I SA/Kr 1913/01

WyrokWSA w Krakowie2004-12-01

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy agencja celna działająca jako bezpośredni przedstawiciel zgłaszającego towar do procedury celnej, na podstawie danych dostarczonych przez mocodawcę, może zostać uznana za dłużnika celnego w przypadku błędnej taryfikacji towaru, która skutkuje niepobraniem należności celnych?
Ratio decidendi
Agencja celna działająca jako bezpośredni przedstawiciel zgłaszającego towar do procedury celnej, zgodnie z art. 253 § 1 Kodeksu celnego, działa w imieniu i na rzecz innej osoby. W związku z tym, nie mieści się w definicji 'zgłaszającego' zawartej w art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego i nie może być uznana za dłużnika celnego na podstawie art. 209 § 3 Kodeksu celnego. Odpowiedzialność agencji celnej, o której mowa w art. 258 § 1 Kodeksu celnego, dotyczy innej sytuacji prawnej niż określenie dłużnika celnego na podstawie art. 209 § 3.
Stan faktyczny
Organ celny I instancji uznał Agencję Celna - Przedsiębiorstwo [...] C. [...][...] S.A. za dłużnika solidarnego w kwocie długu celnego z powodu błędnej taryfikacji towaru. Agencja celna odwołała się, wskazując, że działała jako przedstawiciel bezpośredni firmy, która była mocodawcą. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał decyzję w mocy, powołując się na odpowiedzialność agencji celnej wynikającą z art. 258 § 1 Kodeksu celnego. Agencja celna wniosła skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoją argumentację.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej uznania Agencji Celnej - Przedsiębiorstwa [...] C. [...][...] S.A. za dłużnika. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie: WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec Protokolant: Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] C. [...][...] S.A. w [...] na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Cel w [...] z dnia 3 sierpnia 2001r, Nr: [...] w przedmiocie długu celnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej uznania za dłużnika Agencji Celnej -Przedsiębiorstwa [...] C. [...][...] SA w [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] złotych ([...] ) Decyzją z dnia [...] 2000 r Dyrektor Urzędu Celnego w [...] uznał zgłoszenie celne SAD E [...] z dnia [...] 2000 r za nieprawidłowe z uwagi na błędnie podaną taryfikację towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł . Organ celny orzekł m.in. , że na podstawie art.209 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r -Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) dłużnikami solidarnie zobowiązanymi do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego są : Firma "[...]" s.c. M. W., G. W., S. G., E. G. oraz Agencja Celna - Przedsiębiorstwo [...] C. [...][...] S.A. w [...] . Agencja celna złożyła odwołanie od w/w decyzji w części dotyczącej uznania jej za dłużnika wskazując, iż działała w charakterze przedstawiciela bezpośredniego w/w Firmy "[...]" s.c. . Zgodnie z art.253 § 1 Kodeksu celnego przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu i na rzecz innej osoby. W niniejszej sprawie skarżąca działała w imieniu i na rzecz w/w Firmy z zachowaniem - jak twierdzi - wszelkiej staranności w oparciu o wiedzę o towarze przekazaną przez mocodawcę. Organ I instancji jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazał art.209 § 3 Kodeksu celnego , który stanowi , iż dłużnikiem jest zgłaszający . Definicja Ogłaszającego " zawarta w art.3 § 1 pkt.23 Kodeksu celnego wyklucza uznanie , iż skarżąca może być dłużnikiem. Prezes Głównego Urzędu Ceł w [...] decyzją z dnia 3 sierpnia 2001 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając zarzuty skarżącej za niezasadne. Organ odwoławczy stwierdził, że należy mieć na uwadze art.258 § 1 Kodeksu celnego , który stanowi , iż agencja celna ponosi pełną odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie kwot długów celnych lub innych opłat , jakie powstały na skutek nieprawidłowego lub nieterminowego dokonania lub niewykonania czynności , do których została upoważniona agencja celna. W związku z tym , że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych , co spowodowało , że należności celne przywozowe nie zostały pobrane w należnej wysokości, dlatego skarżąca , która nie zachowała należytej staranności przy sporządzaniu w/w zgłoszenia ponosi odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie długu celnego . Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest , iż skarżąca działała na podstawie umowy zlecenia zawartej z importerem towaru jako jego przedstawiciel bezpośredni w rozumieniu art.253 § 1 Kodeksu celnego . Zgodnie z treścią tego przepisu przedstawiciel bezpośredni działa " w imieniu i na rzecz innej osoby " . Oznacza to , że agencja celna działa w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej ; w rozpatrywanej sprawie tą osobą jest Firma "[...] " s.c. M. W., G. W., S. G., E. G.. Zgłoszenie celne dokonane w granicach umocowania , którego zakres określała umowa zlecenia , pociąga za sobą sutki prawne bezpośrednio dla reprezentowanego . Organy celne jako podstawę uznania skarżącej za dłużnika wskazały art.209 § 3 Kodeksu celnego i art.258 § 1 tej ustawy. Stanowisko takie należy uznać za nie zgodne z prawem . Art.209 § 3 w/w ustawy stanowi, że : 1. Dłużnikiem jest zgłaszający. 2. W wypadku przedstawicielstwa pośredniego , o którym mowa w art.253 § 1 pkt.2 , dłużnikiem jest również osoba , na rzecz której składane jest zgłoszenie celne. 3. Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie procedurą , o której mowa w §1 , zostało sporządzone na podstawie nieprawdziwych danych , co spowodowało , że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należna , osoby , które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć , że dane te są nieprawdziwe , zostają uznane za dłużników. W zdaniu pierwszym przytoczonego przepisu ustawodawca określił zasadę , że dłużnikiem długu celnego w przywozie jest zgłaszający . Pojęcie "zgłaszającego " zostało zdefiniowane w art.3 § 1 pkt.23 Kodeksu celnego i oznacza osobę , która dokonuje zgłoszenia celnego : a) we własnym imieniu i na swoją rzecz b) we własnym imieniu na cudzą rzecz c) albo osobę , w której imieniu dokonuje się zgłoszenia celnego. Skarżąca działająca jako przedstawiciel bezpośredni , a więc podejmujący czynności prawne " w imieniu i na rzecz innej osoby " nie mieści się w żadnej z przytoczonych kategorii podmiotów . Oczywistym zatem jest , że skarżąca nie może być uznana za zgłaszającego , a tym samym za dłużnika w świetle art.209 § 3 Kodeksu celnego w związku z art.3 § 1 pkt.23 tej ustawy . Przesłanka określona w zdaniu drugim omawianego art.209 § 3 ustawy nie ma zastosowania do skarżącej , gdyż dotyczy przedstawicielstwa pośredniego . Natomiast przesłanka określona w zdaniu trzecim dotyczy osób , które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należnej staranności mogły się dowiedzieć , że dane te są nieprawdziwe . Osoby te zostają uznane za dłużników. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o dane dostarczone przez Firmę "[...]" s.c. . Analiza art.209 § 3 Kodeksu celnego tj. przepisu , na podstawie którego organy celne uznały skarżącą za dłużnika prowadzi do wniosku , iż w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w tym przepisie , a zatem nie mógł on stanowić podstawę rozstrzygnięć tych organów skierowanych do Agencji Celnej - Przedsiębiorstwa [...] C. [...][...]. Wbrew stanowisku Prezesa Głównego Urzędu Ceł wyrażonego w zaskarżonej decyzji, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art.258 § 1 Kodeksu celnego . Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem w y m i a r u należności celnych , a nie określenia odpowiedzialności za dług celny . Art.258 § 1 Kodeksu celnego odnosi się do sytuacji związanej z odpowiedzialnością majątkową agencji celnej za pokrycie długu celnego , natomiast art.209 § 3 tej ustawy dotyczy sytuacji związanej z powstaniem długu celnego . Wskazane przepisy regulują odmienne stany prawne . Istnieją zasadnicze różnice w odpowiedzialności dłużnika ( zgłaszającego ) wobec wierzyciela ( organu celnego ) i gwaranta ( agencja celna ) wobec beneficjenta (organ celny). Uznając , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) -orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło