I SA/Kr 1983/03

WyrokWSA w Krakowie2006-06-23

Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, biorąc pod uwagę sytuację finansową podatnika i jego argumenty dotyczące zawyżenia zaległości oraz trudności w egzekucji wierzytelności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły sytuację materialną podatnika i nie znalazły podstaw do umorzenia zaległości podatkowej. Decyzje w sprawie umorzenia mają charakter uznaniowy, a organy podatkowe działały w ramach tego uznania, opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym i obowiązujących przepisach, w tym art. 67 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Podatnik J. P. zwrócił się o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., powołując się na trudności finansowe spowodowane zaleganiem kontrahenta ze spłatą i koniecznością zawieszenia działalności gospodarczej. Urząd Skarbowy odmówił umorzenia, wskazując na posiadany przez podatnika majątek i dochody z gospodarstwa rolnego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Podatnik złożył skargę do WSA, zarzucając organom błędną ocenę sytuacji majątkowej i nieuwzględnienie istotnych okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 1983/03 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2006r., sprawy ze skargi J. P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 11 września 2003r nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r, , , skargę oddala, I SA/Kr 1983/03 UZASADNIENIE Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku nr [...] określił J. P. zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] maja 2003 roku podatnik zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych motywując to poważnymi trudnościami finansowymi spowodowanymi zaleganiem ze spłatą zobowiązań przez kontrahenta oraz ze spłatą kredytów bankowych zaciągniętych na rozwój prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazał nadto, iż sytuacja zmusiła go obecnie do zawieszenia działalności gospodarczej przez co jedynym źródłem utrzymania stało się prowadzenie gospodarstwa rolnego o powierzchni 7 ha. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku nr [...] Urząd Skarbowy odmówił umorzenia zaległego podatku. Organ podatkowy zebrał w sprawie dowody obrazujące stan majątkowy wnioskodawcy z których wynikało, iż J. P. zamieszkuje w domu parterowym o powierzchni 80 m2, miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. [...] złotych, posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 7 ha z którego osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. [...] złotych a także garaże, nowo wybudowaną przechowalnię owoców, sprzęt rolniczy oraz ciągnik z 1997 roku, samochód ciężarowy z 1987 roku oraz samochód osobowy z 1997 roku. Oprócz zobowiązań wobec banków związanych z kredytami zaciągniętymi na budowę przechowalni owoców i zakup sprzętu rolniczego, wnioskodawca posiada zobowiązania wobec rolników za dostarczone płody rolne. Posiada też wierzytelność w stosunku do spółki A., stwierdzoną prawomocnym orzeczeniem sądowym na kwotę [...] złote. W tej sytuacji organ podatkowy uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej gdyż ani ważny interes podatnika ani ważny interes publiczny nie uzasadniają zastosowania nadzwyczajnego środka prowadzącego do zwolnienia z zapłaty podatku. Umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług postawiłoby podatnika w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do pozostałych podmiotów, które regularnie spłacają swe zobowiązania wobec budżetu państwa. Tym bardziej, że podatnik przyczynił się osobiście do powstania zaległości podatkowej poprzez nieprzestrzeganie przepisów prawa podatkowego. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie w którym zarzucił, że w jego przypadku zachodzą okoliczności przewidziane w art. 67 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, gdyż wysokość zaległości podatkowej została w decyzji wymiarowych znacznie zawyżona w związku z nieprawidłowym przyjęciem kosztów na etapie wydawania decyzji. Nadto jego sytuacja majątkowa została niewłaściwie oceniona przez organ podatkowy ponieważ sam fakt posiadania gospodarstwa sadowniczego nie świadczy o czerpaniu z niego dochodów zwłaszcza takich, które umożliwiały by spłatę zaciągniętych kredytów bankowych łącznie ze spłatą zaległości podatkowych. Zarzucił, iż w chwili obecnej nie osiąga dochodów z działalności sadowniczej z uwagi na brak owoców i rynków zbytu a poza tym egzekucja wierzytelności od firmy A. okazała się bezskuteczna, co stało się bezpośrednią przyczyną zawieszenia działalności gospodarczej. Odwołanie nie zostało uwzględnione. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 11 września 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu pierwszej instancji a odpowiadając na argumenty odwołania dodatkowo wskazał, iż podatnik posiada zarówno majątek ruchomy jak i nieruchomości o znacznej wartości, sprzedaż płodów rolnych przynosi corocznie, sezonowo określone dochody a nadto posiadanie młodego sadu stwarza perspektywy na coroczne zwiększanie zbiorów. Organ odwoławczy zwrócił uwagę , iż podatnik nie może też przerzucać odpowiedzialności za zaciągnięte w sferze stosunków cywilnoprawnych zobowiązania w postaci kredytów bankowych czy niezapłacone przez kontrahentów wierzytelności na budżet państwa i oczekiwać uwolnienia od zobowiązań publicznoprawnych. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej stała się przedmiotem skargi podatnika skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. Podniósł te same argumenty, które stały się podstawą złożonego odwołania a dodatkowo zarzucił, że rozstrzygnięcie organów podatkowych jest krzywdzące, nie uwzględnia wszelkich okoliczności sprawy a istotne dla sprawy okoliczności zostały lakonicznie omówione w uzasadnieniu decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Rozpoznanie sprawy nastąpiło zgodnie z dyspozycją art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1271 ze zm./- stanowiącego, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje ; Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1cytowanej ustawy/. Skarga J. P. nie jest zasadna albowiem objęta nią decyzja nie narusza prawa materialnego a postępowanie ją poprzedzające zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami regulującymi postępowania podatkowe. Z treści art. 67 Ordynacji podatkowej wynika, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe. Umorzenie podatku jest więc instytucją nadzwyczajną a tym samym wypadki społeczne lub gospodarcze uzasadniające umorzenie posiadać muszą tą samą cechę. Za umorzeniem zaległości podatkowej przemawiać będą wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika bądź spowodowane działaniem czynników na które podatnik nie mógł mieć wpływu. Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż zaległości podatkowe mogą być umarzane w wypadkach gospodarczo i społecznie uzasadnionych, a za taką sytuację można uznać znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika spowodowane klęską lub innym wypadkiem losowym, a także pogorszenie w sposób istotny warunków egzystencji podatnika i jego rodziny. Decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy, są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie samo w sobie lecz kwestia czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego a w szczególności czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną, osobistą i poddały ocenie argumenty na które powoływał się skarżący. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, zawiera rozważenie wszelkich okoliczności sprawy i opiera się na przyjętej w orzecznictwie wykładni cytowanego wyżej przepisu, dotyczącego umorzenia podatku i mieści się ona w ramach przyznanego organom podatkowym uznania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DzU nr 153 poz 1270 / - orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło