I SA/Kr 1895/10
WyrokWSA w Krakowie2011-02-17
Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego może zostać uznany za zasadny w postępowaniu egzekucyjnym, gdy organ egzekucyjny opiera się na informacji o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo skarbowe, a strona kwestionuje fakt i zakres tego dochodzenia?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną z powodu niewystarczającego wyjaśnienia przez organy zarzutu przedawnienia. Przedawnienie zobowiązania podatkowego jest instytucją prawa materialnego, które powinno być uwzględniane z urzędu w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia wymaga jednoznacznego ustalenia, czy i przeciwko komu wszczęto dochodzenie o przestępstwo skarbowe, co w niniejszej sprawie wymagało dalszych ustaleń przez organy.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki S. S.A. z tytułu zaległości podatkowych. Spółka zgłosiła zarzut przedawnienia zaległości podatkowych za okres 2004 r., wskazując, że bieg terminu przedawnienia nie był zawieszony. Organ egzekucyjny uznał zarzut za bezzasadny, powołując się na informację o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo skarbowe wobec spółki. Spółka kwestionowała fakt wszczęcia tego dochodzenia i domagała się uchylenia postanowienia organu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania oraz zarządził zwrot nadpłaconego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1895/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r., sprawy ze skargi S. S.A. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 września 2010 r. Nr [...], w przedmiocie uznania zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadniony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), III. zarządza zwrot na rzecz strony skarżącej nadpłacony wpis w kwocie 2542 zł (dwa tysiące pięćset czterdzieści dwa złote).
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził wobec "S" S.A. z siedzibą w K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 2.02.2010r. o nr: [...], [...] – [...] oraz [...] – [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług. W dniu 2.02.2010r. zawiadomieniami nr [...] oraz [...] dokonano zajęcia praw majątkowych stanowiących wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności tj. "A" S. A. Egzemplarze zawiadomień o zajęciu wraz z kopiami w/w tytułów wykonawczych doręczone zostały spółce w dniu 8.02.2010r. W wyniku dokonanego zajęcia w dniu 18.02.2010r. uzyskano kwotę, która w całości pokryła dochodzoną zaległość.
Pismem z dnia 10.02.2010r. - doprecyzowanym pismem z dnia 8.03.2010r. "S" S.A. złożyła zarzut, wskazując jako podstawę art. 33 pkt 1, 2, 3, 8, 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona skarżąca zarzuciła, iż zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres IV- XI 2004r. przedawniły się z dniem 31.12.2009r., bowiem nie zaistniały wobec nich żadne okoliczności wynikające z art. 70 Ordynacja podatkowa, które przerywałyby lub zawieszały bieg terminu przedawnienia. Według strony skarżącej decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 22.09.2009r. nr [...] nie spowodowała zawieszenie bieg terminu przedawnienia, gdyż Dyrektor Izby Skarbowej decyzją ostateczną nr [...] uchylił powyższą decyzje w całości. Z uwagi na powyższe tytuły wykonawcze obejmujące w/w zaległości zostały wystawione po upływie terminu ich wymagalności.
Postanowieniem z dnia 7 maja 2010r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego, uznał zarzut za bezzasadny. W szczególności organ egzekucyjny wskazał, że w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia został zawieszony co wynika z informacji uzyskanej z Urzędu Kontroli Skarbowej, iż w dniu 12.11.2009 r. wszczęto wobec spółki dochodzenie o przestępstwa skarbowe z art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego i dochodzenie jest w toku.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła "S" S.A. nie zgadzając się z uzasadnieniem bezzasadności zarzutu wynikającego z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Według strony skarżącej organ egzekucyjny niewłaściwie zastosował przepisy Ordynacji podatkowej, ponieważ do przedawnień obowiązków podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30.06.2005r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (czyli przed dniem 1.09.2005r.) powinno stosować się przepisy zawarte w ustawie nowelizującej.
Ponadto podniesiono, że organ egzekucyjny pozbawił stronę skarżąca czynnego udziału w sprawie poprzez uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Postanowieniem z dnia 9 września 2010r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 34 w zw. z art. 33, art. 17 i art. 18 oraz art. 23 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wymagalności przedmiotowych zaległości (art. 33 pkt 1 i 2 ustawy egzekucyjnej), wskazał, że według pisma Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 19.03.2010r. Nr [...] - w dniu 12.11.2009r. wszczęto wobec spółki dochodzenie o przestępstwa skarbowe wynikające z art. 56 § 2 Kodeks karny skarbowy, a więc bieg terminu przedawnienia zaległości został zawieszony od dnia wszczęcia dochodzenia. Ponadto w ocenie organu w przedmiotowej sprawie nowelizacja art. 70 § 6 pkt 1 nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż w tym zakresie zmiana miała tylko charakter doprecyzowania treści przepisu. Przepis ten miałby zastosowanie sprawie powodując zawieszenie biegu terminu przedawnienia zarówno w brzmieniu sprzed nowelizacji, jak i po nowelizacji. Odnosząc się zaś do zarzutu pozbawienia strony czynnego udziału w sprawie, organ II instancji podał, że strona składając zarzuty wiedziała o toczącym się postępowaniu, winna więc na bieżąco w nim uczestniczyć. Organ egzekucyjny nie uczynił nic, co uniemożliwiłoby stronie czynne uczestnictwo w toczącym się postępowaniu. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Niewątpliwie czynności te leżały w interesie strony, a organ egzekucyjny nie miał obowiązku wzywania Strony do czynnego uczestnictwa, czy zapoznania z toczącym postępowaniem, tym bardziej, że postępowanie toczyło się na wniosek strony.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła "S" S.A., zarzucając iż wydanie postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 33 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z art. 70 § 6 pkt. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 56 § 2 Kodeksu karnego skarbowego i art. 16 ust. 2, art. 4 oraz art. 3 ustawy z dnia 28 października 2002 roku o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz.U. Nr 197 poz. 1661).
Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - odpisu pisma z dnia 8 lipca 2010r. Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] skierowanego do strony skarżącej z informacją, że w dniu 12 listopada 2009r. nie wszczęto wobec skarżącej żadnego dochodzenia, ponieważ skarżąca jest osobą prawną, a dochodzenie wszczęto wobec nie wskazanej z imienia i nazwiska osoby fizycznej.
Uzasadniając powyższe wskazano, że wobec strony skarżącej w ogóle nie wszczęto dochodzenia albo wszczęto je bez żadnej podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z naruszeniem przepisu art. 16 ust. 2, art. 4 i ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, co oznacza iż zarzut przedawnienia zgłoszony w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym był uzasadniony. Skarżąca podtrzymała także pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz z poprzedzającego postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Skarga jest uzasadniona , co zdeterminowane jest w głównej mierze niedostatecznym wyjaśnieniem przez organy artykułowanego przez dłużnika zarzutu przedawnienia. Przedawnienie zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 ordynacji podatkowej) jest instytucją prawa materialnego. Następuje z mocy prawa, bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powinien, w związku z tym, być brany z urzędu pod uwagę w trakcie postępowania podatkowego, dotyczącego określenia wysokości zaległości podatkowej, a następnie w postępowaniu egzekucyjnym, w którym może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia tego postępowania (art. 33 pkt 1 ustawy z 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy). W myśl § 6 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji deklarowały stanowisko w przedmiocie zawieszenia biegu przedawnienia z uwagi na wszczęcie wobec skarżącej dochodzenia o przestępstwa skarbowe wynikające z art. 56 § 2 kodeksu karnego skarbowego. Dochodzenie to ma być w toku. Ustalenie powyższe – wiodące wszak dla rozpoznania zarzutu przedawnienia – bazuje na informacji przekazanej organowi przez Urząd Kontroli Skarbowej w pismach z 5 i 19 marca 2010r. o wszczęciu rzeczonego dochodzenia 12 listopada 2009r. Informacja ta była przez dłużnika w toku postępowania administracyjnego kwestionowana ze wskazywaniem na " realną możliwość przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem 31 grudnia 2009r. ‘’ Abstrahując od faktu , iż argumentacja dłużnika nie była w tym zakresie jednorodna, tudzież od faktu istnienia wielości tytułów wykonawczych obejmujących różne czasowo i rzeczowo wierzytelności publicznoprawne zauważyć należy dysonans pomiędzy w/w informacją Urzędu Kontroli Skarbowej, a zawnioskowanym w poczet dowodów przy skardze piśmie tegoż Urzędu skierowanym do dłużnika w dniu 8 lipca 2010r. Z tego ostatniego wynika , że w dochodzeniu o przestępstwo skarbowe wszczęte w dniu 12 listopada 2009r. został wniesiony akt oskarżenia w stosunku do osoby fizycznej , a sprawa nie została jeszcze prawomocnie zakończona. Z pisma tego nie wynika tak naprawdę przeciwko komu toczy się rzeczone postępowanie. Mało tego – w obliczu kwestionowania przez skarżącą w ogóle faktu , aby postępowanie takie się toczyło w warunkach uprawniających do przyjęcia zawieszenia biegu terminu przedawnienia – koniecznym jest dokładne wyjaśnienie powyższej okoliczności. Zagadnienie to determinuje wszak rozpoznanie zarzutu , także w kontekście innych , już bliżej idących twierdzeń i argumentów dłużnika. Wskazana kwestia winna stać się zatem przedmiotem ustalenia i oceny organów. Koniecznym więc będzie ustalenie czy i jakie konkretnie postępowanie oraz przeciwko komu skierowane toczy się na skutek dochodzenia wszczętego 12 listopada 2009r. i jakie ma to implikacje dla zarzutu dłużnika. Kierując się przedstawionymi motywami orzeczono zatem jak w sentencji wyroku na podstawie art.. 145 § 1 pkt 1 lit. c i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) , o kosztach rozstrzygając w oparciu o art. 200 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło