I SA/Kr 1799/14
WyrokWSA w Krakowie2015-01-22
Skład orzekający: Maja Chodacka, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na wynagrodzenia i premie dla organu prowadzącego szkołę niepubliczną, wydatki inwestycyjne (np. system przeciwoblodzeniowy, elewacja) oraz wydatki na obsługę administracyjno-prawną mogą być finansowane z dotacji oświatowej, czy też stanowią one wydatki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wydatki majątkowe, które nie podlegają finansowaniu z dotacji?Ratio decidendi
Dotacja oświatowa, będąca dotacją mieszaną (podmiotowo-celową), może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie bieżących wydatków szkoły związanych z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Wydatki na wynagrodzenia i premie dla organu prowadzącego szkołę, a także wydatki inwestycyjne (np. modernizacje, systemy przeciwoblodzeniowe, elewacje), nie mieszczą się w tym zakresie i nie mogą być finansowane z dotacji. Podobnie, wydatki na obsługę administracyjno-prawną organu prowadzącego szkołę nie są związane z realizacją zadań dydaktycznych i opiekuńczych szkoły, a stanowią finansowanie działalności organu prowadzącego, co jest sprzeczne z celem dotacji. W przypadku ustalania liczby uczniów, podstawą do naliczenia dotacji jest faktyczna, rzeczywista liczba uczniów w chwili przekazywania dotacji, a nie liczba planowana czy uwzględniająca uczniów, którzy zostali skreśleni z listy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości i wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Izbę Rzemieślniczą prowadzącą szkoły zawodowe. Organy administracji ustaliły, że część dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości z uwagi na błędne wyliczenie liczby uczniów, a także wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem na wydatki inwestycyjne (np. system przeciwoblodzeniowy, elewacja), premie dla organu prowadzącego oraz obsługę prawną. Izba Rzemieślnicza wniosła skargę do sądu, kwestionując ustalenia organów w zakresie liczby uczniów, kwalifikacji wydatków oraz naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1799/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r., sprawy ze skarg Izby [..], na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 23 września 2014 r. Nr [...],.[...],[...], w przedmiocie zwrotu dotacji za lata 2011,2012 i 2013, - s k a r g i o d d a l a -
Decyzjami z dnia 23 lipca 2014r. znak: [...], [...], [...] Prezydent Miasta T. określił Izbie [...] w T. należną do zwrotu wysokość dotacji:
- na prowadzenie Rzemieślniczej Zasadniczej Szkoły Zawodowej w T.pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (za 2011, 2012 i 2013r.) oraz
- na prowadzenie Technikum Uzupełniającego dla Pracujących po ZSZ w T. pobranej w nadmiernej wysokości (za 2011 i 2013r.).
W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, iż kontroli poddana została prawidłowość wydatkowania środków z otrzymanej dotacji. Na jej podstawie ustalono, że organ prowadzący szkoły wydatkował z otrzymanej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem kwoty dotyczące premii dla Prezesa i Zastępcy Prezesa Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w T., nadto kwoty stanowiące wydatki na premie dla Dyrektora Izby Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w T.. Niezgodnie z przeznaczeniem wydano środki za wykonanie systemu przeciwoblodzeniowego budynku przy pl. D. w T., kwoty związane z finansowaniem usług adwokackich, na wykonanie raportu oddziaływania na środowisko dla projektowanej przebudowy budynku warsztatów szkolnych przy ul. K. w T., wydatkowanej na przejazd pracowników rzemieślniczej Szkoły Zawodowej w P. na uroczystości szkolne do T., wydatkowanej na wykonanie elewacji termoizolacyjnej ścian budynku przy pl. D. w T. wraz z rozbiórką kominów wentylacyjnych i montażem nowych rur wentylacyjnych z obróbką na dachu oraz z wykończeniem wejścia do piwniczki. Dodatkowo zakwestionowano wydatkowanie dotacji na przedsięwzięcie inwestycyjne pn. "[...] ", na zakup kserokopiarki oraz na zakup rejestratora DVR do telewizji przemysłowej. Nie uznano za zasadne także wydatków dotyczących zlecenia pt. "przeprowadzenie czynności polegającej na modernizacji szkolnictwa zawodowego", na szkolenie rady pedagogicznej szkoły z P., na "wykaz multimedialny szkół", na zakup książek "Rzemiosło Polskie", na zakup pomocy dydaktycznych do języka angielskiego, jednego wydatku z powodu błędnego opisania faktury, wydatku na finansowanie kursów i szkoleń uczniów szkoły z P., wydatku na dwukrotne rozliczenie umowy o dzieło z J. W.-P., wydatku jako pochodnego od wynagrodzeń, a także wydatków inwestycyjnych na przebudowę klatki schodowej.
Nadto organ I instancji stwierdził, że po sprawdzeniu rzeczywistej liczby uczniów w poszczególnych szkołach na podstawie księgi uczniów i dzienników lekcyjnych, część dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości i winna być niższa, co dotyczyło także Technikum Uzupełniającego dla Pracujących w T..
Odwołania od wyżej przywołanych decyzji wniosła Izba Rzemieślnicza oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości, zarzucając naruszenie przepisów prawa, a to:
1. § 5 Uchwały nr XLIV/598/2010 Rady Miasta Tarnowa z dnia 14.01.2010r. w zw. z art. 90 ust 3 ustawy z dnia 7.09. 1991 r. o systemie oświaty poprzez nieprawidłową wykładnię zawartej tam definicji "rzeczywistej liczby uczniów", która to wielkość stanowi podstawę dla ustalenia wysokości dotacji oświatowej, a pod tym pojęciem należy rozumieć: "liczbę uczniów posiadających według stanu na pierwszy roboczy dzień miesiąca status ucznia, którzy zgodnie z przepisami prawa o systemie oświaty i statutu szkoły nie znajdują się w sytuacji dającej możliwość skreślenia z listy uczniów" i w konsekwencji przyjęcie, że rzeczywista liczba uczniów różni się od liczby wykazywanej przez organ prowadzący do naliczania dotacji;
2. art. 90 ust 3d ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w roku 2011 w zw. z art. 235 i 236 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i art. 3 pkt 17 i ust 4 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości, poprzez jego nieprawidłową wykładnię oraz nieuwzględnienie definicji legalnej wydatków bieżących oraz wydatków inwestycyjnych, co prowadziło w konsekwencji do zakwestionowania wydatków prawidłowo rozliczonych z dotacji,
3. § 9 Uchwały nr XLIV/598/2010 Rady Miasta Tarnowa z dnia 14.01.2010r. poprzez przeprowadzenie kontroli wydatkowania dotacji z pominięciem wytycznych co do jej prowadzenia, w tym w szczególności braku weryfikacji przyczyn odmowy podpisania protokołu kontrolnego;
4. art. 77, 78, 84 Kpa oraz art. 107 § 2 Kpa poprzez nieobiektywne zbieranie materiału dowodowego, a przez to jedynie potwierdzenie tez ustalonych przez organ i w konsekwencji błędne uznanie wniosków dowodowych przedstawionych przez stronę jako nieistotnych dla sprawy, a także zajęcie stanowiska w kwestii wymagającej wiadomości specjalnych pomimo nie zasięgnięcia opinii biegłych,oraz
5. art. 6, 7, 9, 11 Kpa, a przez to naruszenie tychże przepisów prawa oraz wypracowanej na ich podstawie wykładni dokonywanej przez sądy administracyjne, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia słusznego interesu obywateli, interesu społecznego, a także nie odniesienie się do zarzutów przedstawionych przez odwołującego się, a zawartych w zastrzeżeniach do kontroli.
Po rozpatrzeniu tych odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z 23 września 2014r., nr [...], [...] i [...] , utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż warunkiem otrzymania dotacji jest przekazanie organowi dotującemu przez osobę prowadzącą szkołę informacji o planowanej liczbie uczniów w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.
Organy jednostek samorządu terytorialnego mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetu tych jednostek (art. 90 ust. 3e ustawy o systemie oświaty).
Analizując zasadność podjętego przez organ l instancji rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, iż w dniach od 4.02.2014r. do 14.03.2014r. w Izbie Rzemieślniczej oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w T. organ I instancji przeprowadził kontrolę, której przedmiotem była ocena prawidłowości przedstawionych danych o rzeczywistej liczbie uczniów oraz prawidłowości wykorzystania dotacji zgodnie z celem, o którym mowa w art.. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. Kontroli poddano dokumenty potwierdzające proces rekrutacji oraz przebiegu nauczania, czyli księgi za lata szkolne 2010/2011 i 2011/2012 oraz dzienniki lekcyjne za lata szkolne 2010/2011 i 2011/2012. Podczas czynności kontrolnych sprawdzono zgromadzoną w szkole dokumentację przebiegu nauczania, za pomocą której organ prowadzący sporządzał miesięczne informacje o rzeczywistej liczbie uczniów, stanowiącą podstawę naliczania dotacji w roku 2011-2012. Dyrektor szkoły przedłożył księgi uczniów oraz dzienniki lekcyjne za poszczególne lata szkolne, tj. 2010/201, 2011/2012 oraz 2012/2013. Wszyscy uczniowie, na których szkoła otrzymywała dotację wprowadzeni byli zarówno do księgi uczniów, jak również do dzienników lekcyjnych. Kontroli poddano również sposób prowadzenia przez szkoły dokumentacji przebiegu nauczania, który reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji. Zgodnie z rozporządzeniem szkoły są zobowiązane prowadzić m. in. księgę uczniów oraz dziennik lekcyjny dla każdego oddziału. Kontrolowane szkoły dokonują wpisów w księdze uczniów w każdym roku szkolnym. W księdze dokonywana jest adnotacja na temat przyjęcia uczniów, wykreślenia uczniów ze szkoły oraz ukończenia szkoły przez uczniów wraz z datami.
Organ szczegółowo wskazał na sposób ustalenia zaistniałego zawyżenia liczby uczniów. Podkreślił, że stanowisko wyrażone przez organ l instancji jest zbieżne z analogicznym, które było uprzednio przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 3 lipca 2014r. sygn. akt: II GSK 849/13 NSA podzielił pogląd sądu l instancji, co do oceny dowodów dotyczących liczby uczniów - zapisy w księdze uczniów i dziennikach lekcyjnych. Na podstawie tych dokumentów określono podczas kontroli, co znalazło odzwierciedlenie w jej protokole, właściwą liczbę uczniów.
Dalej organ szczegółowo odniósł się do zakwestionowanych poszczególnych wydatków. W szczególności co do premii dla Prezesa i Zastępcy Prezesa Izby Rzemieślniczej, wydatków na premie dla Dyrektora Izby Rzemieślniczej. Prezes Izby zatrudnił na umowę o pracę Dyrektora Izby, któremu w zakresie obowiązków zlecił m.in. prowadzenie spraw związanych z organizacją i działalnością finansową Rzemieślniczego Centrum Szkół Zawodowych. Dyrektor Izby zatrudnił zaś Dyrektora Rzemieślniczej Zasadniczej Szkoły Zawodowej Izby Rzemieślniczej w T. oraz Technikum Uzupełniającego dla dorosłych w T., któremu zlecił prowadzenie wszystkich spraw związanych z działalnością placówki oświatowej Izby oraz organizację szkolenia zawodowego uczniów rzemiosła przy Izbie. Wobec powyższego istotne jest oddzielenie funkcji organu prowadzącego od funkcji dyrektora szkoły. Osoba (funkcja) dyrektora jest częścią składową organizacji szkoły, a koszty jego utrzymania należą do wydatków bieżących, które można sfinansować z dotacji. Wyraźne rozdzielenie tych zagadnień potwierdza również ustawa o systemie oświaty, poprzez podział zadań i kompetencji dyrektora i organu prowadzącego. Art. 5 ust. 7 wymienia zadania organu prowadzącego, za wykonanie których nie może on otrzymać wynagrodzenia z dotacji. Inne zadania ma dyrektor, zgodnie z art. 39 ust. 1 i za ich wykonanie można mu przyznać wynagrodzenie pochodzące ze środków dotacyjnych. Dotacja oświatowa nie może być przeznaczona na wynagrodzenie organu prowadzącego (za wyjątkiem osoby fizycznej będącej jednocześnie organem prowadzącym i dyrektorem szkoły). W wyroku z dnia 23 listopada 2010r. l SA/Kr 1434/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził w zakresie pojęcia "wydatków bieżących", w jaki sposób klasyfikować wynagrodzenie podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną. Dla oceny tej kwestii kluczowe jest brzmienie art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, który nie tylko przewidział zakaz wykorzystywania dotacji na wydatki inne niż bieżące, ale dodatkowo zezwolił na finansowanie z dotacji wyłącznie takich wydatków bieżących, które związane są z realizacją zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wynagrodzenie podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną nie mieści się w tym zakresie. Oznacza to, że wynagrodzenie to nie może być finansowane z dotacji otrzymanej od jednostki samorządu terytorialnego. Wbrew zarzutom skargi taka wykładnia nie prowadzi do absurdu. Z art. 70 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że nauka w szkołach publicznych jest bezpłatna, z czego a contrario wynika, że w szkołach niepublicznych wolno pobierać opłaty za naukę. Skoro podmiot prowadzący szkołę z własnej woli rezygnuje z pobierania takich opłat od uczniów, to nie może domagać się, by opłaty te były pokrywane z budżetu państwa w formie dotacji. Realizacja takiego postulatu oznaczałaby w rzeczywistości, iż państwo ma obowiązek zapewnić bezpłatne szkolnictwo nie tylko w sektorze publicznym, lecz także finansować w całości szkolnictwo niepubliczne, w tym również zapewniać dochód przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu szkół. W świetle art. 70 ust. 2 Konstytucji nie można również podzielić wątpliwości co do zgodności omawianej nowelizacji ustawy o systemie oświaty z Konstytucją poprzez wprowadzenie nierówności pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym w szkolnictwie. W ustawie zasadniczej wyraźnie rozdzielono te dwa sektory i poprzez obowiązek zapewnienia bezpłatnej nauki w szkołach publicznych wprowadzono odrębne zasady ich finansowania. Zakaz finansowania z dotacji wynagrodzenia dla podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną nie jest w żaden sposób dyskryminujący i nie narusza Konstytucji.
Zarówno przepisy ustawy o systemie oświaty, jak i ustawy o finansach publicznych, stanowią, że podstawą ustalenia kwoty dotacji są wydatki bieżące. Ustawa o systemie oświaty nie definiuje pojęcia wydatków bieżących, w związku z czym należało przyjąć definicję wynikającą z przepisów ogólnych, tj. ustawy o finansach publicznych , zgodnie z którą przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi (art. 236 ust 2). Z kolei na mocy ust. 4 wskazanego przepisu do wydatków majątkowych zalicza się inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego. W związku z powyższym, wszystkie w/w wydatki zakwestionowane przez organ I instancji np. wykonanie systemu przeciwoblodzeniowego budynku, czy też wydatki na wykonanie elewacji termoizolacyjnej ściany budynku, przebudowę klatki schodowej, na wykonanie raportu oddziaływania na środowisko dla projektowanej przebudowy budynku warsztatów szkolnych nie mogą zostać uznane za wydatki bieżące, które stanowią realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, są to bowiem wydatki będące wydatkami majątkowymi, wydatkami inwestycyjnym a takowe wydatki nie mogą być finansowane z dotacji oświatowych pochodzących od jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei wydatki na przejazdy pracowników oraz finasowanie usług adwokackich nie są wydatkami związanymi z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej w związku z czym należało uznać je za wydatki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
Organ podkreślił, że rola dotacji udzielanej z budżetu samorządu lokalnego, nie polega na subsydiowaniu wszelakiej działalności prowadzonej przez szkołę czy też pokrywaniu wszelkich jej wydatków. Specyficzne uregulowanie tej kwestii, choć rzeczywiście nieostre legislacyjne, nie nastręcza jednak większych problemów interpretacyjnych, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę zasady i cele polskiego systemu oświaty, w szczególności zaś w kontekście udzielania dotacji szkołom.
