I SA/Kr 1864/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-09
Skład orzekający: WSA Beata Cieloch, WSA Ewa Michna, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę skarbową od weksla in blanco zabezpieczającego spłatę kredytu bankowego, którego wysokość została określona w umowie kredytowej, należy obliczać według stawki 10 gr od każdych pełnych lub rozpoczętych 100 zł kwoty zobowiązania pieniężnego zabezpieczonego wekslem, czy według stawki 15 zł, gdy kwoty zobowiązania zabezpieczonego wekslem nie da się ustalić?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłatę skarbową od weksla in blanco zabezpieczającego spłatę kredytu bankowego, którego wysokość została określona w umowie kredytowej, należy obliczać według stawki 10 gr od każdych pełnych lub rozpoczętych 100 zł kwoty zobowiązania pieniężnego zabezpieczonego wekslem. Sąd oparł się na literalnej wykładni przepisów ustawy o opłacie skarbowej, wskazując, że w przypadku kredytu bankowego zabezpieczanego wekslem, wartość zobowiązania jest znana i wynika z umowy, w przeciwieństwie do weksli zabezpieczających odszkodowania, gdzie wartość roszczenia nie jest znana.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty opłaty skarbowej od weksla in blanco, którym zabezpieczono kredyt bankowy w wysokości ponad 5,4 mln zł. Spółka argumentowała, że opłata powinna wynosić 15 zł, ponieważ w momencie wystawienia weksla wysokość zobowiązania nie była określona. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że opłata powinna być naliczona od kwoty kredytu (5 451 600 zł) według stawki 10 gr za każde 100 zł, co dało kwotę 5 450,60 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, uznając weksel za typowy weksel gwarancyjny, a nie kaucyjny.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1864/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr), WSA Urszula Zięba, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2007r., sprawy ze skargi "I" Sp. z o.o. & Sp. "W" Sp. k. z siedzibą w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty skarbowej, - s k a r g ę o d d a l a -
Dnia [...] lutego 2006r. "l." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością & s-ka – "W." spółka komandytowa z siedzibą w K., zwana dalej Skarżącą, zawarła z Bankiem [...]umowę o kredyt inwestycyjny w kwocie 5 451 600zł. Skarżąca, w związku z udzielonym kredytem, w celu zabezpieczenia roszczeń banku, wystawiła weksel in blanco oraz podpisała deklarację wekslową. Stosownie do postanowień deklaracji wekslowej Bank [...]miał prawo wypełnić weksel in blanco w każdym czasie, w przypadku niedotrzymania terminów spłaty kredytu zaciągniętego przez Skarżącą na podstawie umowy kredytowej na sumy odpowiadające aktualnym roszczeniom Banku, wyrażonych w złotych w wysokości równej wierzytelności głównej wraz z odsetkami i innymi kosztami na dzień przedstawienia weksla do zapłaty.
Dnia [...]marca 2006r. Skarżąca dokonała zapłaty opłaty skarbowej od weksla in blanco. Od sumy 5 451 600 zł pobrano opłatę skarbową w wysokości 5 450,60 zł.
Dnia [...]maja 2006r. Skarżąca złożyła wniosek w sprawie stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej. W treści wniosku Skarżąca wskazała, iż na podstawie art. 6 w związku z art. 1 ustawy z dnia 9 września 2000r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 253 poz. 2532 ze zmianami) obowiązek opłaty skarbowej powstaje z chwilą wystawienia (sporządzenia) dokumentu. W dalszej części wniosku Skarżąca uzasadniała, że wobec powyższego obowiązek podatkowy z tytułu opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia podpisu na wekslu in blanco przez wystawcę. Natomiast wysokość opłaty skarbowej jest uzależniona od wysokości zobowiązania zabezpieczonego wekslem in blanco, określonego na podstawie załączonej do niego deklaracji wekslowej. W przypadku Skarżącej, wysokość zobowiązania zabezpieczonego wekslem in blanco w momencie jego wystawiania nie była określona i w związku z tym, jej zdaniem, stawka opłaty skarbowej od weksla in blanco powinna wynosić 15 zł.
Decyzją nr [...]z dnia[...] Prezydent Miasta odmówił stwierdzenia nadpłaty. W uzasadnieniu wskazał, że wysokość opłaty skarbowej jest uzależniona od wysokości zobowiązania zabezpieczonego wekslem. W przypadku weksla in blanco może zabezpieczać kwotę zobowiązania, którego wielkość jest znana w chwili jego wystawienia i wówczas opłata skarbowa wynosi 10 gr od pełnych lub rozpoczętych 100 zł kwoty zobowiązania pieniężnego zabezpieczonego wekslem. Zgodnie z umową kredytową bank udzielił kredytobiorcy kredytu inwestycyjnego w wysokości 5 451 600 zł. Wobec tego kwota zobowiązania pieniężnego wekslem in blanco została ustalona na kwotę 5 451 600 zł i zgodnie z obowiązującymi przepisami o opłacie skarbowej należna opłata wynosi 5 451,60 zł. Późniejsze okoliczności mające wpływ na wysokość zobowiązania wekslowego, zdaniem Prezydenta Miasta, nie miały znaczenia dla opłaty skarbowej należnej od weksla.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca podniosła, że w rozważanym przypadku weksel in blanco zabezpieczał kwotą zobowiązania, której nie da się ustalić w momencie powstania obowiązku podatkowego z tytułu opłaty skarbowej. W związku z tym opłata skarbowa od weksla in blanco powinna wynosić 15 zł, a nie jak ustalono 5 451, 60 zł.
Decyzją nr [...]z dnia[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, iż wbrew odmiennemu przekonaniu Skarżącej, złożony przezeń weksel nie ma charakteru weksla kaucyjnego, do którego odnosi się koncesja uczyniona przez ustawodawcę przewidująca dlań stawkę opłaty skarbowej na poziomie 15 zł, ale jest typowym wekslem gwarancyjnym. Okoliczność, że z uwagi na przewidziane w umowie kredytowej należności uboczne w postaci odsetek wierzyciel nie zażądał sumy wekslowej, nie zmienia faktu, że kwota zobowiązania zabezpieczonego wekslem dawała się ustalić, inaczej niż to ma miejsce w przypadku weksli kaucyjnych składanych tytułem kaucji przy różnego rodzaju umowach o dostawy, roboty czy usługi jako gwarancja należytego wykonania zobowiązań, kiedy to kwoty ewentualnego roszczenia pieniężnego faktycznie nie daje się ustalić.
W wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik Skarżącej domagając się m.in. uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów cyt. ustawy o opłacie skarbowej, podczas gdy organ ma obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, a w szczególności uchybienie pkt V.2.3 załącznika do cyt. ustawy o opłacie skarbowej - w związku z odmową stwierdzenia nadpłaty opłaty skarbowej, podczas gdy weksel in blanco, złożony przez Skarżącą spełniał wymogi określone niniejszym przepisem. Dodatkowo pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 cyt. ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez powierzchowną analizę materiału dowodowego, w wyniku czego organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i w konsekwencji dokonał błędnego rozstrzygnięcia, podczas gdy organ ma obowiązek wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane z określoną sprawą.
Dalej pełnomocnik Skarżącej uzasadniała, że wystawiony przez nią weksel kaucyjny jako najbardziej popularny rodzaj weksla, używany jest w celu zabezpieczenia obrotów gospodarczych, pożyczek, czy kredytów. Przeważnie wystawiany jest jako weksel niezupełny, nazywany inaczej "wekslem kaucyjnym in blanco". Weksel ten zabezpiecza kwotę zobowiązania, której nie da się określić w momencie wystawienia (sporządzenia) weksla, czyli w chwili powstania obowiązku podatkowego z tytułu opłaty skarbowej. Natomiast weksel o charakterze gwarancyjnym zabezpiecza wierzytelności o cenie z góry umówionej np. jako gwarancja należytego wykonania umowy (przykładowo 10 % wartości kontraktu, z góry znanej).
Pełnomocnik Skarżącej zaznaczała, że podpisana przez Skarżącą deklaracja wekslowa nie określała wysokości zobowiązania, a jedynie maksymalną kwotę do której weksel mógł zostać wypełniony, przy czym pełnomocnik Skarżącej podkreśla, że skala niepewności, co do wysokości zobowiązania nie jest ważna i nie ma tu znaczenia czy ta wysokość została ustalona w hipotetycznym przedziale pomiędzy 0 - 5.000.000, wystarczy niepewność w zakresie 1.150.000 - 1.200.000. Zdaniem pełnomocnik Skarżącej, w tym stanie faktycznym, nie ulegało wątpliwości, iż w momencie powstania obowiązku podatkowego kwota zobowiązania nie była określona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie argumentowało jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu był sposób obliczania opłaty skarbowej od weksla in blanco zabezpieczającego spłatę kredytu bankowego, którego wysokość została określona w umowie kredytowej.
Zdaniem Sądu, słusznie przyjął Prezydent Miasta jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy części V pkt 2 podpunkt 2) załącznika do cyt. ustawy o opłacie skarbowej nakazujące przy wekslach nie wymieniających sumy wekslowej pobierać 10gr "od każdych pełnych lub rozpoczętych 100 zł kwoty zobowiązania pieniężnego zabezpieczonego wekslem".
Nie są natomiast zasadne argumenty pełnomocnik Skarżącej, iż w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy części V pkt 2 podpunkt 3) załącznika do cyt. ustawy o opłacie skarbowej czyli nakazujące pobierać 15 zł "...gdy kwoty zobowiązania zabezpieczonego wekslem nie da się ustalić".
Powyższy pogląd Sądu wynika z literalnej wykładni przytoczonych wyżej przepisów. Sąd analizując oba przepisy, przyjął przede wszystkim, że praktycznie dotyczą one przypadku, gdy wystawiony weksel nie wymienia kwoty wekslowej – a więc oba przepisy dotyczą weksla in blanco. Co prawda jedynie przepis zawarty w części V pkt 2 podpunkt 2) załącznika do ustawy wyraźnie stanowi, że dotyczy on "weksli nie wymieniających sumy wekslowej" ale logicznym jest, że skoro przepis zawarty w części V pkt 2 podpunkt 3) załącznika do ustawy dotyczy "...kwoty zobowiązania zabezpieczonego wekslem (którego – przypis własny) nie da się ustalić" to i w tym przypadku, zdaniem Sądu, ustawodawca określił sposób pobierania opłaty skarbowej od weksla in blanco.
Tak więc, jeżeli oba przepisy dotyczą weksli in blanco (przy czym należy zaznaczyć, że Skarżąca nie negowała w skardze, że oba sporne przepisy dotyczą weksli in blanco), a więc weksli nie wymieniających sumy wekslowej to bezzasadną była argumentacja Skarżącej odwołująca się do charakteru deklaracji wekslowej i jej znaczenia dla weksla kaucyjnego (za taki weksel Skarżąca uznawała wystawiony przez siebie dokument zabezpieczający spłatę kredytu). Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936r. - Prawo wekslowe (Dz. U. Nr 37 poz. 282 ze zmianami) każdemu wekslowi niezupełnemu (in blanco) towarzyszy porozumienie czyli deklaracja wekslowa (Por. pkt 5 komentarza do art. 10 w: Kazimierz Piasecki "Prawo wekslowe i czekowe z Komentarzem oraz wzorami weksli i pism procesowych" Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1993r.). Nie jest więc tak jak dowodziła tego Skarżąca, uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego, że skoro deklaracja wekslowa określa jedynie maksymalną kwotę na jaką weksel może być wypełniony to należało przyjąć, że kwota zobowiązania nie jest znana w momencie wystawienia weksla. Argument ten pomijał fakt, że zawsze w przypadku weksli in blanco deklaracja wekslowa określa przede wszystkim zasady wypełniania weksla, i okoliczność ta nie ma związku z określeniem wysokości zobowiązania zabezpieczonego wekslem.
Literalna wykładnia analizowanych przepisów cyt. ustawy o opłacie skarbowej w części dotyczącej zasad jej obliczania, zdaniem Sądu, wskazuje, iż ustawodawca używając słów "zobowiązania pieniężnego zabezpieczonego wekslem" oraz "kwoty zobowiązania nie da się ustalić" odwoływał się w obu przypadkach do wartości zobowiązania zabezpieczanego wekslem, a nie wartości samego weksla (sumy wekslowej).
Tak więc prawidłowym w ocenie Sądu było uzasadnienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wskazało, że w przypadku kredytu bankowego zabezpieczanego wekslem wartość (kwota) zobowiązania jest znana bo wynika z umowy, natomiast w przypadku np. weksli zabezpieczających odszkodowania za należyte wykonanie przy umowach o dostawę, usługi czy roboty budowlane – wartość roszczenia nie jest znana i nie daje się ustalić.
W oparciu o powyższe Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie, a także prawidłowo zinterpretowały przepisy, nie naruszając ani przepisów prawa materialnego, ani też prawa procesowego, co zarzucała w skardze pełnomocnik Skarżącej.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło