I SA/Kr 1869/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. j. A. i E. K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20.09.2010r., nr [...] do [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień , wrzesień, październik, listopad, grudzień 2008r. oraz styczeń, luty 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, do spraw o sygn. akt I SA/Kr 1869/10 – 1882/10 wpłynęły wnioski "A" Sp. j. A. i E. K." sporządzone przez A.K. i E.K. – wspólników tej spółki - o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawach ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20.09.2010r., nr [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2008r. oraz styczeń, luty 2009r. Następnie zarządzeniem z dnia 27.12.2010r. w/w sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Kr 1869/10. Jak wynika z uzasadnień wniosków, "oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" A. i E. K. posiadają po 50 % udziałów w przedmiotowej spółce. Obaj podają, iż w 2010r. nie osiągnęła ona dochodów a w październiku 2010r. wysokość straty, którą poniosła opiewała na kwotę 1 615 896,92 zł. A.K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną D.K. ur. w 1965r. i córką M.K. ur. w 1992r. Jest on przewodniczącym rady nadzorczej [...] Towarzystwa Geotermalnego sp. z o.o. w B. Jego przeciętny miesięczny dochód z tego tytułu w 2010r. wyniósł 14 559,34 zł. D.K. posiada natomiast udział w PHU "A" sp. z o.o. o wartości 210 000 zł. Według oświadczenia D.K. i M.K. nie uzyskują dochodów. E.K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A.K. ur. w 1965r. i synem W.K. ur. w 1992r. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 4,2 ha i członkiem zarządu [...] Towarzystwa Geotermalnego sp. z o.o. w B. Jego przeciętny miesięczny dochód z tego tytułu w 2010r. wyniósł 20 394,67 zł. A.K. posiada natomiast udział w PHU "A" sp. z o.o. o wartości 210 000 zł. Według oświadczenia A. K. i W.K. nie uzyskują dochodów. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wnioskach były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych zarówno "A" Sp. j. A. i E. K. jak i jej wspólników. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia: - wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, - ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT, - bilansu za 2009 i 2010r., - spisu miesięcznych wydatków rodziny A.K. związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami (dotyczącymi w szczególności opłat), - zeznania podatkowego A.K. za 2010 r. lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego dotyczącego wysokości jego dochodu w tym roku, - zeznania podatkowego D.K. za 2010 r. lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego dotyczącego wysokości jego dochodu w tym roku, - wyciągów z kont bankowych A.K. i D.K. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z ich lokat bankowych, - kserokopii umowy dotyczącej wynagrodzenia A.K. jako przewodniczącego rady nadzorczej [...] Towarzystwa Geotermalnego sp. z o.o. w B. , - oświadczenia określającego gdzie mieszkają małżonkowie i czyją własnością jest przedmiotowy lokal, dom, - spisu miesięcznych wydatków rodziny E.K. związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami (dotyczącymi w szczególności opłat), - zeznania podatkowego E.K. za 2010 r. lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego dotyczącego wysokości jego dochodu w tym roku, -zeznania podatkowego A.K. za 2010 r. lub zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego dotyczącego wysokości jego dochodu w tym roku, - wyciągów z kont bankowych E.K. i A.K. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z ich lokat bankowych, - oświadczenia określającego położenie posiadanej przez nich E.K. nieruchomości rolnej wraz z odpowiednim odpisem z księgi wieczystej lub jego kserokopią, - kserokopii umowy dotyczącej wynagrodzenia E.K. jako członka zarządu [...] Towarzystwa Geotermalnego sp. z o.o. w B. - oświadczenia określającego gdzie mieszkają małżonkowie i czyją własnością jest przedmiotowy lokal, dom, Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak . Nie przysłała wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny sytuacji majątkowej jej i wspólników. W konsekwencji w/w okoliczności nie można też w sposób rzeczywisty określić zdolności płatniczych podmiotu. W tym przypadku ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, wspólnicy "A" Sp. j. A. i E. K. nie wykazali przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.(por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. sygn. akt I FZ 394/08). W związku z powyższym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).