I SA/Kr 1916/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych , z dnia 05.11.2012r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, postanawia: 1. ustanowić dla W.K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 05.11.2012r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", akt sprawy o sygn. I SA/Kr 15/12 oraz nadesłanych dokumentów W.K. ur. w 1964r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Od 2003r. jest rozwiedziony ale mieszka z byłą żoną i synem K.K. ur. w 1987r. w lokalu kwaterunkowym o pow. 59 m2 . Córka J.K. ur. w 1989r. mieszka u narzeczonego. Zarówno syn jak i córka są studentami. W.K. jest osobą bardzo schorowaną , w stosunku do której orzeczono umiarkowany stopień niepełnosprawności. Otrzymuje z MOPS zasiłek stały w wysokości 522 zł. miesięcznie, jak również pomoc w postaci zasiłków celowych. Prezydent Miasta K., decyzjami z dnia 18.10.2012r. przyznał mu zasiłki celowe z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w wysokości po 75 zł. za miesiąc październik, listopad, grudzień 2012r. oraz zasiłek celowy na leki w wysokości 70 zł. Wnioskodawca od 6 lat nie płaci za mieszkanie i media . Koszty te ponosi była żona i syn. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest natomiast właścicielem działki o pow. 0,39 ha położonej w miejscowości P. , Gmina W. , Powiat M., objętej księgą wieczystą [...], otrzymanej na podstawie umowy darowizny, od matki. Nieruchomość ta obciążona jest hipoteką przymusową kaucyjną na rzecz Skarbu Państwa – ZUS, na kwotę 34 242,96 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Trzeba je więc zaliczyć do katalogu spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. Zwolnienie takie obowiązuje już bowiem z mocy samej ustawy. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia adwokata. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Zdaniem orzekającego sytuacja W.K. uzasadnia stwierdzenie, iż konieczność poniesienia przez niego kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika spowodowałaby uszczerbek tego typu i pogorszyłaby warunki bytowe wnioskodawcy. Utrzymuje się on bowiem dzięki zasiłkom otrzymywanym z MOPS Uzyskiwane pieniądze wydaje na środki żywności i lekarstwa. Nie posiada żadnych oszczędności czy przedmiotów wartościowych a nieruchomość, którą dostał od matki obciążona jest hipoteką kaucyjną w kwocie 34 242,96 zł. Stąd też, należy stwierdzić, iż konieczność opłacenia wynagrodzenia pełnomocnika zagroziłaby egzystencji W.K. a wręcz uniemożliwiłaby realizację jego podstawowych potrzeb życiowych. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 ) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.