W skargach na powyższe decyzje złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Izba Rzemieślnicza oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w T. zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy a to art. 77, 78, 84 oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez nie zgromadzenie pełnego materiału dowodowego niezbędnego do rozpoznania sprawy, a także brak uzasadnienia, dlaczego nie uwzględniono wniosków dowodowych składanych przez stronę skarżącą, jak i art. 7, 11 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 tej ustawy poprzez brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego a w szczególności § 5 uchwały XLIV/598/2010 Rady Miasta Tarnowa z dnia 14 stycznia 2010 r. w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty poprzez nieprawidłową wykładnię zawartej tam definicji rzeczywistej liczby uczniów i w konsekwencji przyjęcie, że rzeczywista liczba uczniów różni się od liczby wskazywanej przez organ prowadzący do naliczania dotacji, jak i art. 5 ust. 7 w zw. z art. 2 ustawy o systemie oświaty poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż sfera zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę niepubliczną oraz zadań tej szkoły lub placówki, która jako prowadzona przez osobę fizyczną lub prawną nie jest podmiotem prawa, stanowią całkowicie rozłączne kategorie prawne, a w konsekwencji zadania wskazane w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty nie dotyczą w ogóle szkoły niepublicznej, lecz wyłącznie jej osoby prowadzącej, skutkiem czego nie podlegają finansowaniu z dotacji podmiotowej przysługującej tej szkole;
3. naruszenie art. 90 ust. 3 d ustawy o systemie oświaty w zw. z art. 235 i 236 ustawy o finansach publicznych i art. 3 pkt 17 i ust. 4 ustawy o rachunkowości poprzez jego nieprawidłową wykładnię oraz nieuwzględnienie definicji legalnej wydatków bieżących oraz wydatków inwestycyjnych, co doprowadziło w konsekwencji do zakwestionowania wydatków prawidłowo rozliczonych z dotacji i naruszenie art. 8 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie na rzecz rażąco arbitralnej wykładni art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty.
W uzasadnieniu strona skarżąca zakwestionował, iż ustalenia poczynione przez organy w zakresie wydatków inwestycyjnych nie mogą być uznane za wystarczające bez opinii biegłego, co do faktu, czy prace remontowe zwiększyły wartość aktywów.
Co do zakwestionowanej liczby uczniów strona podniosła, iż wykładnia § 5 uchwały XLIV/598/2010 Rady Miasta Tarnowa z dnia 14 stycznia 2010 prowadzi do oceny, iż decyduje liczba uczniów posiadających status ucznia na pierwszy roboczy dzień danego miesiąca i nie znajdujących się w sytuacji dającej możliwość skreślenia, co oznacza, iż późniejsze skreślenia nie stanowi powodu do odebrania dotacji. Nadto wskazano, iż dla realizacji celów kształcenia, wychowania i opieki konieczne są czynności o charakterze administracyjny, obsługowym i dbanie o stan obiektów, co oznacza konieczność finansowania w ramach dotacji wydatków pośrednio związanych z działalnością dydaktyczną. Zarzucono, że organ nie wyjaśnił czym są wydatki bieżące a czym inwestycyjne.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a alternatywnie - o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie skargi na uchwałę Rady Miasta Tarnowa z 14 stycznia 2010 r. w sprawie udzielania i rozliczania dotacji.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniosło o oddalenie skarg.
Postanowieniem z dnia 22.01.2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy wynikające z zaskarżonych decyzji o sygn. I SA/Kr 1799/14 do I SA/Kr 1801/14 celem ich łącznego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 1799/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Skargi są bezzasadne i podlegają oddaleniu, albowiem zaskarżone decyzje nie są obarczone naruszeniami prawa mogącymi skutkować ich uchyleniem.
W poddanych sądowej weryfikacji sprawach zarzuty merytoryczne strony skarżącej dotyczyły zarówno kwestii zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, co implikowane było ustaloną przez organ rzeczywistą liczbą uczniów w placówkach oświatowych, jak i zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto w ocenie skarżącej sposób wyjaśnienia przez organy obu tych kwestii obarczony był naruszeniem przepisów postepowania, zwłaszcza w wymiarze dowodowym.
Tymczasem przeprowadzona kontrola akt administracyjnych wskazuje, że nie sposób podzielić zarzutów dotyczących sposobu gromadzenia przez organy materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienia słusznych wniosków strony, nie odniesienia się w uzasadnieniu do jej zarzutów, a w konsekwencji błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia.
Z akt przedmiotowych spraw wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy podatkowe w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Organy podatkowe zasadnie pominęły wnioski strony nieprzydatne dla rozstrzygnięcia i rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego, akcentując jego kompleksową wymowę i wzajemną koherentność. Lektura uzasadnień decyzji prowadzi do wniosku, iż organy w wystarczający sposób ustosunkowały się do zarzutów artykułowanych przez skarżącą i przedstawiły stanowisko w kwestii zasadności zwrotu dotacji. Dokonana kontrola nie ujawniła, by w jakikolwiek sposób ograniczano skarżącej możliwość składania oświadczeń, przeglądania akt, ustosunkowania się do gromadzonych przez organ dowodów, czy brania udziału w czynnościach.
Z kolei zarzuty dotyczące wadliwej oceny dowodów są tylko wówczas słuszne, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, czy do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe. Sam fakt, iż materiał dowodowy został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwała tego strona skarżąca nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania wyrażonych w k.p.a., a przywołanych w skardze w związku z przepisami towarzyszącymi. Zauważyć trzeba, że w realiach rozpoznawanej sprawy sposób postępowania strony skarżącej sprowadzał się nie tyle do negowania wymowy i treści dowodów, a w efekcie ustaleń poczynionych przez organy podatkowe, co raczej do kontestowania ostatecznych wniosków wyprowadzonych przez te organy z niespornych w rzeczywistości faktów; wszak ich wymowa była jednoznaczna, a sporna pozostawała jedynie ich prawna interpretacja. Zasady logicznego rozumowania, wskazania wiedzy oraz doświadczenia życiowego uprawniają do konstatacji, że wyprowadzone przez organy ze wskazanych faktów i dowodów wnioski, oraz ustalenia były prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do pierwszego z merytorycznych zagadnień, tj. prawidłowości ustalenia stanu faktycznego w zakresie wyliczenia rzeczywistej liczby uczniów, należy stwierdzić, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy dawał podstawy do dokonania ustaleń faktycznych, które stanowiły podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organów. Do ustalenia stosownych danych posłużyły przede wszystkim zapisy w księgach uczniów i dziennikach lekcyjnych. Na podstawie tych dokumentów określono podczas kontroli, co znalazło odzwierciedlenie w jej protokołach, liczbę uczniów w poszczególnych placówkach. Protokoły zasadnie uznano za wiarygodne. Skarżąca kwestionując ich ustalenia nie zgłaszała zarzutów co do wiarygodności zapisów w księgach uczniów i dziennikach lekcyjnych, zatem w dokumentach prowadzonych właśnie przez ten podmiot i wskazanych w protokołach kontroli jako źródło ustaleń dotyczących rzeczywistej liczby uczniów. Jednocześnie Izba nie wskazała na podstawie jakich innych dokumentów, aniżeli księgi uczniów i dzienniki lekcyjne należałoby ustalać tą liczbę w celu weryfikacji danych przez nią przedstawianych. Prawidłowości oceny dokonanej przez organy, nie mógł zmienić zapis § 5 ust. 2 powoływanej Uchwały Rady Miasta T., gdyż i w niej jest mowa także o rzeczywistej liczbie uczniów, rozumianej jako wielkość aktualna, określona na podstawie dokumentacji przebiegu nauczania. Izba pragnąc wykazać prawidłowość ustalania liczby uczniów naruszyła § 5 ust. 2 cytowanej uchwały także w ten sposób, że we wniosku o uzyskanie dotacji wykazywała uczniów, którzy zostali skreśleni z listy uczniów. Należy podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II GSK 97/06, a wskazujący, że z art. 90 ust. 3 i 4 ustawy o systemie oświaty wynika, że dotacje przysługują na każdego ucznia, a więc w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. "Podawana przez szkołę (...) planowana liczba uczniów służy jedynie do planowania wysokości dotacji na rok następny. Nie może być natomiast wykorzystywana, jako podstawa obliczenia dotacji należnej". W tej sytuacji za niezasadne sąd uznał argumenty skarżącej sprowadzające się do żądania uwzględnienia w rozliczeniu ilości uczniów, którzy mieliby kontynuować naukę, jeżeli księgi uczniów uzupełnione o dane wynikające z dzienników lekcyjnych nie potwierdzały takiej liczby. Przywołać tu należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w analogicznej kwestii dotyczącej tej samej skarżącej, tyle że w aspekcie roku 2010r., wynikające z uzasadnienia wyroku z 3 lipca 2014r., sygn. akt II GSK 849/13, a potwierdzające wadliwe rozliczenie przez Izbę przedmiotowej dotacji. Z tej perspektywy zarzut nieprawidłowej wykładni tak uchwały Rady Miasta Tarnowa z 14.01.2010r., jak i art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty należy więc odrzucić.
Nieuprawnione są także zarzuty ukierunkowane na wykazanie wadliwości decyzji w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z jej przeznaczeniem. Punktem wyjścia dla takiej oceny musi być przywołanie brzmienia art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświat, zgodnie z którym, dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Ponadto dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły. Wysokość dotacji zależy przy tym od ilości uczniów danej szkoły (art. 90 ust. 3 u.s.o.). Z przepisów tych wynika, że jakkolwiek przyznanie dotacji pozostaje w ścisłym związku z ilością uczniów, którzy uczęszczają i pobierają naukę w szkole, a zatem, w tym zakresie dotacja ma charakter podmiotowy, to jej wydatkowanie zostało ograniczone przez określenie celów, na jakie może być ona wydana. Słusznie zatem przyjmuje się, że jest to dotacja o charakterze mieszanym (podmiotowo-celowa), gdyż "udziela się jej jednostkom spoza sektora finansów publicznych na cel ogólnego dofinansowania ich bieżącej działalności statutowej" (M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, ABC 2012, oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 marca 2011 r., I SA/Gd 1268/10). Tym samym powołane przepisy wyznaczyły granice wykorzystania środków dotacyjnych, wskazując nie tylko na celowość, przeznaczenie tego wykorzystania, ale także na samo ich wydatkowanie w rozumieniu poniesienia wydatku, jako formy rozdysponowania środków dotacyjnych. Potwierdza to dodany do ustawy oświatowej, przez art. 1 pkt 38 lit. e ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz zmiana niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 56, poz. 458), z dniem 22 kwietnia 2009 r. ust. 3d do art. 90 stanowiący, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.
Oznacza to, że w niniejszej sprawie istotne dla rozstrzygnięcia kwestii wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem jest ustalenie, czy zakwestionowane wydatki mogły być pokryte ze środków dotacyjnych.
Należy zgodzić się z wyrażanym w orzecznictwie poglądem, że pojęcie "wydatków bieżących" powinno być interpretowane tak, jak termin ten jest rozumiany na gruncie art. 165a ust. 6 uprzednio obowiązującej ustawy o finansach publicznych z 2005 r. oraz art. 236 ust. 2 i 3 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. (por. wyroki NSA z 24 marca 2009 r., II GSK 284/08, LEX nr 529879, z dnia 17 stycznia 2008 r., II GSK 319/07, LEX nr 357469).
W myśl art. 165a ust. 5 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. do wydatków majątkowych zalicza się wydatki na: 1) inwestycje i zakupy inwestycyjne; 2) zakup i objęcie akcji; 3) wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego. Natomiast przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi (art. 165a ust. 6 ustawy o finansach publicznych z 2005 r.). Obowiązujący od dnia 1 stycznia 2010 r. art. 236 ust. 2 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. stanowi, że przez wydatki bieżące budżetu jednostki samorządu terytorialnego rozumie się wydatki budżetowe niebędące wydatkami majątkowymi. Natomiast art. 236 ust. 3 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. określa, że w planie wydatków bieżących wyodrębnia się w układzie działów i rozdziałów planowane kwoty wydatków bieżących, w szczególności na:
1) wydatki jednostek budżetowych, w tym na:
a) wynagrodzenia i składki od nich naliczane,
b) wydatki związane z realizacją ich statutowych zadań;
2) dotacje na zadania bieżące;
3) świadczenia na rzecz osób fizycznych;
4) wydatki na programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w części związanej z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego;
5) wypłaty z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez jednostkę samorządu terytorialnego, przypadające do spłaty w danym roku budżetowym;
6) obsługę długu jednostki samorządu terytorialnego. Jednocześnie ust. 4 tegoż artykułu stanowi, że do wydatków majątkowych zalicza się wydatki na:
1) inwestycje i zakupy inwestycyjne, w tym na programy finansowe z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w części związanej z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego;
2) zakup i objęcie akcji i udziałów;
3) wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.
W kontekście powyższego, do wydatków bieżących w zakresie działalności dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej należy zaliczyć wydatki związane z ponoszeniem kosztów osobowych i materiałowych, a także kosztów utrzymania (eksploatacji) obiektów własnych i korzystania z obiektów obcych. Do wydatków bieżących szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym profilaktyki społecznej nie mogą być natomiast zaliczane wydatki majątkowe, takie jak nabycie środków trwałych, czy też modernizacja przeprowadzona w obcych środkach trwałych. Nie są one bowiem bezpośrednio związane z procesem nauczania (także zawodowego), a zatem nie można ich uznać za realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.
Wobec tego nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że kwota zakwestionowanej dotacji, na którą składa się koszt wykonania systemu przeciwoblodzeniowego budynków przy ul. D. i U. w T., sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla projektowanej przebudowy budynku warsztatów szkolnych przy ul. K. w T. oraz dalszych usług z tym związanych, wykonania elewacji termoizolacyjnej wraz z rozbiórką kominów wentylacyjnych i montażem nowych rur z obróbką na dachu oraz wykończeniem wejścia do piwniczki, przebudowy klatki schodowej, tudzież dotyczący przedsięwzięcia inwestycyjnego pn. "[...]" mieści się w kategorii wydatków bieżących w rozumieniu art. 90 ust. 3d u.o.s., a zatem przeznaczonych na realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Kolegium trafnie przyjęło, że wydatki związane z wykonaniem opisanych prac i zadań mieszczą się w kategorii ulepszenia obcego środka trwałego, a nie jego remontu, czyli przywrócenia do stanu pierwotnego, stanowiąc tym samym wydatek majątkowy, prowadzący w sposób znaczący do zwiększenia wartości użytkowej budynków. Dodatkowo w/w. przedsięwzięcie inwestycyjne z pewnością nie może być utożsamiane z realizacją zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania, czy opieki, a przedmiotowe koszty nie dotyczą związanych z tymi zadaniami bieżących wydatków szkoły. Sąd nie stwierdził w związku z tym naruszenia przez organy przywołanych w skargach zasad procesowych poprzez nie powołania w sprawach biegłego. W kontekście przedstawionych wyżej wywodów oczywistym jest, że dla zastosowania będących podstawą rozstrzygnięć przepisów nie były wymagane wiadomości specjalne (wiedza techniczna), lecz prawidłowa wykładnia prawa. Organy mają oczywiście kompetencje do takiej wykładni, a dokonując stosownej oceny prawnej korzystały także z orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Powyższa ocena dotyczy także dalszych wniosków dowodowych Izby, tak osobowych, jak i z dokumentów, zasadnie przez organy ocenionych jako nieprzydatne dla istotnych w sprawie ustaleń i w konsekwencji słusznie pominiętych.
Niewątpliwie dotacja oświatowa, o której mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. nie może być także przeznaczona na wynagrodzenie, czy premie organu prowadzącego, a zatem w realiach niniejszej sprawy na premie prezesa Izby i jego zastępcy, oraz dyrektora Izby. Jest to tym bardziej zasadne, że doszło tu do oddzielenia funkcji organu prowadzącego od funkcji dyrektora szkoły w następstwie zlecenia temu ostatniemu przez dyrektora Izby prowadzenia wszelkich spraw związanych z bieżącą działalnością placówki oświatowej. Wydatki na rzecz podmiotu prowadzącego szkołę, nie będącego jednocześnie kadrą nauczycielską, nie mogą być sfinansowane z dotacji, gdyż w istocie stanowią one zysk prowadzącego szkoły mimo, że prowadzący szkoły wykonuje na jego rzecz określone prace administracyjne. Tym samym sąd podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażony w uzasadnieniu wyroku z 23 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1434/10, w którym wskazano, że art. 90 ust. 3d u.s.o. nie tylko przewidział zakaz wykorzystywania dotacji na wydatki inne niż bieżące, ale dodatkowo zezwolił na finansowanie z dotacji wyłącznie takich wydatków bieżących, które związane są z realizacją zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Wynagrodzenie podmiotu prowadzącego szkołę niepubliczną nie mieści się w tym zakresie. Oznacza to, że wynagrodzenie to nie może być finansowane z dotacji otrzymanej od jednostki samorządu terytorialnego. Należy więc oddzielić funkcję organu prowadzącego od funkcji dyrektora szkoły. Funkcja dyrektora jest częścią składową organizacji szkoły, a koszty jego wynagrodzenia należą do wydatków bieżących, które można sfinansować z dotacji. Wyraźne rozdzielenie tych zagadnień potwierdzają przepisy ustawy o systemie oświaty, poprzez podział zadań i kompetencji dyrektora i organu prowadzącego. (5 ust. 7 i 39 ust. 1 u.s.o.)
Kolejny zarzut dotyczył potraktowania wydatków na obsługę administracyjno-prawną wykonywaną przez firmę zewnętrzną na podstawie umowy zlecenia na rzecz organu prowadzącego szkołę jako wydatków nie spełniających kryteriów, o których mowa w art. 90 ust. 3d o systemie oświaty. W poddanej kontroli sprawie, organy słusznie uznały, że przedmiotowe wydatki nie mogą być uznane za bieżące wydatki szkoły określone w art. 90 ust. 3d u.s.o. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Nie można wobec powyższego podzielić stanowiska, że przedmiotowe dotacje mają jedynie charakter dotacji podmiotowej. Jak wynika z art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o., do zadań organu prowadzącego szkołę należy zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły. Prowadzenie spraw kadrowo – osobowych mieści się w pojęciu obsługi administracyjnej oraz organizacyjnej szkoły. Oznacza to tym samym, że prowadzenie spraw kadrowo–osobowych stanowi obowiązek organu prowadzącego szkołę i nie można takiego wydatku zaliczyć, jako realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Tymczasem przedmiotowa dotacja dotyczy jedynie finansowania takich zadań. Wydatki zatem na prowadzenie spraw kadrowo–osobowych, chociażby nawet ponoszone na rzecz firmy zewnętrznej świadczącej usługi na rzecz konkretnej szkoły, stanowiłyby w istocie dotowanie organu prowadzącego szkołę, co byłoby sprzeczne z celem takich dotacji. Celem dotacji, nie jest bowiem dofinansowywanie realizacji zadań organu prowadzącego szkołę, lecz dofinansowywanie zadań szkoły w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3d u.s.o. Również wydatki na porady i opinie prawne, związane są z zapewnieniem prawidłowej obsługi administracyjnej i organizacyjnej szkoły i jako takie nie są związane z kształceniem, wychowaniem i opieką, lecz związane są z działalnością organu prowadzącego szkołę. Nie mieszczą się one wobec powyższego również w zakresie przyznanej dotacji. Zbieżny pogląd co do kwalifikacji wydatków na funkcjonowanie przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie usług edukacyjnych prezentują sądy administracyjne (por. wyrok WSA w Kielcach z 26 października 2011 r. sygn. akt: I SA/Ke 369/11 oraz WSA w Krakowie z 12 grudnia 2012 r. sygn. akt: I SA/Kr 1304/12).
Dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia uczniów szkoły, a zakwestionowane wydatki nie realizują tych celów. Rola dotacji oświatowej nie polega bowiem na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków. Dokonując oceny wydatków w kontekście realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej trzeba mieć również na względzie podstawowe zasady dokonywania wydatków ze środków publicznych, określone w art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Wedle tego przepisu, wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów; 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań i 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
Jak podkreśla się w piśmiennictwie, podstawowe znaczenie dla publicznej gospodarki finansowej mają zasady celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych. Pod pojęciem celowości dokonywania wydatków należy rozumieć zapewnienie zgodności działań jednostki w zakresie dokonywania wydatków z jej celami statutowymi, optymalizację zastosowanych metod i środków, ich adekwatności dla osiągnięcia założonych celów oraz przyjętych kryteriów oceny realizacji celów i zadań. Jest to wybór przez dysponenta środków publicznych takiego sposobu finansowania zadań, który prowadzi do najbardziej efektywnego gospodarowania środkami publicznymi.
Celowość oznacza nakaz gromadzenia i wydatkowania publicznych środków pieniężnych jedynie dla osiągnięcia wytyczonego celu społecznego, gospodarczego lub politycznego państwa. Wynika z niej jednocześnie zakaz wprowadzania takich ciężarów publicznych i wydatków publicznych, które nie są związane z powinnościami państwa.
Wydatki ze środków publicznych podlegają planowaniu. Planowość wyraża wymóg ujmowania procesów gromadzenia i wydatkowania publicznych środków pieniężnych w ramy planów finansowych o charakterze makro-i mikroekonomicznym. Pierwsze dotyczą całego sektora finansów publicznych lub poszczególnych jego segmentów. Natomiast drugie dotyczą jednostek sektora finansów publicznych.
Wydatkowanie publicznych środków finansowych powinna cechować skuteczność i efektywność. Skuteczność wydatkowania środków publicznych definiuje się jako uzyskanie optymalnej relacji między wyznaczonymi celami i zadaniami a osiągniętymi efektami ich realizacji.
Ustawa rozszerzyła katalog zasad obowiązujących przy dokonywaniu wydatków ze środków publicznych o zasadę skuteczności, polegającą na optymalnym doborze metod i środków dla osiągnięcia założonych celów, przy celowym i oszczędnym dokonywaniu wydatków.
Natomiast badanie efektywności wydatków budżetowych zależy od tego, czy analizie podlegają wyznaczone zadania (racjonalizacja wyborów) czy będące do dyspozycji środki finansowe, czyli tzw. racjonalizacja kosztów.
Sformułowane w ustawie o finansach publicznych zasady dokonywania wydatków ze środków publicznych mają zapewnić racjonalizację kosztów, oznaczającą wydajność i skuteczność wydatkowania środków publicznych w związku z realizacją zamierzonego zadania. Racjonalizacja kosztów oznacza dążenie do uzyskania największych oszczędności w nakładach, przy porównywalnym efekcie (por.L. Lipiec-Warzecha, Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, ABC 2011 i powołana tam literatura).
Przedstawione rozwiązania normatywne kształtujące instytucję dotacji oświatowej oraz ich wykładnia wykluczają możliwość rozszerzenia jej zakresu na inne stany faktyczne, czego próbę podejmuje skarżąca.
Wobec powyższego uprawnione było stanowisko organów dotyczące nieuznania kolejnych, opisanych szczegółowo w decyzjach, wydatkowanych przez skarżącą środków. Dotyczyło to kosztów przejazdów pracowników Izby na szkolenie i uroczystości w Pilźnie, wydatku na wykaz multimedialny szkół sprzeczny z opisem wynikającym z faktury, wydatków na zakup książek niezaliczonych do pomocy dydaktycznych, bądź nie służących uczniom w kontrolowanych szkołach, wydatków na sfinansowanie zadań realizowanych przez placówkę w Pilźnie, wydatków na zakup sprzętu nie stanowiącego środków służących procesowi dydaktycznemu realizowanemu w szkołach, czy wydatków nieudokumentowanych, bądź specyfikowanych w wyniku błędu.
W świetle przedstawionych rozważań bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia art. 5 ust. 7 w zw. z art. 2 ustawy o systemie oświaty oraz art. 90 ust.3d tej ustawy w związku z art. 235 i 236 ustawy o finansach publicznych; organy dokonały prawidłowej interpretacji zakresu pojęciowego instytucji dotacji oświatowej, jak również dokonały poprawnej subsumpcji stanu faktycznego w relacji do prawidłowo zastosowanych norm prawa materialnego. Nie można także przyjąć, aby naruszone zostały przepisy prawa poprzez nie podzielenie stanowiska strony, co do zastosowania prawa materialnego. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wyjaśniono bowiem obszernie dlaczego zastosowano takie, a nie inne przepisy, co oznacza, iż organ wykonał ciążący na nim obowiązek realizacji zasady przekonywania, a tym samym zadośćuczyniono zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa (art. 7, 8 i 11 k.p.a.).
Chybiony jest także zarzut naruszenia norm konstytucyjnych, a to art. 8 ust. 2 i art. 2 ustawy zasadniczej. Określenie wobec skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest bowiem pochodną szeregu prawidłowych ustaleń, czynionych zgodnie z wymogami prawa i odpowiada wysokości kwot, stanowiących dotacje pobrane w nadmiernej wysokości, bądź wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.
Mając na uwadze powyższe motywy orzeczono jak w sentencji wyroku , na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło