I SA/Kr 1861/98

Jeżeli po dokonaniu odprawy celnej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, ujawnią się nowe okoliczności faktyczne dotyczące stanu towaru, to żaden przepis prawa nie ogranicza roszczeń strony o skorygowanie wydanej decyzji uwzględniającej ten nowy stan. Ciężar udowodnienia, iż stan towaru w dniu dokonania odprawy celnej był inny, spoczywa na importerze, skoro z faktu tego wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. Urząd Celny w G. przekazał celem dokonania odprawy celnej do Urzędu Celnego w N. kontener zawierający 482.565 szt. złączek miedzianych. "Towar dostarczono do wyznaczonego urzędu celnego, którego dyrektor wydał decyzję o dopuszczeniu przedmiotowego towaru do obrotu na polskim obszarze celnym. Funkcjonariusz celny przeprowadził rewizję kontenera co do rodzaju przywiezionego towaru, zaś ilość towaru przyjął z dokumentów. Towar został zwolniony spod dozoru celnego i wydany spółce. Po upływie kilku dni od daty odprawy celnej spółka "F." zwróciła się do Urzędu Celnego w N. o zwrot cła z tytułu stwierdzonych braków ilościowych towaru. Spółka stwierdziła, że przy przyjmowaniu towaru do magazynu stwierdziła brak 4 palet. Z informacji uzyskanych od kontrahenta zagranicznego wynikało, że kontener był w całości załadowany towarem. Przesłuchany w charakterze świadka funkcjonariusz. celny, który dokonywał odprawy celnej przedmiotowego towaru, stwierdził, że plomba nałożona na kontener była nienaruszona i zgodna r opisem. Po otwarciu kontenera funkcjonariusz ten dokonał przeliczenia ilości opakowań na jednej palecie i była ona zgodna z zapisem w dokumentach. Kontener nie był w całości załadowany paletami - pozostawało ok. 1 m powierzchni wolnej. Pismo spółki zostało potraktowane jako odwołanie i przekazane do GUC. Jednocześnie spółka przekazała organom celnym dokumenty dotyczące rozliczeń finansowych z kontrahentem zagranicznym. W jednym z pism kontrahent stwierdził, że na rachunku omyłkowo wpisano dodatkowe pozycje, których nie załadowano. Jednocześnie strona przedstawiła pismo towarzystwa ubezpieczeniowego, z którego wynikało, że wobec braku 4 palet w transporcie towarzystwo to nie ponosi odpowiedzialności za ujawnione braki, gdyż ubezpieczenie dotyczyło tylko kradzieży lub zniszczeń w czasie transportu. Prezes GUC utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, iż zasada wyrażona w art. 23 Prawa celnego określa, iż jedyną podstawy ustalenia należności celnych może być wyłącznie wartość oceniana na podstawie dokumentów przedłożonych organowi celnemu w dniu dokonywania odprawy celnej. korekta wartości celnej i należnego cła może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy braki ilościowe w towarze zostały stwierdzone w trakcie odprawy celnej w obecności funkcjonariusza celnego. Bezkrytyczne przyjęcie przesyłki przez stronę - w ocenie prezesa GUC - i nie sprawdzenie stanu ilościowego towary obciąża wyłącznie tę stronę. Powyższą decyzję spółka "F" zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie Sądu, istota sporu dotyczy ujawnienia braków ilościowych po dokonanej odprawie celnej i zwolnieniu towaru. NSA nie podzielił stanowiska organu celnego II instancji, że korekta wartości celnej i należnego cła może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy braki ilościowe zostały stwierdzone w czasie odprawy celnej w obecności funkcjonariusza celnego. Dokonanie odprawy celnej oznacza wydanie decyzji rozstrzygającej o dopuszczeniu towaru do obrotu na polskim obszarze celnym oraz o wymiarze należności celnych, zaś zgodnie z art. 23 Prawa celnego, cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jeżeli zatem po dokonaniu odprawy celnej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, ujawnią się nowe okoliczności faktyczne dotyczące stanu towaru, to żaden przepis prawa nie ogranicza roszczeń strony o skorygowanie wydanej decyzji uwzględniającej ten nowy stan. Ciężar udowodnienia, iż stan towaru w dniu dokonania odprawy celnej był inny, spoczywa na importerze, skoro z faktu tego wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne. W niniejszej sprawie spółka przed uprawomocnieniem się decyzji organu I instancji zgłosiła zarzut, iż stan towaru był inny niż przyjęto w wydanym rozstrzygnięciu i na powyższą okoliczność przedstawiła dowody. Dowody zebrane w sprawie - w ocenie Sądu - były spójne: funkcjonariusz celny potwierdził nienaruszenie plomb oraz istnienie w kontenerze wolnej przestrzeni, kontrahent zagraniczny uznał reklamację ilościową, przyznając się do omyłkowego niezaładowania 4 palet, zaś firma ubezpieczeniowa odmówiła wypłaty odszkodowania, gdyż brak towaru nie był spowodowany kradzieżą czy zniszczeniem w trakcie transportu, które to okoliczności były objęte ubezpieczeniem. Ponadto spółka dostarczyła dokumentację finansowo-księgową dotyczącą rozliczeń z kontrahentem zagranicznym. Do powyższych dowodów Prezes GUC nie ustosunkował się i to pomimo ciążącego na nim takiego obowiązku. Tym samym Sąd uznał, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ celny II instancji nie jest oceną swobodną lecz dowolny i uchylił zaskarżoną decyzję.