I SA/Kr 1969/03

WyrokWSA w Krakowie2006-06-21

Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner, Grażyna Danielec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewóz osób, który nie jest związany z podstawową działalnością gospodarczą przedsiębiorcy, ale jest wykonywany za zwrotem kosztów paliwa i eksploatacji, wymaga posiadania licencji na międzynarodowy transport drogowy, nawet jeśli przedsiębiorca dysponuje wypisem z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że przewóz osób, który nie jest związany z podstawową działalnością gospodarczą przedsiębiorcy, nawet jeśli jest wykonywany za zwrotem kosztów paliwa i eksploatacji, nie stanowi przewozu na potrzeby własne w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym, wymaga posiadania odpowiedniej licencji na międzynarodowy transport drogowy. Brak takiej licencji obliguje organ celny do nałożenia kary pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciel pojazdu, został ukarany karą pieniężną za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji. Przewożone osoby były aktywistami PTTK udającymi się na Słowację, a usługa nie była wykonywana w celach zarobkowych, lecz za zwrotem kosztów paliwa i eksploatacji. Skarżący dysponował wypisem z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Organy celne uznały, że przewóz nie spełniał definicji przewozu na potrzeby własne i wymagał licencji, co skarżący kwestionował, twierdząc, że interpretacja przepisów była błędna.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 10 września 2003r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala- W dniu [...] 2003 r pojazd marki Ford nr rej. [...], którego właścicielem był skarżący A. R. - Firma "T" wyjeżdżał z Polski . W wyniku kontroli dokumentów funkcjonariusz Urzędu Celnego w [...] stwierdził , że skarżący wykonywał międzynarodowy transport drogowy bez uzyskania stosownej licencji i na tę okoliczność sporządził protokół kontroli [...] z dnia [...] 2003 r. Na podstawie ustaleń zawartych w/w. protokole Naczelnik Urzędu Celnego w [...] działając na podstawie art.93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, póz. 1371 ze zm.) wydał w dniu [...] 2003 r decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł , że jest działaczem Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego i w dniu zdarzenia udostępnił aktywistom Koła PTTK z [...] posiadany przez siebie pojazd przystosowany do przewozu osób , którym udawali się na Słowację. Usługa ta nie była wykonywana w celach zarobkowych , lecz za zwrotem skarżącemu kosztów paliwa i eksploatacji , co potwierdza faktura VAT nr [...] z dnia [...] 2003 r. W ocenie skarżącego wymierzona kara jest niesłuszna , gdyż właściciel pojazdu nie trudni się międzynarodowym transportem drogowym zarobkowo , a świadczona usługa miała charakter okazjonalny i jego zdaniem , nie wymagała koncesji. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 10 września 2003 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu l instancji i wyjaśnił , że zgodnie z art.1 i 3 ww. ustawy o transporcie drogowym przewóz dokonywany przez przedsiębiorcę zarówno zarobkowy , jak i nie zarobkowy podlega przepisom tej ustawy. Z kolei zgodnie z art.4 pkt.4 tej ustawy nie zarobkowy przewóz drogowy zwany przewozem na potrzeby własne , jest to nie zarobkowy (nieodpłatny) przewóz osób lub rzeczy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W przypadku przewozu osób jego celem powinno być przewiezienie ich z lub do przedsiębiorstwa lub przeniesienia ich wewnątrz przedsiębiorstwa lub poza przedsiębiorstwem , na jego własne potrzeby. Organ odwoławczy podniósł , że w niniejszej sprawie przewożonymi osobami nie były osoby związane z przedsiębiorstwem i był to przewóz nie związany z potrzebami firmy skarżącego . Nie był to więc przewóz na potrzeby własne. Okoliczności podniesione przez skarżącego nie były - w ocenie Dyrektora Izby Celnej - wystarczającym warunkiem , aby dokonywany przewóz uznać za przewóz na potrzeby własne , pomimo dysponowania przez przewoźnika wypisem z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. W świetle ustawy wykonany przez skarżącego przewóz jest traktowany jak przewóz zarobkowy , a to obliguje do uzyskania odpowiedniej licencji. Zgodnie z art.18 ust.3 ww. ustawy nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego i taki charakter miał przewóz w rozpatrywanej sprawie , ale nie zwalnia przedsiębiorcę z obowiązku posiadania licencji. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił, że mimo iż przewóz nie miał charakteru zarobkowego został potraktowany jako przewóz zarobkowy wykonywany przez przedsiębiorcę. Przyjęte założenie -zdaniem skarżącego - jest błędne i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Organ celny dokonał wykładni rozszerzającej na niekorzyść odwołującego się , która jest niedopuszczalna w postępowaniu administracyjnym. Organ celny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiódł , że zgodnie z art.18 ust.3 ww. ustawy " nie wymaga zezwolenia ( licencji ) wykonywanie przewozu okazjonalnego ( ... ) ". Wymieniona w tym przepisie sytuacja jest analogiczna do sytuacji skarżącego , jednak interpretacja przyjęta przez organ celny wskazanego przepisu jest "karkołomna i całkowicie dowolna , bowiem skoro ustawodawca przewiduje zwolnienie od zezwolenia ( licencji ) to nie można jednocześnie wymagać takiego zezwolenia (licencji)". Skarżący podniósł , że okolicznością bezsporną jest , że nie zajmuje się międzynarodowym transportem osób zarobkowo , a przewóz , za który został ukarany był pierwszą czynnością tego rodzaju . Odpowiedzi na skargę udzielił - na podstawie art.4 ust.1 ustawy z dnia 20.03.2002 r o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz.365 ) - Dyrektor Izby Celnej w [...] , który wniósł o jej oddalenie W ocenie organu celnego o przewozie na potrzeby własne w przypadku przewozu osób można mówić wówczas , gdy dotyczy osób związanych z przedsiębiorstwem uprawnionego podmiotu i który to przewóz odbywa się w związku z działalnością tego przedsiębiorstwa. W przedmiotowej sprawie pasażerami samochodu w momencie kontroli przez funkcjonariuszy celnych , były osoby nie związane z przedsiębiorstwem , które uczestniczyły w wycieczce na Słowację. Tym samym brak jest podstaw by uznać , że samochód zarejestrowany na skarżącego był wykorzystany do przewozu drogowego na potrzeby własne. W tych okolicznościach wymagane było posiadanie przez skarżącego licencji , której skarżący nie posiadał , a w konsekwencji zasadne było ukaranie go karą pieniężną. Odnosząc się do zarzutu skargi , Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że skarżący mylnie utożsamia pojęcie licencji na wykonywanie transportu drogowego , o której mowa w art.5 ust.1 ww. ustawy , z pojęciem zezwolenia na wykonywanie przewozu okazjonalnego z art.18 tej ustawy. Pojęcia te nie są tożsame. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r, Nr 153, póz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 . Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. W dniu [...].2003 r skarżący przekraczał granicę samochodem marki Ford którego był właścicielem , a przewożone osoby nie były związane z prowadzoną przez ww. działalnością gospodarczą . Nie sporna jest również okoliczność , że przewóz nie był wykonywany w celach zarobkowych , lecz " po kosztach własnych " tj. za zwrotem kosztów paliwa i eksploatacji. Bezsporne jest również , że skarżący dysponował wypisem zaświadczenia nr [...]na przewozy drogowe na potrzeby własne. W tak ustalonym i nie spornym stanie faktycznym sprawy przedmiotem sporu jest kwestia , czy zakwestionowany przewóz wymagał posiadania licencji, jak twierdzą organy celne , czy też licencja taka nie była wymagana , jak twierdzi skarżący. Sąd w pełni podzielił stanowisko organów celnych , że opisany przewóz wymagał posiadania licencji , a jej brak obligował organ celny do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej . Wysokość tej kary nie jest kwestionowana i jest ona zgodna z prawem. Pojazd zarejestrowany na skarżącego podlegał przepisom ww. ustawy o transporcie drogowym , co wynika z jej art.3 ust.1 pkt.1. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego , zgodnie z art.5 ust.1 tej ustawy , wymaga uzyskania odpowiedniej licencji , która może obejmować albo krajowy transport drogowy , albo międzynarodowy transport drogowy obejmujący przewóz z przekroczeniem granicy RP. Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej , że odstępstwem od licencjonowanego transportu drogowego jest wykonywanie przez danego przedsiębiorcę przewozu drogowego na potrzeby własne , ale wymaga uzyskania stosownego zaświadczenia , co wynika z art.33 ust.1 ww. ustawy. Posiadany przez skarżącego wypis z zaświadczenia nr [...] uprawniał do międzynarodowego przewozu drogowego osób na potrzeby własne. Definicja pojęcie " przewozu na potrzeby własne" została zawarta w art.4 pkt.4 ww. ustawy i wynika z niej m.in. że dotyczy przewozu osób wykonywanego przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest , że zakwestionowany przewóz osób w dniu [...] 2003 r nie był związany z działalnością gospodarczą skarżącego , był to bowiem przewóz aktywistów koła PTTK , a zatem nie mógł stanowić " przewozu na potrzeby własne" w rozumieniu przepisów ustawy . Ta okoliczność przesądza o tym , że przewóz ten związany z przekroczeniem graniczy wymagał od skarżącego posiadania odpowiedniej licencji . Skarżący takiej licencji nie posiadał w momencie przekroczenia granicy , ani nie okazał jej w toku prowadzonego postępowania przed organami celnymi. Brak licencji stanowi naruszenie warunków wynikających z ww. ustawy o transporcie drogowym , co obligowało organ celny do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Kara ta została wymierzona w wysokości zgodnej z § 2 Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r w sprawie wysokości kar w transporcie drogowym ()Dz.U. Nr 115, póz.999 ze zm.). Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi , która jest sprzeczna z przepisami ustawy o transporcie drogowym i z tego powodu jest oczywiście bezzasadna . Świadczy o tym chociażby utożsamianie licencji na wykonywanie transportu drogowego z zezwoleniem na wykonywanie przewozu okazjonalnego . Skarga nie może być uwzględniona , ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów celnych nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ) - tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , dlatego należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło