycznia 2007 r. regulacja prawna w przedmiotowym zakresie uległa zmianie, polegającej na nadaniu nowego, wskazanego wyżej brzmienia, art. 260 Ordynacji podatkowej oraz uchyleniu jej art. 261, przy czym, zgodnie z art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy zmieniającej, sprawy odszkodowań wszczęte i niezakończone przez organy podatkowe oraz przez organy kontroli skarbowej przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegały umorzeniu. Oznacza to, że wszystkie sprawy o odszkodowanie wszczęte po dniu 1 stycznia 2007 r. (nawet jeśli dotyczą zdarzeń przed tą datą) regulowane są ww. art. 260 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r. W związku powyższym, w chwili obecnej, strona, której służy roszczenie odszkodowawcze, może wystąpić bezpośrednio do sądu powszechnego w oparciu o art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego. Prawidłowo zatem organy podatkowe podniosły, że nie są uprawnione do orzekania w żadnych sporach o odszkodowanie. Roszczenia tego rodzaju mogą być bowiem dochodzone wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądami powszechnymi. Podsumowując zatem, organy słusznie uznały, że na dzień złożenia wniosku przez skarżącego, tj. na dzień 14 lipca 2011 r., roszczenia dotyczące szkód wyrządzonych postępowaniem podatkowym, nie mogą być kierowane przed organy podatkowe, ale do sądu powszechnego. Słusznie zatem w oparciu o art. 171 § 3 Ordynacji podatkowej organ zwrócił skarżącemu podanie. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku