I SA/Kr 1868/14

|Sygn. akt I SA/Kr 1868/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Ewa Michna, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Miechowie na uchwałę Rady Gminy Racławice z dnia 9 grudnia 2011 r. nr IX/47/2011 w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zawarcia w załącznikach do uchwały: nr 1 w części J, nr 2 w części G, nr 3 w części H oraz nr 4 w części F stwierdzenia o treści "Uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawem" - Prokurator Rejonowy w Miechowie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Rady Gminy w Racławicach nr IX/47/2011 z dnia 9 grudnia 2011 r. w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych wraz z załącznikami Nr 1-4. Strona skarżąca zarzuciła, iż w zaskarżona uchwała rażąco narusza art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2013 r. poz.594 ze zm.), art. 6 ust 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym , wskazując, że przepisy powyższe nie stanowiły podstawy do zawarcia w treści załącznika nr 1 w jego części J, załącznika nr 2 w jego części G, załącznika nr 3 w jego części H , załącznika nr 4 w jego części F oświadczenia o treści: "Uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233§ 1 Kodeksu Karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą", a zatem oświadczenie to zostało zawarte w przedmiotowej uchwale bez podstawy prawnej oraz domagała się stwierdzenia nieważności w/w uchwały. W uzasadnieniu wskazano na art.18 ust.2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym i art. 40 ust. 1 tej ustawy .Następnie powołano art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym, które nakładają na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, podatek rolny oraz podatek leśny ,w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. W ocenie strony skarżącej przepisy te - podane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dawały organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego, a zatem sformułowanie zawarte w załącznikach nr 1 do nr 4 zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy, a co więcej, nie upoważniały Rady Gminy w Racławicach do zawarcia w ustalonych formularzach jakiegokolwiek rygoru odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych z prawdą, a w szczególności wynikającej z treści przepisów Kodeksu karnego. Strona skarżąca podkreśliła, iż jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać. Strona skarżąca stwierdziła nadto, że z uwagi na fakt, iż kwestionowana uchwała Rady Gminy w Racławicach została podjęta w 2011 r., a więc ponad dwa lata przed wniesieniem nin. skargi to obecnie brak jest ograniczenia czasowego co do możliwości stwierdzenia nieważności takiego aktu organu gminy. Wynika to wprost z treści art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym mu przez art. 4 ustawy z dnia 12 maja 2000 r. o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 48 poz.522), to jest od dnia 15 lipca 2000 r. Na rozprawie strona skarżąca zmodyfikowała wniosek skargi w ten sposób, że domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały jedynie w części załączników do uchwały, w których zawarto oświadczenie o odpowiedzialności karnej z art. 233 Kodeksu karnego. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Racławice uznała żądanie skargi , przyznała wszystkie okoliczności i podzieliła wywody prawne w niej zawarte Wskazała nadto, że przy przygotowaniu materiałów do podjęcia zaskarżonej uchwały posłużono się funkcjonującym wówczas w obrocie prawnym wzorem, który zawierał kwestionowane w skardze sformułowania. Równocześnie Rada Gminy wskazała, że wniesienie przedmiotowej skargi było wystarczającym powodem do podjęcia natychmiastowych działań, w wyniku których na sesji Rady Gminy Racławice w dniu 12 listopada 2014 r. podjęto uchwałę zmieniającą zaskarżoną uchwałę, poprzez wprowadzenie w życie załączników uchwały o treści zgodnej z obowiązującym prawem (uchwała Nr XXXI/199/2014). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. Skarga jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie należy wskazać , że z art. 168 Konstytucji RP wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym. W/w przepisy – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego, a zatem sformułowanie zawarte w treści: części J załącznika nr 1, części G załącznika nr 2, części H załącznika nr 3 i części F załącznika nr 4 zaskarżonej uchwały o treści :"Uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego oświadczam , że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą" wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy. W myśl art. 233 § 6 kodeksu Karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy, lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez te ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać. Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w części dotyczącej zawarcia w załącznikach n r 1 do 4 stwierdzenia o treści :"Uprzedzony/a o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu Karnego oświadczam , że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą" i dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku. Jednocześnie należy wskazać , że przedmiotem postępowanie było stwierdzenie nieważności przedmiotowego zapisu uchwały, a kolejna uchwała , uchylająca kwestionowana uchwałę wydana została 12 listopada 2014 r. Jakkolwiek w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a., organ jednostki samorządu terytorialnego, którego akt zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, nie zawsze jednak takie uwzględnienie skargi, w postaci uchylenia zaskarżonego aktu, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiącą przesłankę umorzenia postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy o p.p.s.a. Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana, lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt zostały wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 ustawy o p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały t.j. ex tunc. (wyrok WSA w Opolu z 26.02.2008r. Lex nr 506841).