I SA/Kr 1859/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.O., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 03.10.2014r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W.O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 03.10.2014r., nr [...], w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów W.O. ur. w 1976r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną D.O. ur. 1977r., synem M.O. ur. w 2003r. oraz córkami : J.O. ur. w 2001r. i N.O. ur. w 2014r. D.O. otrzymuje zasiłek macierzyński w wysokości 579,84 zł., miesięcznie, netto. W.O. zatrudniony jest na 1/2 etatu w V.sp. z o.o. w J. i uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 840 zł., miesięcznie, brutto. Pracuje ponadto w firmie "V. J.S." otrzymując wynagrodzenie w kwocie 834,40 zł., miesięcznie , brutto. Rodzina mieszka w domu będącym własnością D.O. i jej rodziców: J.S. i S. S. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką na rzecz Getin Banku S.A. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: opłatę za energię elektryczną – 300 zł., opłatę za wodę – 200 zł., opłatę za wywóz nieczystości – 35 zł., koszty lekarstw – 200 zł., koszty artykułów żywnościowych i artykułów gospodarstwa domowego – 1500 zł., ratę kredytu – 2600 zł. Większość tych wydatków pokrywają jednak rodzice D.O.. Wnioskodawca nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Przedstawiona przez W.O. sytuacja nie daje możliwości poniesienia przez wnioskodawcę kosztów sądowych. Uzyskiwane przez niego i małżonkę dochody są niskie i nie wystarczają na pokrywanie bieżących kosztów utrzymania. Większość wydatków pokrywają rodzice żony W.O.: J.S. i S.S.. Strona skarżąca nie posiada też żadnych nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Stąd też zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych jest zasadne. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).