I SA/Kr 1804/11

WyrokWSA w Krakowie2012-02-09

Skład orzekający: Maja Chodacka, Beata Cieloch, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, pomimo przedstawienia przez wnioskodawcę nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie, ani całkowitej nieściągalności długu, ani szczególnych okoliczności wskazanych w rozporządzeniu. Decyzja organu, nawet w ramach uznania administracyjnego, nie narusza prawa, jeśli została podjęta w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i zgodnie z przepisami, a sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia w ramach uznania.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił P.U. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, utrzymując w mocy wcześniejszą decyzję. Organ uznał, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia, w tym całkowita nieściągalność długu, ani szczególne okoliczności wskazane w rozporządzeniu. Skarżący podniósł, że jego sytuacja materialna uległa zmianie, m.in. z powodu utraty renty przez konkubinę i zajęć komorniczych, a także zarzucił organowi nierzetelną ocenę faktów i brak zgromadzenia wystarczających dowodów. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję ZUS za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 1804/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: Patryk Jawor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r., sprawy ze skargi P. U., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 21 września 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy - skargę oddala - Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2011 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS z dnia 15 lipca 2011 r., którą odmówiono P.U. umorzenia należności z tytułu składek (za okres od miesiąca kwietnia 2001 r. do miesiąca grudnia 2002 r.) na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę, za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 28 558,60 zł. Decyzje te zostały wydane w toku ponownie toczącego się postępowania na skutek wyroku WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 573/10, którym uchylono wcześniej wydane decyzje z dnia 18 lutego 2010 r. i z dnia 6 listopada 2009 r. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2009 r. P.U. zwrócił się o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Odmawiając umorzenia należności z tytułu składek decyzją z dnia 15 lipca 2011 r. ZUS uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki takiego umorzenia określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), dalej zwanej "u.s.u.s.". Organ wskazał, że wykonując wyrok Sądu ZUS wezwał dnia 26 maja 2011 r. pełnomocnika skarżącego do zaktualizowania danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej oraz wypełnienia kwestionariusza o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych płatnika składek. W odpowiedzi na to wezwanie nie zostały dostarczone żadne dokumenty, więc ZUS uznał, że sytuacja wnioskodawcy nie uległa zmianie i uprzednio dostarczone dokumenty pozostają aktualne. Z kwestionariusza o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych płatnika składek z 29 grudnia 2009 r. wynika, że dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą około 1424,56 zł, na które składa się wynagrodzenie P.U. w kwocie 959 zł i świadczenie rentowe E. Ł. w kwocie 519 zł (465,56 zł netto). Natomiast z danych zawartych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że średnie dochody z ostatnich trzech miesięcy wnioskodawcy wynoszą 2 704,58 zł (brutto), co razem ze świadczeniem rentowym E. Ł. wynosi 3 223,58 zł (brutto). Wydatki (bez kosztów wyżywienia i odzieży) wnioskodawcy i E.Ł. w skali miesiąca wynoszą około 1630 zł. Dodatkowo w kwestionariuszu zobowiązany podniósł, że ma również zobowiązania wobec osób fizycznych w wysokości 3 000 zł, na potwierdzenie czego jednak nie przedstawił żadnych dokumentów. Z powodu trudności finansowych zalega również z opłatą za mieszkanie w kwocie 2 000,00 zł. ZUS pozyskał także informację od Ośrodka Pomocy Społecznej w O., że skarżący nie był objęty jego pomocą. Z powyższych okoliczności ZUS wywnioskował, że nie przedstawiono dostatecznych dowodów potwierdzających tezę, że spłata zadłużenia pozbawiłaby wnioskodawcę i jego rodzinę możliwości zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem organu osiągany dochód pozwala na systematyczną spłatę należnych składek. Oprócz tego ani Naczelnik Urzędu Skarbowego, ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można przeprowadzić egzekucję. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik zobowiązanego podał, że informacje dotyczące należności nie są zgodne ze stanem faktycznym, przez co ich nie uznaje. Ponadto podniósł, że ponieważ postępowanie toczy się na skutek wyroku WSA w Krakowie, to na Zakładzie spoczywa obowiązek zgromadzenia rzetelnych dowodów. Wskazał, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa zasadniczej zmianie, gdyż E.Ł., konkubina P.U., orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 22 lipca 2011 r. została pozbawiona renty i pozostaje obecnie na utrzymaniu zobowiązanego. Natomiast wnioskodawca posiada zajęcia komornicze z tytułu niespłaconych kredytów i jego dochód miesięczny wynosi 1 030,00 zł. Podkreślono, że obecna trudna sytuacja materialna rodziny jest spowodowana bezprawną egzekucją prowadzoną przez ZUS. Ponownie rozpoznając sprawę ZUS wezwał raz jeszcze do uzupełnienia wniosku dowodami, z których wynikać będzie, że uzasadnione jest podjęcie decyzji o umorzeniu należności. Odpowiadając na wezwanie pełnomocnik przesłał do ZUS kopię zajęcia wynagrodzenia za pracę z tytułu należności niealimentacyjnych na rzecz S-Collect Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny, kopię orzeczenia lekarza Orzecznika ZUS dotyczącego E. Ł. oraz kwestionariusz o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych. Po przeprowadzeniu postępowania i dokonaniu oceny zebranych dowodów Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowił utrzymać w mocy decyzję z dnia 15 lipca 2011 r., ponownie stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki umożliwiające umorzenie należności. Organ podał, że z treści art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Sytuacja taka, według art. 28 ust. 3 u.s.u.s., zachodzi gdy Naczelnik właściwego Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy stwierdzi brak majątku, z którego można przeprowadzić egzekucję lub gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Takie rozstrzygnięcie w sprawie nie zostało wydane, dlatego też zdaniem ZUS nie ma podstaw do ewentualnego umorzenia należności z tytułu niezapłaconych składek. Ponadto ZUS posiada informację na temat składnika majątkowego - wynagrodzenie za pracę - mogącego być przedmiotem egzekucji, przez co nie można uznać, że nie uzyska się kwoty przekraczającej koszty egzekucyjne. Jednocześnie ZUS wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umorzone, nawet pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Kryteria dla takiego umarzania określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. (Dz.U. Nr 141, poz. 1365), a obowiązkiem organu jest zbadanie czy strona postępowania wykazała ich istnienie. Stwierdzono w związku z tym, że skarżący nie udokumentował poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej ani innego zdarzenia losowego. Podobnie nie przedłożono żadnych dokumentów na dowód choroby swojej lub najbliższego członka rodziny, a co za tym idzie konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego opłacić należności. Odnośnie trzeciej z wymienionych w Rozporządzeniu przesłanek, dotyczącej sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i członków jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ZUS uznał, ze ona także nie występuje. Wnioskodawca jest bowiem zatrudniony w firmie "C" Sp. z o.o. i według danych z Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sierpniu 2011 r. z tego tytułu osiągnął dochód w wysokości 2 697,97 zł brutto. Poza tym, konkubina, z którą zobowiązany wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, od 22 lipca 2011 r. została uznana za zdolną do pracy. Podkreślono, że w sprawie brak jest możliwości przeprowadzenia rzetelnej analizy sytuacji finansowej P.U., gdyż mimo wezwań w tym zakresie, nie dostarczył on aktualnych dokumentów umożliwiających ustalenie ponoszonych kosztów utrzymania i innych wydatków, a deklarowany w piśmie z dnia 10 sierpnia 2011 r. dochód przypadający na członka rodziny nie został poparty żadnymi dowodami. Jedyna pozostająca organowi możliwość oceny sytuacji materialnej na podstawie materiałów dostarczonych w 2009 r. prowadzi do wniosku, że nie istnieje jakiekolwiek zagrożenie zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych na skutek dokonywanej systematycznie spłaty zadłużenia. Odnosząc się do poglądu pełnomocnika, w którym nakłada on na ZUS obowiązek zgromadzenia dowodów w sprawie, organ zwrócił uwagę, że z przepisów w/w rozporządzenia jasno wynika, że to na zobowiązanym spoczywa obowiązek wykazania zaistnienia okoliczności przemawiających za umorzeniem należności z tytułu składek. ZUS zaznaczył także, że uznaniowy charakter decyzji, o której stanowi art. 28 ust. 1 u.s.u.s., oznacza, że nawet w przypadku zaistnienia omawianych wcześniej przesłanek, nie ma on obowiązku wydania decyzji umarzającej należności. Na poparcie tego stanowiska organ powołał wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i w Gdańsku. Za niezasługujący na uwzględnienie został uznany argument strony dotyczący zasadności umorzenia należności z tytułu niezapłaconych składek w związku z koniecznością spłaty innych należności cywilnoprawnych. Organ zauważył także, że osoba decydująca się na podjęcie działalności gospodarczej bierze na siebie ryzyko jej prowadzenia i ponoszenia związanych z tym kosztów. Instytucja umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek jest środkiem nadzwyczajnym, więc i argumenty powoływane przez zobowiązanego powinny być szczególne. Za bezpodstawne uznany został również pogląd dotyczący rzekomego związku pomiędzy egzekucją, a powstaniem innych zobowiązań na rzecz wierzycieli cywilnoprawnych, czy też obecną sytuacją materialną, zwłaszcza wobec dokonanego zwrotu należności uzyskanych w toku egzekucji. Odnosząc się do wskazywanych przez wnioskodawcę niezgodności w zakresie kwot należności, organ zwrócił uwagę, że ustalono je prawidłowo, przy uwzględnieniu zapadłego przed Sądem Okręgowym rozstrzygnięcia wydanego pod sygn. akt [...] w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie P.U. wniósł o uchylenie decyzji ZUS i całkowite umorzenie sprawy. W uzasadnieniu skargi podał, że wyrok Sądu Okręgowego, na który powołuje się ZUS dotyczył okresów podlegania ubezpieczeniu i nie rozstrzygał o zaległościach w opłacaniu składek. Zaznaczył, że nie uznał tych roszczeń ZUS "z uwagi na niewyjaśnione rozbieżności dokonywanych płatności w ramach samozatrudnienia". Zarzucił on także, że rozpatrując sprawę, ZUS nie dokonał rzetelnej oceny faktów, "ograniczając się do własnej ich oceny". Zdaniem skarżącego bezsprzecznym udokumentowanym faktem jest miesięczny dochód na członka rodziny wynoszący 519 zł. Dodatkowo podniósł on, że powoływany przez ZUS wyrok Wojewódzkiego Sądów Administracyjnych w Krakowie, został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczy innej sprawy. Skarżący uznał, że kwestia spłaty innych należności finansowych jest bardzo istotna ze względu na jego krytyczną sytuację finansową, która ma bezpośredni związek z bezprawnymi działaniami egzekucyjnymi ZUS. Zaznaczył również, że uznanie jego konkubiny za zdolną do pracy nie jest równoznaczne z osiąganiem jakichkolwiek dochodów. W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4 tego artykułu. Artykuł 28 ust. 2 u.s.u.s. określa jednoznacznie, że należności te mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi gdy (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.): 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewiduje możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia wyłącznie w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W takim przypadku należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Wytyczne, którymi powinien się kierować Zakład podejmując decyzję w tym zakresie, precyzuje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365). Przepis § 3 rozporządzenia stanowi, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślenia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie wyżej wymienionych przepisów, ma również zastosowanie instytucja tzw. uznania administracyjnego. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności. Tym samym, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to, bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który jak zaznaczono powyżej, może je umorzyć ale nie musi. Tak więc kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej celowości czy słuszności. W związku z tym ustalenie przez ZUS, że istnieją przyczyny z art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s., oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., które uzasadniałyby ewentualne umorzenie należności, stanowi konieczną przesłankę do rozważenia możliwości umorzenia, ale samo przez się nie zobowiązuje organu do wydania decyzji umarzającej należność z tytułu składek. Z powyższych uwag wynika zatem, że w szczególności kontroli sądu podlega czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, czy zastosowano właściwe przepisy oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy Sąd stwierdza, że dokonując oceny sytuacji skarżącego ZUS wziął pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który w znacznej części stanowiły materiały dostarczone przez stronę w 2009 r., oraz odniósł się do wszelkich podniesionych przez nią okoliczności. Zakład w toku postępowania wzywał też skarżącego do uzupełnienia dokumentacji aktualnymi danymi, z których wynikać będzie, że uzasadnionym jest podjęcie decyzji o umorzeniu należności i dał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Organ uzasadnił, dlaczego informację zawartą w piśmie skarżącego z dnia 10 sierpnia 2011 r. dotyczącą wysokości dochodu na członka rodziny uznał za niewystarczającą. Oceniając możliwości finansowe skarżącego wzięto pod uwagę wszelkie dostępne na ten temat dane: wysokość osiąganych dochodów (także przez członków rodziny), ponoszonych miesięcznie wydatków oraz zobowiązania finansowe strony. Organ miał na uwadze, że rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Na podstawie złożonej do akt sprawy dokumentacji medycznej organ wziął również pod uwagę stan zdrowia konkubiny skarżącego i jej zdolność do pracy. Do wszystkich tych okoliczności i dowodów organ odniósł się w zaskarżonej decyzji, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie w świetle przesłanek warunkujących umorzenie należności. Z wymienionych powodów Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących w istocie naruszenia przez ZUS zasad postępowania dowodowego, gdyż zdaniem Sądu zostało ono przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Podkreślić także należy, że organ zacytował i szczegółowo omówił przepisy dotyczące umarzania należności z tytułu składek, na podstawie których wydał zaskarżoną decyzję. Zwrócić należy także uwagę na fakt, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi natomiast wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter tych należności oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia omawianych należności. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległości, to podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Na zakończenie Sąd zwraca uwagę, że z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Każda jednak zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być podstawą do wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie należności, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i zobowiązany do ich uiszczenia może występować o umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje zwłaszcza, jeśli jego sytuacja ulegnie zmianie. Odnosząc się jeszcze do zarzutu skarżącego, dotyczącego wyroków sądów administracyjnych, zaznaczyć należy, że organ powołał się na nie tylko w takim zakresie w jakim dotyczyły one instytucji uznania administracyjnego, a nie okoliczności faktycznych rozpoznawanych spraw. Rację ma skarżący, że wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 kwietnia 2009 r. został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt II GSK 749/09, orzeczenia.nsa.gov.pl), jednak Sąd kasacyjny nie zakwestionował oceny Sądu I instancji, co do szczególnego charakteru postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek i wywodów co do uznaniowego charakteru decyzji w tym przedmiocie. Zarzuty skarżącego nie mogą zatem zostać uznane za zasadne. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy podkreślić, że brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło