I SA/Kr 1916/14

PostanowienieWSA w Krakowie2015-02-27

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca jest osobą starszą, niezdolną do pracy, otrzymującą niską rentę i korzystającą z pomocy rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a jego wiek, stan zdrowia i niskie dochody uniemożliwiają mu samodzielne pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W takich okolicznościach, przyznanie prawa pomocy jest gwarancją realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Wnioskodawca, urodzony w 1941 r., jest wdowcem, zaliczony do drugiej grupy inwalidzkiej, otrzymuje niską rentę i ponosi wysokie koszty leczenia, korzystając z pomocy rodziny w zakresie wyżywienia i opału. Nie posiada oszczędności, a posiadane grunty rolne są w większości bagniste i nie generują dochodu.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla Z.G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10.10.2014r.,nr [...], w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z.G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 10.10.2014r.,nr [...], w przedmiocie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Z.G. ur. w 1941r. jest wdowcem i mieszka u siostry i u brata. Zaliczony został do drugiej grupy inwalidzkiej i pozostaje w leczeniu rehabilitacyjnym. Otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 720,65 zł., miesięcznie, netto. Jego miesięczne wydatki obejmują : opłatę za energię elektryczną – 100 zł., opłatę za telefon – 50 zł., opłatę za gaz – 50 zł., koszty lekarstw – 300 zł. Siostra i syn kupują mu produkty żywnościowe a brat - węgiel na zimę. Wnioskodawca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest właścicielem gruntów rolnych o pow. 1,64 ha, stanowiących w większości bagno (1,2 ha). Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Przedstawiona przez stronę skarżącą sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie. Wiek oraz stan zdrowia Z.G. uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia. Uzyskiwana renta nie starcza natomiast na pokrycie jego bieżących kosztów utrzymania. Zmuszony jest korzystać z pomocy rodziny. Wnioskodawca nie posiada też żadnych oszczędności a rodzaj nieruchomości, której jest właścicielem nie daje perspektyw uzyskania z niej środków finansowych. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zatem uzasadnione. Biorąc więc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło