I SA/Kr 193/02
WyrokWSA w Krakowie2004-07-30
Skład orzekający: Józef Gach, Grażyna Jarmasz, Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół z badania stanu majątkowego zobowiązanej, sporządzony na podstawie informacji uzyskanych od jej matki w sytuacji, gdy zobowiązana nie została zastana, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół z badania stanu majątkowego zobowiązanej, sporządzony na podstawie informacji uzyskanych od jej matki w sytuacji, gdy zobowiązana nie została zastana, nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uczestnikiem postępowania egzekucyjnego jest zobowiązana, a nie jej matka, co oznacza, że protokół powinien być sporządzony z nią. Informacje uzyskane od osoby trzeciej powinny zostać utrwalone w aktach w formie adnotacji, a nie protokołu badania stanu majątkowego.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (wierzyciel) prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko M. W. (zobowiązanej). Postępowanie zostało umorzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z powodu nieściągalności należności. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie o umorzeniu. Wierzyciel zaskarżył postanowienie Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 75 § 2 kpa (protokół sporządzony z matką zobowiązanej) oraz art. 81 kpa (brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów).Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr.) Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Krystyna Mech po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2004r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia 4 stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -
Naczelnik Urzędu Skarbowego K. [...] prowadził postępowanie egzekucyjne na rzecz wierzyciela, tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., przeciwko zobowiązanej, tj. M. W.
Z uwagi jednak na fakt, iż "należności pieniężne objęte tytułami wykonawczymi okazały się nieściągalne (...) i jednocześnie wierzyciel nie wskazał majątku lub źródła dochodu zobowiązanej przenoszącej kwoty wydatków egzekucyjnych" postępowanie to zostało umorzone.
Na wydane w dniu [...].07.2001 r. postanowienie w tej kwestii wierzyciel złożył zażalenie.
Wymienionym w sentencji niniejszego wyroku postanowieniem Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu Izba ta wskazała, że zasadne umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaistniała bowiem przesłanka do tego określona w art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 19 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991r. Nr 38 poz. 161 ze zm.).
Ze stanowiskiem tym wierzyciel nie zgodził się i wniósł skargę, w której zażądał uchylenia postanowienia organu Izby Skarbowej z powodu naruszenia:
1) art. 75 § 2 kpa przez dopuszczenie protokołu sporządzonego z matką zobowiązanej jako dowodu stwierdzającego posiadany przez zobowiązaną majątek. Tymczasem protokół taki zgodnie z powołanym przepisem stanowi dowód w sprawie wyłącznie wówczas, gdy zostanie sporządzony z zobowiązaną,
2) art. 81 kpa stanowiącego, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W sprawie przepis ten nie został zastosowany.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w K. podtrzymując dotychczas zajmowane stanowisko wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 59 § 1 pkt. 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności egzekucyjnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sytuacja objęta hipotezą tego przepisu zachodzi zwłaszcza gdy u zobowiązani brak jest majątku i źródeł dochodu.
W sprawie poborca skarbowy zatrudniony w Urzędzie Skarbowym K. [...] udał się pod adres wskazany przez wierzyciela i uzyskał od matki zobowiązanej informację, że zobowiązana tu nie przybywa. Żadna z rzeczy ruchomych stanowiąca wyposażenie mieszkania składającego się z kuchni i pokoju o powierzchni użytkowej ogółem [...] m2 nie należy do zobowiązanej. Nadto zobowiązana nie jest najemcą tego lokalu.
Powyższe informacje poborca skarbowy zamieścił błędnie w protokole o stanie majątkowym zobowiązanej.
W myśl art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "organ egzekucyjny może żądać od uczestników postępowania wyjaśnień (...)" (§ 1).
Od żądania określonego w § 1 można uchylić się w takim zakresie w jakim według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego można odmówić zeznań w charakterze świadka albo odpowiedzi na zadane pytanie (§2).
Uczestnikiem postępowania egzekucyjnego jest zobowiązana, a nie jej matka. Oznacza to, że protokół badania stanu majątkowego zobowiązanej można sporządzić jedynie z nią samą. Skoro zobowiązana była nieobecna, to do utrwalenia informacji uzyskanych od matki zobowiązanej miał zastosowanie art. 72 kpa. Zgodnie bowiem z tym przepisem "czynności organu administracji państwowej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika".
Z kolei art. 77 § 2 kpa stanowiący: "Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji państwowej odbiera od strony na jej wniosek oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 nie miał zastosowania w sprawie. Stosownie bowiem do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji "jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego". Przepisem stanowiącym inaczej w stosunku do art. 77 § 2 kpa jest właśnie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie można się również zgodzić ze skarżącym, że został naruszony art. 81 kpa. W myśl tego przepisu "okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (...)".
W sprawie poborca skarbowy nie przeprowadził żadnego dowodu, gdyż nie zastał zobowiązanej pod adresem wskazanym przez wierzyciela.
W tym stanie sprawy skarga nie jest uzasadniona.
Z tego względu Sąd na podstawie art. 151 p.s.a w związku z art. 87 § 1 przepisów wprowadzających p.s.a i u.s.a orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło