I SA/Kr 190/14

Sygn. akt I SA/Kr 190/14 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Bochni, na uchwałę Rady Gminy Drwinia, z dnia 26 listopada 2004 r. Nr XX/110/04, w sprawie określenia wzorów formularzy do podatku od nieruchomości, - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zawarcia w załączniku nr 1 stwierdzenia o treści "Odpowiedzialność przewidziana w kodeksie karnym za zatajenie danych mających wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego lub jego wysokość, oraz podanie danych niezgodnych z prawdą jest mi znana" - Pismem z dnia 30 grudnia 2013r. Prokurator Rejonowy w Bochni złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na tę uchwałę Nr XX/110/04 Rady Gminy Drwinia z dnia 26 listopada 2004r. w sprawie określenia wzorów do podatku od nieruchomości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 7 Konstytucji RP, art. 18 ust 2 pkt 8, art. 40 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym przez nałożenia na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej przewidzianej w kodeksie karnym w załączniku uchwały w postaci informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych od osób fizycznych. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej zawarcia w załączniku do w/w uchwały, obowiązku składania przez podatnika oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej z kodeksu karnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż powyżej sformułowany zaskarżony zapis prowadzi do wniosku, iż uchwałodawca miał na myśli odpowiedzialność przewidzianą na podstawie art. 233 § 1 kodeksu karnego, zgodnie z którym odpowiedzialności karnej podlega ten, kto składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, a zatem warunkiem odpowiedzialności za złożenia fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas, w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji, winien przewidzieć w treści upoważnienia wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Przepis art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym stanowi o uprawnieniach rady w zakresie podejmowania uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach. Z kolei art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Przepis ten nie przewiduje upoważnienia do zamieszczania we wzorach informacji i deklaracji obowiązku składania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności z art. 233 § 1 kodeksu karnego. Wobec tego przedmiotowa uchwała nie znajduje upoważnienia ustawowego. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że przedmiotem skargi jest uchwała, która nie istnieje w obrocie prawnym, nie stanowi więc prawa miejscowego. Zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą Rady Gminy nr V/19/11 z dnia 28.02.2011 r., w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych. Ponadto zakwestionowano legitymacje bierną Wójta Gminy Drwinia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. Skarga jest uzasadniona. Z art. 168 Konstytucji RP wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. W/w przepisy nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności karnej za zatajenie danych mających wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego lub jego wysokość, oraz podanie danych niezgodnych z prawdą, de facto określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowanie zawarte w załączniku nr 1 do zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy. W myśl art. 233 § 6 kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy, lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez te ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie. Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać. Mając na uwadze, że brak jest podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej za zatajenie danych, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy o p.p.s.a. nieważności uchwały w części obejmującej oświadczenie o uprzedzeniu o odpowiedzialności karnej z art. 233 §1 kodeksu karnego i orzeczenie jak w sentencji wyroku. Jednocześnie skonstatować należy, że przedmiotem postępowanie było stwierdzenie nieważności przedmiotowego zapisu uchwały, a uchwała zmieniająca ów zapis wydana została dopiero 28 lutego 2011r. Jakkolwiek w myśl art. 54 § 3 p.p.s.a., organ jednostki samorządu terytorialnego, którego akt zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, nie zawsze takie uwzględnienie skargi, w postaci uchylenia zaskarżonego aktu, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiącą przesłankę umorzenia postępowania w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy o p.p.s.a. Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała wywołała już skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana, lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt zostały wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi na podstawie art. 147 ustawy o p.p.s.a. będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały t.j, ex tunc. (wyrok WSA w Opolu z 26.02.2008r. Lex nr 506841). Jest prawnie irrelewantne, że w skardze jako skarżony organ wskazany został Wójt Gminy Drwinia, a nie Rada Gminy Drwinia, która wydała zaskarżoną uchwałę, gdyż przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest konkretny akt administracyjny czyli precyzyjnie wskazana w skardze uchwała Rady Gminy Drwinia i ten akt podlega ocenie sądu pod kątem tego, czy podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a także w aspekcie jego zgodności z przepisami prawa. Określenie zaś jako organu wójta było jedynie wskazaniem ze strony skarżącego Prokuratora reprezentacji organu wydającego zaskarżoną uchwałę, gdyż zgodnie z uchwałą siedmiu Sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012r. sygn. I OPS 3/12 w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową (art. 26 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art 32 p.p.s.a.) ma wójt gminy(burmistrz, prezydent miasta).