I SA/Kr 1956/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 października 2015r. Nr: [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2013r. i dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika postanawia: - utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego z dnia 14 kwietnia 2016r. oddalające wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od złożonej skargi - Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w S. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od złożonej skargi. Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, iż wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie zbierania odpadów i odzysku surowców. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 74.668,80 zł, a za ostatni rok obrotowy strona zamknęła stratą w wysokości 424.447,86 zł. Wskazano ponadto, iż Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Alior Banku, którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił -500.082,00 zł. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż organy podatkowe dokonując zajęcia rachunku bankowego, aktywów Spółki oraz wierzytelności uniemożliwiły Spółce prowadzenie działalności gospodarczej. Na skutek działań organów podatkowych Spółka nie generuje żadnego przychodu. Do wniosku załączona została kopia wyciągu z rachunku bankowego Spółki z dnia 30 listopada 2015r. Odnosząc się do zarządzenia Referendarza sądowego wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca przesłał raport kasowy z dnia 1 marca 2016r. potwierdzający stan kasy 1.718,32 zł i wykaz środków trwałych Spółki oraz kopie następujących dokumentów: pisma z dnia 14 grudnia 2015 roku do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o odblokowanie środków pieniężnych na wypłatę należnego pracownikom wynagrodzenia za pracę wraz z zestawieniem kwoty zobowiązań wobec pracowników, decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 20 sierpnia 2015 roku o zabezpieczeniu na majątku, sprawozdań finansowych strony skarżącej za 2014 i 2015 rok, deklaracji VAT-7 strony za listopad 2015 roku, grudzień 2015 roku i styczeń 2016 roku, historii rachunku bankowego skarżącej Spółki w Alior Banku za okres od 1 grudnia 2015 roku do 7 marca 2016 roku (saldo -500.370,00 zł), historii rachunku bankowego w Alior Banku Metaler Sp. z o.o. za ten sam okres (saldo końcowe 1.750,92 zł), sprawozdania finansowego komplementariusza za 2014 rok, wyciągów z rachunku bankowego w Alior Banku komandytariusza – T.S. za styczeń i luty 2016r. (saldo końcowe: 1.014,88 zł) oraz zeznań podatkowych PIT-36L T.S. za 2014r. (przychód: 43.699.134,21 zł, koszty uzyskania przychodów: 44.058.741,96 zł, strata 359.607,75 zł) i 2015r. (przychód 42.090.644,82 zł, koszty uzyskania przychodów: 42.057.251,35 zł, dochód: 33.393,47 zł). Strona podała ponadto, iż kwota przekazana przez Urząd Skarbowy na rachunek bankowy komplementariusza została zwolniona z zajęcia i przeznaczona na wypłaty wynagrodzenia dla pracowników. Kopia zeznania podatkowego komplementariusza nie może zostać przedłożona, bowiem nie zostało jeszcze sporządzone sprawozdanie finansowe za rok 2015, dlatego w miejsce zeznania strona przedłożyła deklaracje podatku VAT za ostatnie trzy miesiące. Komandytariusz jest pracownikiem Spółki i, tak jak pozostali pracownicy, nie otrzymuje wynagrodzenia. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016r. Referendarz sądowy oddalił wniosek Spółki o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od złożonej skargi. W sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego Spółka wniosła: - o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie Spółki z opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, ewentualnie - o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez częściowe zwolnienie z opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, tj. ponad kwotę 250 zł, argumentując go pogorszeniem sytuacji finansowej Spółki poprzez wypowiedzenie umowy kredytu przez bank w wysokości przeszło 500.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Przepis art. 259 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi m.in., że od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z treści art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 §1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie częściowym) – por. art. 246§2 ww. ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy (w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Przyznanie prawa pomocy osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, przy spełnianiu przesłanek przewidzianych w przepisie art. 246 §2 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma więc charakteru bezwzględnego. Sąd bowiem może, a nie musi, przyznać taką pomoc (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010r. sygn. I FSK 790/2010, postanowienie NSA z dnia 30 września 2011r., sygn. II FZ 409/11). Jeżeli skarżący jest podmiotem gospodarczym, to powinno unikać się przerzucania ryzyka prowadzenia działalności na innych obywateli. To bowiem m.in. z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienie NSA z dnia 9 marca 2011r., sygn. II FZ 91/2011). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2013r.). Jak najbardziej zasadna jest też teza, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, iż utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2008r., sygn. akt I OZ 208/2008, postanowienie NSA z dnia 15 września 2011r. , sygn. akt I FZ 244/11, postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014r., sygn. akt II FZ 570/14). Zaznaczyć też należy, iż w rozpatrywanym przypadku badanie zdolności płatniczych strony skarżącej rozciąga się również na analizę sytuacji majątkowej jej wspólników, w szczególności komplementariusza, który odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia (por. art. 102 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych, Dz.U. z 2013r., poz. 1030). W przedmiotowej sprawie Referendarz sądowy słusznie przeanalizował sytuacje strony skarżącej w kontekście relacji możliwości płatniczych zarówno Spółki jak i wspólników do obecnych kosztów sądowych. Prawidłowo też wyciągnął wnioski w kontekście powołanych wyżej przesłanek prawa pomocy. Wnioskodawca cały czas funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nie ogłosił upadłości czy likwidacji, a wskazana wysokość przychodów za ubiegły rok, wysokość posiadanych środków zarówno przez spółkę jak i wspólników nie dają podstaw do pomocy ze strony państwa w świetle przesłanek przyznania prawa pomocy i ww. wywodów. Argumentem za przyznaniem takiej pomocy nie jest też poniesiona przez podmiot strata. Strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie zatem straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011r., sygn. I GZ 92/11, postanowienie NSA z dnia 11 maja 2011r., sygn. II GZ 228/11, postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2001r., sygn. akt I FZ 375/15, postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2016r., sygn. akt I GZ 889/15). Tut. Sąd w pełni podziela również pogląd, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie (postanowienie WSA w Warszawie z 14 lutego 2012r., sygn. III SA/Wa 3114/11), tak jak ma to miejsce w rozpatrywanym przypadku. W kwestii natomiast zarzutów zawartych w sprzeciwie należy zaznaczyć, że o ile fakt wypowiedzenia kredytu w kwocie 500 000 zł jest zmianą sytuacji podmiotu, o tyle w kontekście wysokości przychodów w kwocie 46 767 383,13 zł. (czy 46 548 263,55 zł) i przytoczonej wyżej linii orzeczniczej, nie stanowi zmiany na tyle istotnej, aby Spółka nie mogła wygospodarować 500 zł tytułem wpisu. Ten bowiem w stosunku do ww. przychodów nie stanowi nawet jednego procenta tej kwoty (0,001). Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 260 §1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.