I SA/Kr 1800/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pomocy prawnej, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , z dnia 17.09.2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oraz rozstrzygnięcia w części dotyczącej odsetek za zwłokę i należnych kosztów upomnień od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, FUS, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, postanawia: 1. ustanowić dla M.G. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 17.09.2013r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oraz rozstrzygnięcia w części dotyczącej odsetek za zwłokę i należnych kosztów upomnień od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, FUS, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M.G. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną D.G. ur. w 1963r. i córką A.G. ur. w 1990r. D.G. zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę jako krawcowa i otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1181 , 38 zł., miesięcznie , netto. W 2012r. uzyskała z tego tytułu dochód w kwocie 16 331,28 zł. A.G. również zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na stanowisku pracownika produkcyjnego i jej miesięczne wynagrodzenie wynosi 1181 , 38 zł., netto, a w 2012r. uzyskała dochód w wysokości 16 330 zł. M.G. zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa rolnego, z którego dochód w 2012r. kształtował się na poziomie 2140 zł. Z przedmiotowego gospodarstwa rodzina uzyskuje owoce , warzywa i mięso. Miesięczne wydatki rodziny związane z bieżącymi potrzebami obejmują : opłatę za wodę – ok. 60 zł., opłatę za gaz – ok. 30 zł., opłatę za energię elektryczną – ok. 300 zł., opłatę za telefon i internet – ok. 100 zł., ubezpieczenie w KRUS – ok. 125 zł., podatki i opłaty za odpady komunalne – 20 zł., koszty dojazdów D.G. do pracy – 150 zł., koszty żywności – ok. 300 zł., koszty opału na zimę – ok. 150 zł. Ponadto rodzina ponosi wydatki związane z zakupem odzieży i bieżącą opieką medyczną. Córka A.G. ze swojej pensji opłaca natomiast studia magisterskie w K. (czesne – 450 zł.), koszty dojazdów na uczelnię i noclegów w wysokości 150 zł. oraz koszty dojazdów do pracy w wysokości 150 zł. Pomaga również w utrzymaniu rodziny i częściowo spłaca zadłużenie M.G. Małżonkowie są współwłaścicielami, na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej ½ części gospodarstwa położonego w M. , Gmina K., o pow. 2,7 ha zabudowanego domem o pow. 144 m2 i budynkami gospodarczymi o pow. 202 m2. Właścicielem drugiej połowy w/w nieruchomości jest D.G.. Przedmiotowa nieruchomość obciążona jest hipotekami przymusowymi zwykłymi w kwotach: 101 350,80 zł., 14 714,30 zł., 11 159,80 zł.,15 334,70 zł. na rzecz Skarbu Państwa – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych . Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. Zwolnienie takie obowiązuje już bowiem z mocy samej ustawy. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia pełnomocnika. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego sytuacja M.G. uzasadnia stwierdzenie, iż konieczność poniesienia przez niego kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika spowodowałaby pogorszenie warunków bytowych rodziny. On sam praktycznie nie uzyskuje stałych dochodów. Utrzymanie całej trójki, w przeważającej mierze, uzależnione jest natomiast od zarobków D.G. i A.G. , które nie są wysokie. Ponadto warto też zauważyć , iż córka ze swojej pensji pokrywa wszelkie koszty związane ze studiowaniem w K. Wymieniona wyżej nieruchomość będąca współwłasnością małżonków obciążona jest z kolei czterema hipotekami, co znacznie obniża jej wartość. Rozpatrywanie zdolności płatniczych strony skarżącej w aspekcie ewentualnej zdolności kredytowej M.G. nie jest więc, w takiej sytuacji, zasadne. Przede wszystkim ze względu na zmniejszoną wartość nieruchomości ale również ze względu na fakt braku w późniejszym okresie możliwości spłaty ewentualnego kredytu czy pożyczki przez wnioskodawcę. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.