I SA/Kr 1933/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr) Sędziowie: WSA Maria Zawadzka WSA Anna Znamiec Protokolant: Bożena Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2006r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lipca 2003r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 39.62 zł. (trzydzieści dziewięć złotych 62/100). I SA/Kr 1933/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Prezydent Miasta po rozpoznaniu wniosku T. P. o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości w kwocie 869 zł 51 gr. wraz z odsetkami w wysokości 120 zł 90 gr., nie uznał przesłanek do udzielenia ulgi. W uzasadnieniu podkreślono, iż zasadą jest płacenie podatków będących podstawowym źródłem dochodów gminy , z których finansuje ona cele ogólnospołeczne . Wskazano, że z uwagi na równość i powszechność opodatkowania, umarzanie zaległości podatkowych prowadzi do uprzywilejowania podmiotów, które z tego korzystają w porównaniu do innych podatników. Ponadto skarżąca korzystała już z pomocy, bowiem w 2002 r. odroczono termin płatności pierwszej raty. ponadto ze środków publicznych otrzymała z Urzędu Pracy kredyt na rozpoczęcie działalności gospodarczej w kwocie 11 000 zł. Zaznaczono, że istnieje możliwość rozłożenia zaległości podatkowej na raty W odwołaniu wniesiono o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości . Powołano się przy tym na trudną sytuacje i wadliwość decyzji . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 25 lipca 2003 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołano się na art. 67 ordynacji podatkowej .który posługuje się jednak pojęciami nieostrymi . Jego interpretacja musi zatem uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy. W związku z tym, jak wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach dotyczących zastosowania ulgi podatkowej konieczne jest zgodnie z art. 122 ordynacji podatkowej pełne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, a organ podatkowy wydając niekorzystną dla strony decyzje w ramach uznania administracyjnego , ma szczególny obowiązek uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji spełnił warunki zawarte w art. 210 § 4 ordynacji podatkowej , uzasadnienie decyzji odnosi się bowiem do faktów świadczących o tym .że organ znał sytuację finansową podatniczki. Zebrano materiał dowody umożliwiający podjęcie decyzji z zakresu uznania administracyjnego . W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej , bowiem z jej uzasadnienia wynika, że nie podjęto wszystkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Poprzestano tylko na oświadczeniu majątkowym wypełnionym przez skarżącą, którego jednak nie oceniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pominięto fakt, iż na utrzymanie jednego członka rodziny przypada bardzo niska kwota , mąż jest przewlekle chory , a syn cierpi na infekcję o charakterze gruźliczym co wymaga kosztownego leczenia. Podkreślono, iż od samego początku informowano ją w urzędzie , że zaległość podatkowa nie będzie umorzona , pomimo to ma jednak prawo do prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego . Zaznaczono, że biedne jest ustalenie . iż otrzymała w 2002 r. pomoc ze środków publicznych, gdyż pomoc taką przyznano jej w 1999 r. Traktowanie umorzenia zaległości podatkowej jako formy promocji podatnika stawiającej go w pozycji uprzywilejowanej w stosunku do pozostałych jest niczym nie uzasadnione skoro ustawodawca dopuszcza taką możliwość i to nie tylko w ordynacji podatkowej, ale także w innych ustawach. Trudności finansowe wynikają z konieczności spłaty pożyczki zaciągniętej na rozpoczęcie działalności gospodarczej , która stanie się natychmiast wymagalna w przypadku z likwidacji tej działalności. W dalszych pismach procesowych podkreślono, że organy podatkowe nie zbadały zgodnie z art. 122 ordynacji podatkowej czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67 tej ustawy. Nie określiły wysokości dochodu przypadającego na członka gospodarstwa domowego , pominięto przy tym zaświadczenie o dochodach z US za 2002 r. Samorządowe kolegium odwoławcze podniosło, że uchyliło zaskarżoną decyzję we własnym zakresie w związku z uwzględnieniem skargi w całości. Jednakże w dalszym toku postępowania stwierdzono, że decyzja taka nie została uchylona i przedłożono odpowiedź na skargę , w której wniesiono ojej oddalenie . Podkreślono, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy w wyniku czego została ustalona sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej. Dochody podatniczki . oraz jej rodziny oceniono na podstawie wypełnionego przez nią oświadczenia . Nie ma znaczenia, że pożyczkę ze środków Powiatowego Urzędu Pracy otrzymała w 1999r, bowiem w 2002r dalej dysponowała tymi środkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z. art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137 poz. 926 z późniejszymi zmianami ) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Natomiast zgodnie z § 2 tego artykułu umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych, pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego, przy uwzględnieniu oczywiście wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się więc do stwierdzenia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Swobodne uznanie nie może bowiem prowadzić do dowolności i musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego . W szczególności konieczne jest określenie dokładnej sytuacji finansowej , zdrowotnej i rodzinnej podatnika. Należy w szczególności wziąć pod uwagę wysokość dochodu i wartość posiadanego majątku, ale także wydatki liczone na wszystkich członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Aby ocena tych przesłanek nie była dowolna musi być dokonana w formie umożliwiającej jej sądową kontrole . Powinno to zatem znaleźć wyraz w treści decyzji . która zgodnie z art. 210 § 1pkt 6 ordynacji podatkowej musi zawierać miedzy innymi uzasadnienie faktyczne i prawne . Ustawodawca określił także w art. 210 § 4 powyższej ustawy jakie elementy składają się na tę część uzasadnienia . Powinno ono obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W omawianej sprawie uzasadnienie decyzji nie zawiera żadnych danych mogących wyjaśnić jakie okoliczności faktyczne związane z sytuacją majątkową i rodzinną podatnika były oceniane w ramach wniosku o umorzenie zaległości podatkowej . Nie wyjaśniono także, dlaczego podniesione we wniosku okoliczności nie przemawiają za istnieniem ważnego interesu podatnika , pomimo że z treści uzasadnienia wynika, iż organy podatkowe sugerują stronie możliwość złożenia wniosku o rozłożenie zaległości na raty . a więc dostrzegają istnienie takiego interesu. Nastąpiło zatem naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy . Należy także wskazać na art. 67 § 1a ordynacji podatkowej zgodnie z którym umarzanie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Z uzasadnienie zaskarżonej decyzji wynika, że organy podatkowe brały pod uwagę treść tego artykułu, nie poczyniły jednak żadnych ustaleń faktycznych , które pozwalały by na stwierdzenie, że przepisy te będą miały zastosowanie przy rozpatrywaniu w niniejszej sprawie o umorzenie zaległości podatkowej . Nie ustalono w szczególności wartości pomocy publicznej udzielonej już podatnikowi . Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami ) stanowiącym , że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi . O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy . Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis od skargi.