I SA/Kr 1928/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-03-27

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której jedynym źródłem utrzymania jest niska emerytura, a która nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, utrzymująca się wyłącznie z niskiej emerytury i nieposiadająca żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Uiszczenie tych kosztów zagroziłoby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej i jej męża, co jest sprzeczne z zasadą zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości osobom w trudnej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. S. – C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z bezrobotnym mężem, a jedynym źródłem ich utrzymania jest emerytura wnioskodawczyni w wysokości 460,33 zł miesięcznie. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W S - C, o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 09.10.2013r. , nr [...], w przedmiocie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W. S. – C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 09.10.2013r.,nr [...], w przedmiocie uznania wniesionego zarzutu za nieuzasadniony. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów W. S. - C ur. w 1949r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem B.C. ur. w 1967r., który jest osobą bezrobotną . Jedynym źródłem utrzymania małżonków jest emerytura uzyskiwana przez wnioskodawczynię w wysokości 460,33 zł. miesięcznie. W 2012r. W. S. - C uzyskała dochód w wysokości 8 445,28 zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny obejmują : czynsz – 278,87 zł., opłatę za wodę – 38,96 opłatę za energię elektryczną – 89,06 zł. i opłatę za gaz – 71,92 zł. Strona skarżąca jest właścicielem mieszkania o pow. 23,70 m2. Podaje , iż ani ona ani jej mąż nie posiadają oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja W. S. - C nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych. Wraz z mężem utrzymuje się tylko z niskiej emerytury, która wydawana jest na bieżące potrzeby. Wnioskodawczyni nie posiada też żadnych oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Stąd też, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż uiszczenie kosztów sądowych, przez stronę skarżącą zagroziłoby realizacji podstawowych potrzeb życiowych jej i męża. W związku z tym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło