I SA/Kr 1945/12

WyrokWSA w Krakowie2013-02-05

Skład orzekający: Maja Chodacka, Piotr Głowacki, Agnieszka Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wygaśnięciu decyzji przyznającej ulgę w spłacie składek na ubezpieczenie społeczne rolników, w sytuacji gdy dłużnik nie uiszczał rat w ustalonych terminach?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wygaśnięciu decyzji przyznającej ulgę w spłacie składek na ubezpieczenie społeczne rolników, gdy dłużnik nie uiszczał rat w ustalonych terminach. Przyznanie ulgi ma charakter wyjątkowy, a jej warunki muszą być przestrzegane. Niewywiązywanie się z obowiązku terminowej spłaty rat skutkuje utratą przyznanej ulgi.
Stan faktyczny
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję o wygaśnięciu decyzji przyznającej skarżącemu ulgę w spłacie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, z uwagi na nieuiszczanie przez skarżącego rat w terminie. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując na fakt uregulowania jedynie 5 z 88 rat. Skarżący w skardze do WSA zarzucił pozbawienie go ulgi i opisał swoje trudności finansowe, jednak nie podważył faktu nieuiszczania rat w terminie. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1945/12 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 lutego 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r., sprawy ze skargi R.K., na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, z dnia 19 listopada 2012 r. Nr [...], w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie rozłożenia zaległości na raty, - s k a r g ę o d d a l a - Decyzją z dnia 15 października 2012r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008r. nr 50, poz. 291 ze zm.) orzekł o wygaśnięciu decyzji z dnia 22 czerwca 2009r. w sprawie przyznania skarżącemu R.K. ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Jak wynika z uzasadnienia powołanej decyzji na podstawie art. 41a ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jeżeli dłużnik nie opłaci w terminie odroczonej składki lub ustalonych przez Kasę rat, kwota niezapłaconych składek staje się wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin płatności wynikający z art. 40. Organ stwierdził, iż po przeanalizowaniu konta skarżącego stwierdzono, iż przyznane raty nie wpływają w terminie. W związku z tym zerwano istniejący układ ratalny i orzeczono o wygaśnięciu decyzji o rozłożeniu na raty w części dotyczącej nieopłaconych należności. Skarżący zwrócił się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy (złożony wniosek określając "odwołaniem"). We wniosku zwrócił się z prośbą o przesunięcie płatności zaległych składek na rzecz KRUS do czasu, kiedy otrzyma "jakieś stałe świadczenie." Skarżący podniósł, iż nie jest w stanie realizować układu ratalnego, posiadane gospodarstwo rolne przepisał, gdyż nie był w stanie podołać z opłatami. Decyzje o wygaśnięciu układu ratalnego skarżący ocenił, jako dodatkowe pognębienie psychiczne ze strony organu. Decyzją z dnia 19 listopada 2012r. znak [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał na dotychczasowe okoliczności w sprawie, stwierdzając, iż zadłużenie rozłożono na 88 rat i umorzono odsetki za zwłokę od zaległości. Raty zostały ustalone w wysokości ok. 100zł. Z 88 ustalonych rat skarżący uregulował w terminie jedynie 5 rat. Szósta i siódma zostały uregulowane częściowo. Skarżący był informowany przez pracowników organu pisemnie i osobiście w trakcie wizytacji o konieczności uregulowania rat. Przez dłuższy czas organ oczekiwał, iż raty będą regulowane. Prośba o przesunięcie układu ratalnego do czasu, aż skarżący uzyska "jakieś stałe świadczenie" nie może stanowić podstawy do zachowania układu ratalnego, bowiem nie można przesunąć terminu płatności do bliżej nieokreślonego dnia. Zmiana warunków spłaty może wystąpić na pisemny wniosek dłużnika, złożony przed upływem terminu płatności składek. W skardze złożonej osobiście przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucono, iż zaskarżona decyzją pozbawiono skarżącego ulgi w spłacie należności z tytułu składek. Skarżący bardzo obszernie opisał okoliczności związane z objęciem Go ubezpieczeniem społecznym rolników i wskazywał na nieprawidłowości z tym związane (ubezpieczenie z mocą wsteczną). Skarżący podniósł, iż prosił pracownice KRUS, żeby płatność przesunąć o kilka miesięcy, do czasu, kiedy skarżący otrzyma jakieś świadczenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm. - oznaczanej dalej jako P.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt II FSK 168/11). Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swych rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza ono, że sąd ten ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna była być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktów (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2012r. sygn. akt II OSK 208/11). Wskazując na powyższe należy stwierdzić, iż przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 19 listopada 2012r. znak [...] utrzymująca w mocy decyzję o wygaśnięciu decyzji z dnia 22 czerwca 2009r. w sprawie przyznania skarżącemu R.K. ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Przytoczone wyżej zasady czynią niemożliwym rozpoznanie sprawy w kierunku oczekiwanym przez skarżącego tj. oceny zasadności momentu objęcia skarżącego ubezpieczeniem społecznym rolników. Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie nie może być bowiem oceniane w niniejszym postępowaniu. W zakresie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty skarżący nie sformułował żadnych zarzutów. Nie kwestionował także okoliczności związanych z faktem, iż rat nie uiszczał w terminach określonych w decyzji o przyznaniu ulgi w postaci rozłożenia na raty. Sąd stwierdza, iż ustaleń organów związanych z brakiem uiszczania przyznanych rat skarżący zatem nie podważył. Skarżący wskazał w skardze, iż informował pracowników organu o tym, że nie posiada środków finansowych i nie może uiszczać w terminie przyznanych rat. Ta okoliczność nie może mieć wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia w przedmiocie wygaśnięcia decyzji. Należy wskazać, iż skarżącemu została przyznana ulga w postaci rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek i umorzenia odsetek. Skarżący formułując zarzuty zdaje się nie dostrzegać, iż przyznanie ulg, o których mowa w art. 41a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ma charakter wyjątkowy, a nie powszechny. Na podstawie tego przepisu Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może: 1) odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części; 2) umorzyć należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub części. Organ na podstawie powołanego wyżej przepisu nie ma możliwości odroczenia terminu płatności przyznanych rat, jak chce skarżący. Organ może bowiem wyłącznie odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie (te terminy już upłynęły, została wydana decyzja o rozłożeniu na raty i umorzeniu odsetek) lub rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części (co uczyniono). W przypadku przyznania ulgi, która, jak wskazano powyżej, ma charakter wyjątkowy, bowiem zasadą jest płacenie składek, to w interesie skarżącego powinno być pilnowanie terminowości uiszczania przyznanych rat. Skarżący został pouczony, iż zmiana warunków spłaty może nastąpić na wniosek, ale do czasu rozstrzygnięcia należy uiszczać raty w ustalonych kwotach i terminach. Skarżący w ogóle nie wywiązywał się z ustalonego układy ratalnego i podarował bratankowi posiadane grunty nie zważając na posiadane zaległości. Należy wskazać, iż w zakresie przyznania ulgi skarżący może ponownie złożyć wniosek o ulgę w spłacie należności z tytułu składek, jeżeli wykaże istnienie lub pogorszenie jego sytuacji życiowej, istnienie ważnego interesu, który uniemożliwia spłatę należności z tytułu składek. Reasumując, Sąd stwierdza, iż decyzja o wygaśnięciu decyzji z dnia 22 czerwca 2009r. w sprawie przyznania skarżącemu R. K. ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników - w związku z niewywiązywaniem się przez skarżącego z obowiązku uiszczania rat - odpowiada prawu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło