I SA/Kr 194/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "Z" W. K, W. M. Spółka Jawna w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "Z" W. K, W. M. Spółka Jawna w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2011 p o s t a n a w i a wniosek oddalić W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2013 roku oddalającego skargę "Z" W. K, W. M. Spółka Jawna w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2012 roku w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2011, strona skarżąca, reprezentowana przez adwokata A G – B, zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, strona została wezwana do uzupełnienia braku poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu. W zakreślonym terminie braki zostały uzupełnione. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, że przedmiotem działalności spółki "Z" W. K., W. M. sp. jawna jest produkcja pyłu cynkowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, iż wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 253.694 zł. Rok obrotowy 2012 został zamknięty zyskiem w wysokości 81.351,58 zł. Wskazano ponadto, iż strona dysponuje rachunkiem bankowym w PKO S.A., którego stan środków na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wyniósł 11.837 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż firma "Z" zawiesiła od stycznia b.r. działalność. Planowane jest zakończenie działalności spółki. Po uiszczeniu kosztów sądowych spółka może utracić płynność finansową. Jak wynika z akt sprawy wspólnikami spółki są: W. K., W. M. i J. P. Stan majątkowy wspólników przedstawia się następująco: W. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną J K, dziećmi: A ur. 1980 r., J ur. 1987 r. i B ur. 1987 r. oraz wnuczką Z T ur. 2010 r. Ich miesięczny dochód wynosi 5.000 zł, a jego źródłem jest prowadzona przez żonę W. K działalność gospodarcza. W skład majątku W.K. wchodzi dom o powierzchni 250 m², mieszkanie o powierzchni 64 m², 1/3 majątku firmy "Z" W.K., W.M. sp. jawna. Posiada on samochód Fiat Panda rok produkcji 2009 o wartości 15 tys. zł oraz zasoby pieniężne w wysokości 2.300 zł. W.M. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. oraz dziećmi: J. ur. 1988 r., córką P. ur. 1990 r. i synem M. ur. 1996 r. Miesięczny dochód rodziny wynosi 4.620 zł i stanowi go dochód W.M. z działalności gospodarczej w wysokości 1.820 zł oraz dochód jego żony z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.800 zł. W skład majątku W. M. wchodzi dom wielkości 190 m² oraz 1/3 majątku firmy "Z" W.K, W.M sp. jawna. Posiada on samochód Volvo XC 90 rok produkcji 2008 oraz oszczędności w wysokości 2.700 zł. J.P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem W. ur. 1995 r. Ich miesięczne dochody z firmy "P" T.F, B. O. s.j. w T. wynoszą 1.300 zł. W skład majątku J.P. wchodzi dom wielkości 150 m², mieszkanie o powierzchni 52 m², nieruchomość rolna o areale ok. 10 ha oraz zasoby pieniężne w wysokości 60 tys. zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie podmiot skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Użyty w powołanym przepisie zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc, gdy w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (vide: postanowienie NSA z dnia 13 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 195/10). Należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W związku z tym, że w analizowanym przypadku wnioskodawcą jest spółka jawna badanie zdolności płatniczych strony skarżącej rozciąga się również na analizę sytuacji majątkowej jej wspólników. Zgodnie bowiem z art. 22 § 2 ustawy z dnia 15.09.2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000r., Nr 94 poz. 1037 z późn. zm.) każdy wspólnik spółki jawnej odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Zatem zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy najpierw rozważać w stosunku do samej spółki, ale trzeba mieć również na względzie możliwości płatnicze jej wspólników. W ocenie orzekającego strona skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej możliwości finansowe. Jak wynika z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy "Z" W. K, W. M sp. jawna w K. od stycznia bieżącego roku zawiesiła działalność produkcyjną i planowane jest zakończenie działalności spółki. Z powyższego wynika, że strona może mieć aktualnie trudności z pozyskiwaniem środków finansowych. Należy jednak zauważyć, że podmiot dysponuje środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunku bankowym w PKO S.A. I O/Kraków w wysokości 11.837 zł. Zestawienie tej kwoty w wysokością wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 921 zł stosownie do § 3 w zw. z § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – jedynego na obecnym etapie postępowania elementu kosztów sądowych - prowadzi do wniosku, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy podmiot posiada dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zauważyć także należy, iż strona skarżąca rok 2012 zakończyła zyskiem w wysokości 81.351,58 zł, a wartość jej środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 253.694 zł. Tymczasem w orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, iż posiadanie przez wnioskodawcę majątku trwałego o znacznej wartości w zasadzie wyłącza możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych (m. in. postanowienia NSA: z dnia 12 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 415/04, z dnia 8 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 465/04, z dnia 15 kwietnia 2004 r. sygn. akt FZ 9/04). Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pogląd ten podziela także orzekający w niniejszej sprawie. Skoro zatem strona skarżąca dysponuje środkami pieniężnymi, których wysokość znacznie przewyższa wysokość kosztów sądowych sprowadzających się obecnie do wpisu od złożonej skargi kasacyjnej, a także dysponuje majątkiem o dużej wartości, to tym samym nie można stwierdzić, że nie posiada ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.