I SA/Kr 1884/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych w sprawie ze skargi M.Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2015 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, listopad i grudzień 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od opłat sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2015 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, listopad i grudzień 2010 roku skarżący M. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. Ł.. Wnioskodawca nie uzyskuje żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną. Nie posiada majątku nieruchomego, jest współwłaścicielem w 1/10 samochodu Opel Insignia, rok produkcji 2010. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. Ł. podniósł, iż od blisko trzech lat jest bezrobotnym przedsiębiorcą budowlanym pozbawionym przez Urząd Skarbowy w O. możliwości wykonywania robót. Wnioskodawca został pozbawiony środków finansowych, których posiadanie umożliwiłoby opłacenie wniesionej skargi. Odnosząc się do zarządzenia Referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, że sytuacja, w której się znajduje związana jest z brakiem zatrudnienia. Od 27 marca 2013 roku do chwili obecnej M. Ł. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako bezrobotny, obecnie bez prawa do zasiłku. Jedynie w okresie od 16 września 2014 roku do 31 grudnia 2014 roku udało mu się podjąć pracę. Żona skarżącego pomaga mu w kwestii wyżywienia. Ze względu na trudną sytuację materialną skarżący zaprzestał leczenia długotrwałej choroby płuc, choć przeszedł kilka operacji, leczenia przewlekłej łuszczycy, przewlekłej choroby serca, wykonania niezbędnych zabiegów dentystycznych i okulistycznych. Brak środków finansowych uniemożliwia stronie skorzystanie z rehabilitacji w szpitalu w Zakopanem, chociaż ma stosowne skierowanie. Żona wnioskodawcy pracuje w firmie U. Sp. z o.o. w K. Jej miesięczny dochód wynosi 2.500 zł. Połowa uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na dokonanie niezbędnych opłat związanych z utrzymaniem, tj. zapłatę czynszu, gazu, wody i energii elektrycznej. Pozostała część dochodów żony wydawana jest na codzienne dojazdy do pracy A. Ł., zakup wyżywienia i środków higieny. Syn skarżącego, A., jest dorosły, liczy 32 lata, ma swoją rodzinę i od kilku lat mieszka i pracuje w Warszawie i tam prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Skarżący oświadczył, że nie posiada aktualnie żadnego majątku, rzeczy ruchomych, ani żadnych rachunków bankowych. Wcześniej posiadał konta w bankach ING i PKO, jednak po ich zajęciu przez US w O. dokonał ich zamknięcia, aby nie generować dodatkowych kosztów związanych z prowadzeniem rachunków. M. Ł. nie wie, czy jego żona posiada takie rachunki, jednak przypuszcza, że sytuacja, w jakiej znalazł się rodzina nie pozwala żonie na odkładanie jakichkolwiek oszczędności. Do pisma z dnia 29 stycznia 2016 roku załączone zostały kopie decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w O. potwierdzających zarejestrowanie skarżącego jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, kart informacyjnych leczenia szpitalnego skarżącego, skierowania na rehabilitację pulmonologiczną, aktu notarialnego umowy majątkowej małżeńskiej ustanawiającej rozdzielność w małżeństwie skarżącego oraz wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej potwierdzającego zawieszenie z dniem 31 grudnia 2014 roku prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod nazwą Firma Budowlano – Usługowa M. Ł.. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji materialnej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż M. Ł. wykazał, że nie jest w stanie ponieść opłat sądowych we własnym zakresie. Skarżący nie uzyskuje aktualnie żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zawieszona ponad rok temu. Jedynym źródłem utrzymania rodziny skarżącego jest wynagrodzenie za pracę jego małżonki, którego wysokość wynosi 2.500 zł. Całość uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i jego żony. Wnioskodawca nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. W obecnej sytuacji materialnej skarżącego uiszczenie przez niego opłat sądowych nawet w najniższej wysokości mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu rodziny, a odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby pozbawić skarżącego prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.