I SA/Kr 19/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadku p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego J. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 20 stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącego J. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 10 lutego 2012 r., w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 listopada 2011 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia rentowego wynosi 670 zł. Według oświadczenia skarżącego w skład posiadanego majątku wchodzi mieszkanie o pow. 28 m2. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż od 1992 roku ma stwierdzoną całkowitą niezdolność do pracy. Stopień trwałego inwalidztwa wynosi 80 %. Cierpi na liczne schorzenia w tym zaawansowana chorobę wrzodową, naczyniaka wątroby, padaczkę pourazową, nadciśnienie tętnicze, płaskostopie i ostrogi piętowe. Jedynym dochodem jakim skarżący dysponuje jest świadczenie rentowe. Z uwagi na stan zdrowia ponosi on dodatkowe wydatki na zakup leków. Opłaca też koszty bieżącego utrzymania. Posiada zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów. Miesięcznie z tego tytułu powinien regulować kwotę około 800 zł. W piśmie z dnia 10 lutego 2012 r. uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż jego zobowiązania kredytowe wynoszą – do Santander Consumer Bank -5.400 zł, Credit Agricole Bank Polska S.A. – 4.800 zł, PKO BP - 3.711 zł. Do pisma skarżący dołączyć plik dokumentów w tym : historię rachunku bankowego za okres od grudnia do lutego 2012 r., kserokopię rachunku za energię elektryczną, kserokopię rozliczenia za zużycie wody, pismo spółdzielni określające wysokość opłaty za mieszkanie, kserokopię umowy o dzieło, rozliczenie roczne podatku przez organ podatkowy, kserokopię potwierdzenia spłaty karty kredytowej w Santander Consumenr Bank, potwierdzenie spłaty karty kredytowej w PKO BP, spłata pożyczki w PKO BP oraz potwierdzenia spłaty czterech kredytów zaciągniętych w banku Credit Agrocole. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż obciążenia skarżącego z tytułu stałych miesięcznych opłat wynosi 254,47 zł. Natomiast łączne obciążenie z tytułu spłat rat kredytowych wynosi 788,44 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. W ocenie orzekającego skarżący nie uprawdopodobnił, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wykazany przez skarżącego dochód to kwota 895,07. Składa się na nią świadczenie rentowe oraz dochód z umowy o dzieło. Stałe wykazane opłaty to kwota 254 zł. Przy czym kwota ta obejmuje jedynie opłatę za energię elektryczną i czynsz za mieszkanie. Skarżący nie uwzględnił opłaty za gaz, żywność, środki czystości, lekarstwa. Z pewnością po doliczeniu tych wydatków kwota ta znacznie wzrośnie. Dodając do tego zobowiązania kredytowe pojawia nam się kwota, która nie ma pokrycia w wykazanym przez skarżącego miesięcznym dochodzie. Nasuwa to przypuszczenie, iż skarżący nie ujawnił wszystkich swoich źródeł miesięcznego dochodu. Odnosząc się natomiast do kwestii spłacania przez skarżącego rat kredytów należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku właśnie koszty regulowania rat kredytu nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Jak wykazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1363/04 " fakt spłaty zaciągniętych kredytów czy też ponoszenia kosztów dalszej edukacji nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy". Skoro skarżący zaciągnął kredyty to musiało się to mieścić w jego możliwościach finansowych tzn. skarżący oceniła swoją sytuację finansową jako na tyle dobrą, że będzie w stanie spłacić kredyty jednocześnie ponosząc wydatki związane z utrzymaniem. Z drugie strony musiał on wykazać przed bankiem dochód w takiej wysokości, aby sprostać wymaganiom co do zdolności kredytowej przy obliczaniu, której bierze się pod uwagę nie tylko środki potrzebne na pokrycie kredytu, ale również na utrzymanie rodziny. Założenie, że konieczność spłaty kredytów powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych jest niezrozumiałe, bowiem koszty sądowe nie mogą być stawiane jako ostanie w kolejności ich zaspakajania. Podsumowując należy zauważyć, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrywać w dwóch aspektach : z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Przeprowadzona w niniejszym postępowaniu analiza nie pozwala na stwierdzenie, że strona wykazał skutecznie, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).