I SA/Kr 1874/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.L., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 09.10.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.l. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 09.10.2014r., nr [...], w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów M. L. ur. w 1983r. jest osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku. Mieszka z rodzicami, którzy go utrzymują. Ojciec P.L. ur. 1948r. otrzymuje emeryturę w wysokości 569,80 zł., miesięcznie. W 2013r. uzyskał on dochód w wysokości 12 931,57 zł., przy przychodzie na poziomie 13 311,92 zł. Matka M.L. ur. w 1956r. otrzymuje rentę w wysokości 600,92 zł., miesięcznie. W 2013r. uzyskała ona dochód w wysokości 7 605,96 zł. , przy przychodzie na takim samym poziomie. Rodzina mieszaka w domu będącym własnością sióstr M.L. Miesięczne koszty jej utrzymania obejmują : opłatę za energię elektryczną – ok. 450,61 zł., opłatę za gaz – ok. 304,74 zł., opłatę za wywóz śmieci – 44 zł., koszty lekarstw - 105 zł., koszty ubrań – 100 zł., koszty wyżywienia – 300 zł. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek alimentacyjny wobec siedmiomiesięcznego dziecka, przebywającego z matką. Nie posiada on nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Rodzice wnioskodawcy nie posiadają lokat ani kont bankowych, są natomiast właścicielami działek; w T., o pow. 0,1044 ha i w K., o pow. 0,09 ha. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Przedstawiona przez M.L. sytuacja spełnia w/w kryteria a tym samym nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych. Jest on osobą bezrobotną. Po przebytej operacji kolana ma trudności z poruszaniem się, co utrudnia mu znalezienie pracy. Pozostaje na utrzymaniu rodziców , których dochód nie jest wysoki i wydatkowany jest na bieżące utrzymanie. Wnioskodawca nie posiada też żadnych nieruchomości, oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Stąd też biorąc pod uwagę fakt, iż wpis od skargi w niniejszym postępowaniu wynosi 3582 zł. zwolnienie M.L. od kosztów sądowych jest zasadne. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).