I SA/Kr 1961/15
WyrokWSA w Krakowie2016-04-22
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Paweł Dąbek, WSA Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak majątku zobowiązanego, stwierdzony prawomocnym postanowieniem sądu, obliguje organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy też umorzenie takie ma charakter fakultatywny?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu egzekucyjnego. Sam brak majątku zobowiązanego nie obliguje organu do umorzenia, jeśli istnieją przesłanki wskazujące na możliwość wyegzekwowania należności w przyszłości lub gdy organ nie ponosi znaczących wydatków związanych z dalszym prowadzeniem postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na prawomocne postanowienie sądu stwierdzające brak jej majątku oraz zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy. Organy egzekucyjne dwukrotnie odmówiły umorzenia, uznając, że brak majątku nie obliguje do umorzenia, a postępowanie ma charakter fakultatywny. Skarżąca zarzuciła również organom ukrywanie kosztów egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1961/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 kwietnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 22 kwietnia 2016 r., sprawy ze skargi K. K.– S., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 października 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, , , - s k a r g ę o d d a l a -,
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 30 października 2015r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 7 września 2015r. nr [...] o odmowie umorzenia na wniosek K. K. – S. (dalej: skarżąca) postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 19 września 2014r. o nr od [...] do [...] z dnia 21 września 2015r.
Rozstrzygnięcia te zapadły w następującym stanie faktycznym.
Dyrektor Izby Celnej prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku K K- S na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Egzekucję wszczęto w dniu 20 listopada 2014r., doręczając zobowiązanej odpisy ww. tytułów wykonawczych. Pismem z dnia 19 maja 2015r. skarżąca zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym podniosła, że w dniu 27 marca 2015r. Sąd Rejonowy wydał prawomocne postanowienie, w którym potwierdził fakt, że strona nie posiada żadnych przychodów i żadnego majątku, z którego mogłaby spłacić zaległość. Strona zaznaczyła, że "prawomocne postanowienie Sądu (...) wiąże stronę czyli Urząd Celny i nakazuje mu wydać postanowienie o umorzeniu egzekucji". W odpowiedzi na pismo Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny podał w uzasadnieniu, że przepis art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jedynie uprawnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazano, że stwierdzony brak majątku strony może stanowić podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, ale nie rodzi takiego obowiązku.
Skarżąca pismem z dnia 26 czerwca 2015r. wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, ponownie podnosząc, że brak majątku stwierdzony prawomocnym postanowieniem sądu i niemożność podejmowania przez nią pracy z powodu stałego leczenia przewlekłych objawów schizofrenii, dają podstawę i obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie skarżąca zaznaczyła, że ani obecnie, ani w przyszłości nie będzie możliwe zrealizowanie przez nią zapłaty, której domaga się Urząd Celny.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2015r. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego nie miało uzasadnienia faktycznego, a odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego organ I instancji powołał się jedynie na art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie wskazując argumentów uzasadniających prezentowany pogląd.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 7 września 2015r. ponownie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie strona w dniu 21 września 2015r. złożyła zażalenie, w którym zaznaczyła, że "z mojego oświadczenia, że posiadam jedynie rachunek do spłaty kredytu w banku PKO BP, na które powołuje się dyrektor wcale nie wynika, że kredyt taki spłacam ".Zaznacza, że na zajętym rachunku bankowym w Banku PKO BP "nie ma żadnych pieniędzy, co oznacza, że kredyt nie jest spłacany (...) ". Nadto skarżąca zarzuciła, że "Dyrektor Izby Celnej nie przedstawił żadnych dowodów, z których by wynikało, że koszty prowadzenia egzekucji wynoszą zero złotych".
Dyrektor Izby Skarbowej w wyniku rozpatrzenia zażalenia, opisanym powyżej postanowieniem z dnia 30 października 2015r., utrzymał je w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż wskazane przez stronę okoliczności, nie mieszczą się w żadnym z przypadków, stanowiących podstawę do obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nadto podkreślił, że zarzuty skarżącej zawarte w zażaleniu nie są uzasadnione i wskazane przez nią okoliczności, tj. jej sytuacja finansowa oraz powołany brak środków na rachunku bankowym nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ wskazał, że brak majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja administracyjna może stanowić podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Następnie organ odwoławczy podał, że w zaskarżonym postanowieniu wskazano, iż saldo wydatków poniesionych w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wynosi zero, a w bliskiej, dającej się przewidzieć przyszłości nie przewiduje się radykalnego wzrostu wydatków egzekucyjnych. Samo umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustaw o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma charakter fakultatywny, a więc zależy od uznania organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny zobligowany jest do dokonywania czynności związanych z poszukiwaniem majątku zobowiązanej we własnym zakresie i na tej podstawie może orzekać o ewentualnym umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie organu odwoławczego, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że obecnie nie posiada żadnych kont bankowych i nie spłaca żadnych kredytów. Wskazała, że – jak to wynika z akt sprawy 27 marca 2015r. odbyło się postępowanie z art. 913 kc w sprawie
o wyjawienie majątku. W jego wyniku sąd przyjął prawomocnym postanowieniem wyjawienie majątku skarżącej. Wynika z niego, że skarżąca nie ma żadnego majątku, z którego mogłabym spłacić należność do Urzędu Celnego i nie ma perspektyw na zmianę tego stanu faktycznego. Skarżąca oświadczyła, że jej zły stan zdrowia nadal nie pozwala jej podjąć jakiejkolwiek pracy, na dowód czego przedłożyła zaświadczenie lekarskie. Podkreśliła, że jak wynika z akt sprawy, utrzymuje się tylko z pomocy społecznej (MOPS) i przypomniała, że przepisy prawa nie pozwalają prowadzić egzekucji ze środków z pomocy społecznej. Skarżąca stwierdziła, że zgodnie z art. 64b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organy ukrywają koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z kosztami egzekucji w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z wyżej wymienionym przepisem, wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny. W ocenie skarżącej oczywiste i bezsporne jest, że przez ostatnie 1,5 roku wysłano do skarżącej pocztą tradycyjną kilkadziesiąt listów w formie papierowej. Oczywiste jest również, że organ egzekucyjny ponosi koszty związane drugą egzekucją co do osoby skarżącej, bo – jak podkreśliła – "musi płacić za papier, koperty, atrament do drukarki, energię elektryczną wszystko po to by móc sporządzać i wysyłać (...) swoje pisma urzędowe." Skarżąca oświadczyła, że dysponuje co najmniej kilkudziesięcioma pismami i kopertami z Urzędu Celnego, zatem twierdzenia organów, że saldo w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym wynosi zero złotych są kłamstwem i ukrywaniem faktycznych kosztów, które Urząd ponosi w związku z egzekucją. W związku z powyższym skarżąca wniosła o nakazanie organom wykazania faktur, za jaką cenę i u kogo kupują papier do drukarki, koperty, atrament do drukarki, które zostały zużyte przy sporządzaniu pism w przedmiotowej sprawie i ile kosztowała energia elektryczna, którą zużyły na prace komputerów i drukarek przy sporządzaniu pism. Skarżąca wywiodła, że powyższe dowody i fakty pozwalają stwierdzić, że w bliskiej dającej przewidzieć się przyszłości wbrew twierdzeniom organów da się przewidzieć dalszy nieuzasadniony wzrost wydatków na papier, koperty, kartridż [tusz do drukarki]. Kolejna odmowa egzekucji będzie bowiem skutkowała kolejnymi wnioskami skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec niej, co z kolei będzie skutkowało narażeniem Skarbu Państwa na dalsze zbędne wydawanie pieniędzy. To przełoży się na straty finansowe Skarbu Państwa w tym zakresie, bo bezspornie z materiału dowodowego wynika – w ocenie skarżącej – że nie ma perspektywy uzyskania z tej egzekucji kosztów wyższych niż koszty egzekucji – czyli wydatki.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko zaprezentowane
w zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślił, że generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz, że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone. Zaznaczył również, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 wyżej wskazanej ustawy ma charakter fakultatywny.
Organ zaznaczył, że nawet stwierdzenie, że obecnie zobowiązana nie ma majątku nie oznacza, że nie będzie go miała w przyszłości. Nie jest to zatem przeszkoda o charakterze trwałym. Podkreślane w orzecznictwie "względy celowości" nakazują nie umarzanie postępowania egzekucyjnego, by wierzyciel nie został pokrzywdzony gdy w przyszłości pojawi się majątek. Na marginesie organ zauważył, że informację o wypowiedzeniu zajętego rachunku bankowego, strona przedłożyła dopiero wraz ze złożeniem niniejszej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Kontrolując zgodność z prawem postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydanego na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2016r, poz. 599 - dalej u.p.e.a.), a przepis ten, wobec treści zawartej w nim regulacji, stanowi podstawę realizacji przyznanych nim organowi egzekucyjnemu kompetencji na zasadzie uznania administracyjnego, stwierdzić należy, że zasadnicza oś sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii odnoszącej się do oceny prawidłowości stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, że granice uznania administracyjnego, w ramach którego operował organ egzekucyjny rozpatrując wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie zostały przekroczone.
Z treści art. 59 § 2 u.p.e.a. wynika, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Umorzenie postępowania pozostaje zatem zależne od uznania organu egzekucyjnego. Organ ten powinien jednak kierować się dyrektywą celowości postępowania egzekucyjnego. W związku z tym ustalenie, że zobowiązany nie posiada majątku, w stosunku do którego możliwa byłaby egzekucja, powinno co do zasady skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Rozwiązanie to chroni wierzyciela przed ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, jeżeli nie mogą one być ściągnięte od zobowiązanego (zob. art., 64c § 4 u.p.e.a.). Za każdym jednak razem, organ egzekucyjny powinien połączyć brak majątku zobowiązanego z ponoszeniem wydatków egzekucyjnych. Wobec powyższego sam brak majątku zobowiązanego, nie może skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, jeżeli organ wykaże, że koszty egzekucyjne mogą zostać pokryte w trakcie dalszego postępowania. W takim jednak przypadku organ powinien przedstawić stosowną argumentację, z której będzie wynikało, że dalsze postępowanie egzekucyjne, nie będzie jedynie generowało kosztów postępowania, czyli, że istnieje realna szansa na wyegzekwowanie należności przewyższające wydatki, które zostaną poniesione.
Ponadto umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. wiąże się z koniecznością wykazania przez organ egzekucyjny, że dążył wszelkimi metodami do ustalenia majątku zobowiązanego. Najczęściej stosowaną metodą prowadzącą do uzyskania wiedzy o majątku zobowiązanego jest instytucja wyjawienia majątku, o której mowa w 71 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie 59 § 2 u.p.e.a. każdorazowo wymaga również uprzedniego przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni art. 59 § 2 u.p.e.a., wskazał, że w kontekście normatywnej treści tego przepisu podkreślić trzeba, że na jego gruncie ustawodawca wprost stanowi o "stwierdzeniu" przesłanki fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego, co również przemawia za koniecznością podjęcia przez organ egzekucyjny działań zmierzających do jej ustalenia. Z treści art. 59 § 2 u.p.e.a. wynika, że postanowienie podejmowane na podstawie tego przepisu musi być następstwem wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, których analiza ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia fakultatywnej przesłanki umorzenia postępowania, tj. stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dopiero rezultat tego postępowania aktualizuje uprawnienie organu do realizacji kompetencji określonej wyżej wskazanym przepisem, a mianowicie wydania, na zasadzie uznania administracyjnego, rozstrzygnięcia o umorzeniu albo o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., II GSK 2239/11 – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że organy należycie uzasadniły brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie omawianego przepisu. Z akt egzekucyjnych wynika, że organ zastosował jedynie jeden środek egzekucyjny, jakim było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej. W odpowiedzi na to zajęcie, bank prowadzący rachunek poinformował organ, że zajęcie nie może być zrealizowane, gdyż brak jest środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia. Sama odpowiedź banku nie oznacza przy tym, że zajęcie upadło. W razie bowiem wpływu środków pieniężnych na ten rachunek, bank będzie zobowiązany do przelania organowi egzekucyjnemu środków pieniężnych przekraczających kwoty wolne od zajęcia. Podkreślić przy tym należy, że organ egzekucyjny nie ponosi żadnych wydatków związanych z dokonanym zajęciem. W szczególności nie uiszcza bankowi jakiegokolwiek wynagrodzenia z samego faktu dokonanego zajęcia. Słusznie wobec powyższego organ egzekucyjny stwierdził, że w najbliższej przyszłości nie przewiduje powstania jakichkolwiek wydatków. Słusznie przy tym organ egzekucyjny wskazał na niecelowość umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż na powyższy rachunek mogły wpłynąć kwoty pieniężne, które zostałyby przekazane na poczet należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym. Poza tym wbrew twierdzeniom skarżącej, bank nie poinformował organu egzekucyjnego, że na zajętym rachunku nie ma żadnych kwot, lecz z informacji wynika, że na rachunku znajdują się kwoty, lecz w zbyt małej wysokości, aby zrealizować zajęcie.
Wprawdzie, jak zostało to wcześniej wskazane, wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., wymaga przeprowadzenia kalkulacji stanowiącej podstawę stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Niemniej jednak, pomimo braku przeprowadzenia takiej kalkulacja w niniejszej sprawie, nie można uznać, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Organy wyraźnie bowiem wskazały, że nie jest planowane podjęcie żadnych działań, które generowałyby wydatki. Organ zastosował bowiem środek egzekucyjny i nie sposób wykluczyć z całą pewnością, że nie doprowadzi on do wyegzekwowania należności. Wprawdzie skarżąca dołączyła do skargi dokument, z którego wynika, że rozwiązała umowę zajętego rachunku bankowego, niemniej jednak Sąd kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia na dzień jego wydania. Tymczasem skarżąca nie poinformowała organu o rozwiązaniu umowy rachunku bankowego, jak również organ nie uzyskał takiej informacji od banku. Okoliczność ta nie może zatem mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nic nie stoi przy tym na przeszkodzie, aby skarżąca złożyła nowy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego podając, że zastosowany środek egzekucyjny jest z całą pewnością bezskuteczny. Wówczas organ podejmując decyzję o kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego, będzie zobowiązany do wyraźnego wskazania, jakie czynności będzie podejmował, jakie będą generowane z tego tytułu koszty oraz możliwość pokrycia tych kosztów w toku postępowania egzekucyjnego. Wówczas organ będzie zobowiązany do sporządzenia stosownej kalkulacji. W dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, sporządzanie takiej kalkulacji byłoby bezcelowe, skoro organ nie przewidywał żadnych wydatków egzekucyjnych.
Odnosząc się twierdzeń skarżącej, że postępowanie generowało i generuje wydatki, należy powołać art. 64b u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, a w szczególności na opłacenie:
1) przejazdu i delegacji poborcy lub egzekutora;
2) przewozu, załadowania, rozładowania, przechowania, utrzymania i dozoru zwierząt oraz ruchomości odebranych albo usuniętych z opróżnionych budynków, lokali i pomieszczeń;
3) przymusowego otwarcia środków transportu, pomieszczeń i schowków;
4) należności świadków, biegłych i rzeczoznawców;
5) ogłoszenia w prasie;
6) sporządzenia dokumentów;
7) prowadzenia zarządu zajętej nieruchomości;
8) prowizji i opłat pobieranych w związku z realizacją zajęcia przez dłużnika zajętej wierzytelności lub przekazywaniem dochodzonych kwot do organu egzekucyjnego;
9) kosztu uzyskania informacji o majątku dłużnika;
10) wykonania zastępczego;
11) zastosowania przymusu bezpośredniego.
Stosownie zaś do § 2, przez wydatki egzekucyjne rozumie się również koszty przekazania wyegzekwowanych kwot w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego albo zagranicznego tytułu wykonawczego.
Powyższy przepis nie zawiera wyczerpującego wymienienia katalogu wydatków egzekucyjnych. Niemniej jednak z przykładowego wymienienia tych wydatków wynika, że muszą one być ściśle związane z dokonanymi czynnościami egzekucyjnymi. Ten ścisły związek powoduje, że powinny być one szczegółowo udokumentowane, o ile to możliwe, stosownymi rachunkami lub fakturami VAT, lub innymi dokumentami wystawionymi przez podmioty świadczące usługi na rzecz organu egzekucyjnego. Są to bowiem koszty rzeczywiście poniesione w celu wyegzekwowania należności objętych tytułem wykonawczym. Wskazuje na to bezpośrednio § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 maja 2014r. w sprawie sposobu ustalania i dokumentowania wydatków egzekucyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 668 ze zm.). Wynika z niego, że wydatki egzekucyjne poniesione w związku z egzekucją ustala się na podstawie faktur, rachunków lub innego rodzaju dowodów, dokumentujących te wydatki. Koszty egzekucyjne, w tym wydatki, stosownie do treści art. 64c § 1 u.p.e.a. obciążają zobowiązanego. Obciążając zobowiązanego, organ egzekucyjny musi wobec powyższego dokładnie wykazać, jakie wydatki poniósł oraz udokumentować ich wysokość. W odróżnieniu od opłat, ustawodawca nie określa ich wysokości, lecz uzależnione są one od rzeczywiście poniesionych kosztów czynności, zmierzających do wyegzekwowania należności.
Podane przez skarżącą koszty, takie jak papier do drukarki, koperty, atrament do drukarki, energia elektryczna, koszty wysyłania pism do skarżącej, nie stanowią wydatków w rozumieniu art. 64b u.p.e.a. Są to ogólne koszty funkcjonowania organów administracji publicznej i nie podlegają zaliczeniu do wydatków egzekucyjnych. Organ nie może kosztami swojego funkcjonowania obciążać zobowiązanego. Brak jest ku temu podstaw prawnych. Odpowiadanie na pisma skarżącej, rozstrzyganie jej wniosków w formie postanowienia, które podlegają doręczeniu, nie jest w żaden sposób związane z czynnościami, które mają na celu wyegzekwowanie należności, zaś tylko wydatki związane z takimi czynnościami mieszczą się w kategorii wydatków wchodzących w skład kosztów egzekucyjnych. Wskazane przez skarżącą czynności organów egzekucyjnych, nie stanowią czynności egzekucyjnej, która bezpośrednio zmierza do realizacji zobowiązań wynikających z tytułu wykonawczego. Wobec powyższego wydatków takich nie można zaliczyć do wydatków egzekucyjnych. Czym innym są bowiem wydatki związane z realizacją ustawowych zadań przez organ egzekucyjny, czym innym zaś wydatki ponoszone w związku z prowadzeniem konkretnego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny może jedynie obciążyć zobowiązanego wydatkami, które pozostają w bezpośrednim związku z podejmowanymi czynnościami egzekucyjnymi. Nie może natomiast do wydatków zaliczyć kosztów, które wynikają z jego działalności.
Stwierdzenie zatem skarżącej, że będzie generować dalsze koszty postępowania, gdyż będzie składała dalsze pisma, nie oznacza, że powstaną wydatki egzekucyjne. Organ odpowiadając na takie pisma, nie będzie bowiem podejmował żadnych czynności egzekucyjnych, które mogłyby spowodować powstanie wydatków w rozumieniu art. 64 u.p.e.a.
Nie jest również zasadny argument skarżącej, że z postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie w sprawie I Co 212/15/K z dnia 27 marca 2015r. wynika, że nie ma żadnego majątku, z którego mogłaby zostać spłacona należność dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym oraz nie ma perspektyw na zmianę tego stanu faktycznego. Jak wynika z treści tego postanowienia, Sąd nakazał złożenie przez skarżącą wykazu jej majątku. Wykaz taki składany jest pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań. W postępowaniu takim sąd nie prowadzi jednak żadnego postępowania dowodowego, zaś jego rola w istocie ogranicza się do przyjęcia oświadczenia zobowiązanego. Może oczywiście okazać się, że sąd nabierze wątpliwości co do prawdziwości złożonego oświadczenia i w celu wymuszenia podania określonych danych, zastosuje środki przymusu. Nie zmienia to jednak faktu, że to skarżąca wskazuje składniki swojego majątku i sąd nie ma możliwości prowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia składników majątku zobowiązanego, z których można prowadzić skuteczną egzekucję. W związku z powyższym, nawet jeżeli organ egzekucyjny nie uzyska informacji o składnikach majątku zobowiązanej na skutek postępowania o wyjawienie majątku, może samodzielnie przeprowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia takich składników w toku postępowania egzekucyjnego. Dlatego też wynik postępowania w sprawie wyjawienia majątku, nie skutkuje koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powoduje jedynie, że organowi nie udało się uzyskać informacji o majątku zobowiązanego na drodze postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie, jak już wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia, na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia, organ dysponował informacją, że na zajętym rachunku bankowym, brak jest środków przewyższających kwoty wolne od zajęcia. Organ miał wobec powyższego podstawy do przypuszczeń, że skoro skarżąca posiada konto bankowe, będzie chciała z niego korzystać a tym samym mogą na nie wpłynąć środki, które przewyższą kwoty wolne od zajęcia i będzie istniała możliwość wyegzekwowania należności. Skarżąca nie poinformowała organu odwoławczego o likwidacji swojego rachunku. Tym samym nie można zarzucić organowi odwoławczemu, że nienależycie ustalił stan faktyczny sprawy. Organ oceniając zasadność umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, że dokonane zajęcie nie doprowadzi do realizacji obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego. Jak już wspomniano we wcześniejszej części uzasadnienia, skarżąca może ponownie wystąpić o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Zarzuty skarżącej okazały się niezasadne. Również Sąd, nie będąc związany na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 718) zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie dopatrzył się naruszeń, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia. Dlatego też skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 wyżej wskazanej ustawy.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło