I SA/Kr 1981/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.L. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.10.2012r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.10.2012r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów P.L. ur. w 1948r. jest osobą schorowaną i cierpi na schorzenia kardiologiczne oraz neurologiczne. Nie pozwalają mu one na podjęcie pracy zarobkowej. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M.L. ur. w 1956r. oraz niepełnoletnim synem A.L. ur. w 1997r. Cała trójka mieszka w domu wspólnie z pozostałymi synami: J. i J. oraz córkami: E. i U. P.L. otrzymuję rentę w wysokości 637,09 zł. , miesięcznie . Z tego tytułu, w 2012r. uzyskał on 8 677,14 zł. a z działalności wykonywanej osobiście w tym samym roku osiągnął dochód w wysokości 987,03 zł. M.L. otrzymuje natomiast rentę w kwocie 542,18 zł. miesięcznie, netto i z tego tytułu w 2012r. uzyskała dochód w wysokości 7 254,06 zł. Wnioskodawca na leczenie wydaje 300 zł., miesięcznie a opłata za energię elektryczną wynosi 481,78 zł. P.L. jest właścicielem nieruchomości położonej w K. o pow. 0,09 ha, objętej księga wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w M. oraz współwłaścicielem wraz z żoną nieruchomości położonej w T. o pow. 0,1044 ha, objętej księga wieczystą nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w M. Treść księgi wieczystej nr [...] (Informacje z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych , http://ekw.ms.gov.pl/) wskazuje , iż nieruchomość objęta tą księgą wieczystą obciążona jest na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. hipotekami przymusowymi w kwotach: 326 838,60 zł., 23 772 zł., 31 930,50 zł., 13 626 zł., 3 814,50 zł., 46 906,50 zł., Treść księgi wieczystej nr [...] wskazuje natomiast, iż nieruchomość objęta tą księgą wieczystą obciążona jest na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. hipotekami przymusowymi w kwotach: 414 388,50 zł., 115 846,50 zł., 87 939 zł., 45 103,50 zł., 53 199 zł., 25 906,50 zł., 114 229,50 zł., 25 534 zł., Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ). Podkreślić też należy, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych (H.Knysiak – Molczyk (w:) T.Woś, H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , Komentarz, Warszawa, LexisNexis 2009, s. 869). Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 2000 zł. Przewyższają zatem łączny dochód obojga małżonków. Poniesienie ich jest więc poza możliwościami płatniczymi strony skarżącej, zwłaszcza, że jej stan zdrowia uniemożliwia w chwili obecnej zdobycie dodatkowych środków finansowych, nie posiada ona oszczędności a otrzymywane renty wydawane są na bieżące utrzymanie rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz .270 z p. zm.) orzeczono jak w sentencji.