I SA/Kr 1916/06

Sygn. akt I SA/Kr 1916/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędziowie: WSA Ewa Długosz Ślusarczyk (spr), Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008r., sprawy ze skargi S. W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie zabezpieczenia należności podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 i 2001rok na majątku podatnika, przed wydaniem decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego, I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 10.717 zł ( dziesięć tysięcy siedemset siedemnaście złotych). Sygn. I S.A./Kr 1916/06 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...].08. 2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanie zabezpieczenia na majątku S. W. należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 i 2001 rok , przed wydaniem decyzji określających wysokość tych zobowiązań. Wniosek związany był z prowadzonym postępowaniem kontrolnym u skarżącego. Decyzją z dnia [...] organ podatkowy orzekł o dokonaniu zabezpieczenia we wnioskowanym zakresie powołując się na przepis art. 33 par. 1 , par. 2 pkt. 2, par. 3 i par. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa / DZ. U. z 2005 r. Nr. 8 , poz. 60 ze zm./. W szczególności organ wskazał , że zgodnie z art. 33 par. 1 powołanej ustawy - zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika jeżeli zachodzi uzasadniona obawa , że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku , które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zdaniem organu w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za dokonaniem zabezpieczenia , o których mowa wyżej a w konsekwencji istnieje obawa , że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane co uzasadnia wydanie przedmiotowej decyzji. S. W. złożył odwołanie od niniejszej decyzji domagając się jej uchylenia i wstrzymanie wykonanie zabezpieczenia w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji w związku z wnioskiem o przyjęcie zabezpieczenia w postaci depozytu gotówkowego. Skarżący kwestionuje zaistnienie przesłanek zabezpieczenia zobowiązania , którymi kierował się Naczelnik Urzędu Skarbowego a w szczególności uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Dowodem dodatkowym na to jest złożony przez niego wniosek o zabezpieczenie gotówkowe w celu uniknięcia dodatkowych kosztów i odsetek. Podnosi , że zabezpieczenie na mocy zaskarżonej decyzji sparaliżowało funkcjonowanie jego firmy , gdyż zablokowano środki na rachunkach , z których musi opłacać podatki , kontrahentów i dokonywać płatności za towar i usługi. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...] października 2006 roku działając na podstawie art. 220 par. 2 i art.233 par. 1 pkt.3 oraz art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej - umorzył postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy stwierdził , że zaskarżona decyzja ma charakter tymczasowy , wydawana jest niejako w " oczekiwaniu " na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe. Wydanie natomiast decyzji wymiarowej , wywołuje w oparciu o przepis art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej , ten skutek że decyzja o zabezpieczeniu wydana przed określeniem zobowiązania podatkowego wygasa z mocy prawa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego . W niniejszej sprawie decyzje określające zobowiązanie podatkowe za 2000 i 2001 rok zostały wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej dniu [...] września 2006 roku i doręczone [...] września 2006 r. Doręczenie decyzji określających zobowiązanie podatkowe spowodowało wygaśnięcie decyzji , od której strona złożyła odwołanie, a tym samym bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego. Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej S. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której zarzucił organowi odwoławczemu obrazę przepisu art. 208 par. 1 , art. 127 i art. 122 Ordynacji podatkowej . Skarżący ponosi , że Dyrektor Izby Skarbowej kontrolując decyzję organu I instancji o zabezpieczeniu powinien zbadać czy istniały przesłanki do jej wydania a więc dokonać kontroli merytorycznej. Umarzając postępowanie z pominięciem powyższego , naruszył prawo strony do rozpoznania sprawy w drugiej instancji . W oparciu o te zarzuty domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi S. W. powiela przede wszystkim zarzuty zawarte w odwołaniu co do niezaistnienia przesłanek zabezpieczenia i negatywne skutki jakie wywołało dla niego orzeczenie organu I instancji. Umorzenie postępowania odwoławczego przez Dyrektora Izby Skarbowej uniemożliwiło skarżącemu obronę jego praw podmiotowych oraz narusza jego słuszny interes . Działania organów naruszają w końcu w sposób rażący przepisy gwarantujące skarżącemu prawa do rozpoznania jego sprawy z zachowaniem zasad ujawnionych w Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie a na poparcie swojego stanowiska powołuje się na stanowisko zawarte w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1269 ze zm./ Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem / legalności /. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych / w tym przypadku decyzji / zarówno z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania , czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik. Przy rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd stwierdził , że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik , a w szczególności art. 233 par. 1 pkt 3 art. 208 par. 1 Ordynacji. W chwili obecnej spór między Dyrektorem Izby Skarbowej a S. W. sprowadza się do kwestii zasadności umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Ta bezprzedmiotowość zdaniem organu jest konsekwencją wygaśnięcia decyzji organu I instancji o zabezpieczeniu na majątku podatnika należności podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 i 2001 rok w oparciu o art. 33 a par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W świetle treści powołanego bowiem przepisu decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Niewątpliwie zaś w chwili rozpoznawania środka odwoławczego doręczono skarżącemu decyzje wymiarowe. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się , że postępowanie w rozumieniu art. 208 par. 1 Ordynacji staje się bezprzedmiotowe , gdy między innymi brak jest podstaw prawnych czy faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy jak również w szeregu innych wypadkach , w tym również w wypadku wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji , gdyż nie ma decyzji. Stwierdza się tutaj , że strona ma oczywiście prawo do Sądu czy też do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji , ale prawo to może być realizowane tylko w stosunku do decyzji , które istnieją w obrocie prawnym , nie można natomiast realizować tego prawa w stosunku do decyzji , które nie istnieją/ patrz wyrok NSA z dnia 10. 10. 2002 r. syg. I S.A./ Łd 51/2001 - na który powołuje się organ /. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę , konieczne jest przede wszystkim podkreślenie i odwołanie się do zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego wyrażonej w przepisie art. 127 Ordynacji podatkowej. W myśl tej zasady organ odwoławczy ma obowiązek zbadać zasadność merytoryczną odwołania i ponownie rozstrzygnąć tą samą sprawę. Wprawdzie jak podano wyżej , decyzja o zabezpieczeniu zgodnie z art. 33 a par. 1 pkt. 2 Ordynacji Podatkowej wygasa z dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej zobowiązanie podatkowe , nie mniej w ocenie Sądu organ odwoławczy winien rozpatrzyć odwołanie pod względem merytorycznym mając na uwadze stan sprawy istniejący w chwili podjęcia decyzji objętej odwołaniem. Przyjęcie zasady , że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu jest równoznaczne z bezprzedmiotowością odwołania , prowadzi do pozbawienia strony merytorycznego rozstrzygnięcia przez organy odwoławcze zasadności podejmowanych przez organy podatkowe I instancji decyzji jak również prowadzi do wyłączenia tych spraw spod kontroli sądowej. Przy koncepcji przyjętej przez Dyrektora Izby Skarbowej , mogło by w ogóle nie dojść do kontroli decyzji o zabezpieczeniu , co naruszało by słuszne interesy strony , tym bardziej iż decyzja o zabezpieczeniu może wywierać negatywne dla niej skutki , co ma miejsce w niniejszej sprawie. Powyższe stanowisko tutejszego Sądu również znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m.inn. w wyroku z dnia 8 listopada 2002 r. sygn. III S.A. 820/2001. Konkludując , uchylenie się w niniejszej sprawie organu odwoławczego od merytorycznego jej rozstrzygnięcia , doprowadziło do naruszenia przepisów prawa procesowego , a zwłaszcza art. 208 par. 1 Ordynacji w zw. z jej art. 233 par.1 pkt 3 , przy czym naruszenie to należy uznać za mające istotny wpływ na wynik sprawy , gdyż pozbawia podatnika możliwości kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia organu I instancji . Skutkiem powyższego zachodzi konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1 c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr. 153 , poz. 1270 ze zm./. Kontrola instancyjna decyzji o zabezpieczeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej polegać będzie przede wszystkim na zbadaniu czy istniały przesłanki do jej wydania , co było kwestionowane przez skarżącego. O kosztach postępowania , na które składa się wpis od skargi i koszty zastępstwa procesowego / adwokata / orzeczono jak w sentencji w oparciu o par. 18 ust. 1 pkt.2 a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / DZ. U. Nr. 163 , poz. 348 ze zm./ oraz art. 200 i 205 ustawy o p.p.s.a. wyżej powołanej.