I SA/Kr 194/13

Dnia 10 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "Z" W. K., W. M. Sp. j. w K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 października 2013r. w przedmiocie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "Z" W. K., W. M. Sp. j. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 listopada 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2009-2011 postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych "Z" W. K., W. M. Sp. j. w K. zawarła w skardze kasacyjnej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podano w nim, że przedmiotem działalności spółki jest produkcja pyłu cynkowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 253.694,00 zł. Rok obrotowy 2012 został zamknięty zyskiem w wysokości 81.351,58 zł. Wskazano ponadto, że strona dysponuje rachunkiem bankowym w PKO S.A. I O/Kraków, którego stan środków na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wyniósł 11.837,00 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że firma "Z" zawiesiła od stycznia b.r. działalność. Planowane jest zakończenie działalności spółki. Po uiszczeniu kosztów sądowych spółka może utracić płynność finansową. Jak wynika z akt sprawy wspólnikami spółki są: W.K., W.M. i J.P.. Stan majątkowy wspólników przedstawia się następująco: W.K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną J.K. trójką dzieci oraz wnuczką. Ich miesięczny dochód wynosi 5.000 zł, a jego źródłem jest prowadzona przez żonę W.K. działalność gospodarcza. W skład majątku W. K. wchodzi dom o powierzchni 250 m², mieszkanie o powierzchni 64 m², 1/3 majątku firmy "Z" W.K., W.M. sp. jawna. Posiada on samochód Fiat Panda rok produkcji 2009 o wartości 15.000,00 zł oraz zasoby pieniężne w wysokości 2.300,00 zł. W.M. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną E. oraz trójką dzieci. Miesięczny dochód rodziny wynosi 4.620,00 zł i stanowi go dochód W. M. z działalności gospodarczej w wysokości 1.820,00 zł oraz dochód jego żony z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2.800,00 zł. W skład majątku W. M. wchodzi dom wielkości 190 m² oraz 1/3 majątku firmy "Z" W.K., W.M. sp. jawna. Posiada on samochód Volvo XC 90 rok produkcji 2008 oraz oszczędności w wysokości 2.700,00 zł. J.P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem. Ich miesięczne dochody z firmy "P." T.F., B. O. s.j. w T. wynoszą 1.300,00 zł. W skład majątku J.P. wchodzi dom wielkości 150 m², mieszkanie o powierzchni 52 m², nieruchomość rolna o areale ok. 10 ha oraz zasoby pieniężne w wysokości 60.000,00 zł. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznał, że skoro spółka planuje zakończenie działalności spółki, to może mieć aktualnie trudności z pozyskiwaniem środków finansowych. Ocenił wszelako, że stać ją na uiszczenie wpisu sądowego wynoszącego 921,00 zł, gdyż na rachunku bankowym spółka zgromadziła środki w wysokości 11.837 zł, rok 2012 zakończyła zyskiem w wysokości 81.351,58 zł, a wartość jej środków trwałych według bilansu za ostatni rok wyniosła 253.694,00 zł. Od powyższego postanowienia strona skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że zgromadzone na rachunku oszczędnościowym środki finansowe nie stanowią jej oszczędności, ani też żadnej rezerwy finansowej. Są to środki przeznaczone na bieżące wydatki skarżącej, związane m.in. z utrzymaniem majątku trwałego, a także innymi opłatami. Również analiza majątku osobistego wspólników spółki prowadzi do wniosku, że nie są oni w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb egzystencjalnych ich rodzin. Art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. u z 2012r. poz.270 ze zm. dalej -p.p.s.a.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 stycznia 2005r. (sygn. akt: FZ 478/04, niepubl.), stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Prawo pomocy, zgodnie z art. 246§2 p.p.s.a. przysługuje w całości osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie tut. Sądu strona skarżąca nie wykazała, że zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 920,00 zł i jest to na tym etapie jedyny koszt postępowania sądowego. Tymczasem wartość środków trwałych spółki została w bilansie oznaczona jest na kwotę 253.694,00 zł, a na rachunku strona skarżąca posiadała środki pieniężne w wysokości 11.837,oo zł. Już tylko te dwie wielkości zdaniem Sądu eliminują możliwość przyznania stronie prawa pomocy. W takiej sytuacji nadużyciem byłoby bowiem stwierdzenie, że strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Wprawdzie w sprzeciwie strona skarżąca podniosła, że zgromadzone na rachunku środki pieniężne nie stanowią jej oszczędności, ani też żadnej rezerwy finansowej i są to środki przeznaczone na bieżące wydatki skarżącej. Zdaniem Sądu wpis od skargi kasacyjnej należy jednak potraktować właśnie jako bieżący, konieczny wydatek związany z funkcjonowaniem spółki, która decyduje się na prowadzenie sporu sądowego. Skoro strona dysponuje wolnymi środkami dziesięciokrotnie przewyższającymi należną opłatę sądową i jednocześnie nie wyjaśniła precyzyjnie dlaczego przeznaczenie tych pieniędzy na jej pokrycie nie jest możliwe, nie zasługuje na zwolnienie od wpisu. Z brzmienia zacytowanego powyżej art. 246§2 p.p.s.a. wynika bowiem wyraźnie, że to wnioskodawca musi wykazać, iż stan jego finansów uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych. Skoro z dokumentacji wynika, że wnioskodawca dysponuje majątkiem, musi dostarczyć Sądowi wiarygodnych wyjaśnień, dlaczego część tego majątku nie może być przeznaczona na pokrycie wpisu. Lakoniczne stwierdzenie zawarte w sprzeciwie, że oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym nie stanowią rezerwy finansowej, nie spełnia tego wymogu. Z wyżej wymienionych względów na podstawie art. 246§2 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.