I SA/Kr 1990/14
WyrokWSA w Krakowie2015-03-25
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do merytorycznego badania zarzutu nieistnienia obowiązku, gdy wierzyciel zajął w tej sprawie stanowisko?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zarzutu nieistnienia obowiązku, gdy wierzyciel zajął w tej sprawie stanowisko, ponieważ wypowiedź wierzyciela w tym zakresie jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Badanie przez organ egzekucyjny podstaw nałożenia obowiązku przez wierzyciela stanowiłoby wkroczenie w sferę merytorycznej oceny podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego.Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne dotyczące opłaty za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. Zobowiązana podniosła zarzut nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Po zajęciu stanowiska wierzyciela (Burmistrza) i rozpatrzeniu zażaleń, organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie organu egzekucyjnego, wskazując na nierozpoznanie zarzutu nieistnienia obowiązku. Po ponownym postępowaniu i uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny ponownie uznał zarzuty za nieuzasadnione. Zobowiązana wniosła skargę do WSA, kwestionując brak merytorycznego rozpoznania sprawy i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 1990/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r., sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione - skargę oddala-
Naczelnik Urzędu Skarbowego, jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M.B.na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 29.10.2012r nr [...] i nr [...] wystawionych przez wierzyciela Burmistrza Miasta i Gminy N. Egzekwowana należność to opłata za opróżnienie zbiornika bezodpływowego (szambo).
Przedmiotowe tytuły wykonawcze wraz zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę zostały doręczone zobowiązanej dnia 27.12.2012r.
W dniu 3.01.2013r. zobowiązana podniosła zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut niedopuszczalności egzekucji.
Organ egzekucyjny w związku z w/w zarzutami zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w przedmiocie złożonego zarzutu, który postanowieniem z dnia 31.01.2013r nr [...] Burmistrz wyraził stanowisko uznające wniesione zarzuty zobowiązanej za bezzasadne. Zobowiązana na przedmiotowe postanowienie wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które postanowieniem z dnia 17.04.2013r nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy N.
W konsekwencji organ egzekucyjny posiadając ostateczne postanowienie wierzyciela, postanowieniem z dnia 10.06.2013r nr [...] uznał złożony zarzut z art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji za nieuzasadniony.
Następnie jednak Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29.07.2013r nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem rozpatrzył tylko zarzut niedopuszczalności egzekucji wynikający z art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pomijając całkowicie zarzut nieistnienia obowiązku wynikający z art. 33. pkt 1 powołanej wyżej ustawy.
W związku z powyższym, organ egzekucyjny pismem z dnia 6.08.2013r zwrócił się ponownie do wierzyciela o wyrażenie stanowiska w sprawie zarzutów wniesionych przez zobowiązaną pismem z dnia 3.01.2013r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 30.01.2014r poinformowało, że postanowienie [...] z dnia 17.04.2013r zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29.11.2013r sygn. akt II SA/Kr 911/13.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu zażalenia wydało dnia 7.07.2014r postanowienie nr [...], którym utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 31.01.2013r nr [...].
W konsekwencji powyższego organ egzekucyjny posiadając ostateczne postanowienie wierzyciela, postanowieniem z dnia 13.08.2014r nr [...] uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Zobowiązana nie godząc się z w/w rozstrzygnięciem złożyła zażalenie, podnosząc:
- brak rozpoznania sedna sprawy po uchyleniu wcześniejszego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. nr [...] przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29.07.2013r,
- brak rozstrzygnięcia wniosku strony z dnia 3.01.2013r dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec wystawionych tytułów wykonawczych nr [...], nr [...], nieistnienia obowiązku z uwagi na podłączenie wspólnej posesji nr 358 do nowo wybudowanej sieci kanalizacyjnej przez inwestora Burmistrza N., oraz
- brak wyjaśnienia sedna sprawy przez Burmistrza oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., co ma niekorzystny wpływ na wynik postępowania tj. nałożenia dwóch obowiązków na jednego współwłaściciela wspólnej nieruchomości nr 358 i prowadzenia egzekucji, wobec jednego współwłaściciela dotyczącej obowiązku w zakresie ustawy o ponoszeniu opłat czyszczenia szamba, po podłączeniu wspólnej nieruchomości nr [...] do czynnej sieci kanalizacyjnej.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 17 października 2014r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 kpa ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks posterowania administracyjnego w związku z art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14.11.2006r., sygn. II FSK 1480/05 uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) nie stwarza podstawy do merytorycznej kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 powołanej ustawy).
Podnoszony zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 w/w ustawy), to zarzut co do którego wypowiada się wierzyciel, a jego stanowisko jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Decyzją z dnia 9.01.2006r nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy N. ustalił obowiązek uiszczenia przez M.B. opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. Decyzja obowiązująca na rok od jej wydania była sukcesywnie przedłużana na kolejne lata. Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 7.07.2014r nr [...] stwierdziło, iż w rozpatrywanej sprawie egzekucja została wszczęta na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], nr [...] wystawionych na podstawie ostatecznych decyzji. Badanie przez organ egzekucyjny, dlaczego nałożono na zobowiązaną obowiązek opłaty za opróżnienie zbiornika bezodpływowego prowadziłoby do wkroczenia w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Skoro organ egzekucyjny rozpoznając zarzut nieistnienia obowiązku jest związany stanowiskiem wierzyciela, na które przysługuje stronie zażalenie, a w konsekwencji skarga do sądu administracyjnego, to przesądzające rozstrzygnięcie tej kwestii przez organ egzekucyjny w trybie art. 29 § 1 w/w ustawy stanowiłoby ingerencję w sferę merytorycznej oceny podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a, jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela (por np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29.05.2013r sygn. akt I SA/Sz 856/12).
Co do zarzutu, iż egzekucja jest niedopuszczalna (art. 33 pkt 6 w/w ustawy) organ wskazał, iż dotyczy to sytuacji wszczęcia i prowadzenia egzekucji obowiązku niepodlegającego egzekucji administracyjnej poprzez wystawienie tytułu wykonawczego np. przez podmiot nieuprawniony, czy też w sytuacji gdy obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie podlega egzekucji w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Z tego powodu należy uznać złożony zarzut zobowiązanej za bezzasadny, bowiem żadna z tych okoliczności nie wystąpiła. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione w związku z niewykonaniem przez zobowiązaną obowiązków wynikających z ustawy z dnia 13.09.1996r o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegających na nieuiszczeniu przedmiotowych opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja podatkowa. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 w/w ustawy, egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisów prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. W świetle powyższych przepisów, brak jest sytuacji niedopuszczalności egzekucji do w/w obowiązku, a prowadzenie egzekucji do należności z tytułu opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego jest w pełni dopuszczalne.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła M.B. W skardze tej zarzuciła:
- brak merytorycznego rozpoznania sedna sprawy, przez wierzyciela w postanowieniu z dnia 31.01.2013r nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy N. zgodnie z wnioskiem skarżącej z dnia 3.01.2013r, które to stanowisko organ przyjął, bez ponownego wyjaśnienia stanowiska przez wierzyciela po wydaniu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29.10.2013r nr [...], którym uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, co ma niekorzystny wpływ na wynik całego postępowania,
- nieprawidłowo wydane skarżone postanowienie, wobec błędnego i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, które ma niekorzystny wpływ na wynik całego postępowania,
- brak zastosowania art. 35 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz
- brak merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 3.01.2013r. w zakresie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu skargi podano, iż niezrozumiałym jest dla skarżącej, dlaczego egzekucję prowadzi się jedynie do niej, kiedy współwłaścicielem nieruchomości jest również T.S.. Dodatkowo skarżąca zakwestionowała prawidłowość decyzji stanowiącej podstawę egzekucji – nakładającej obowiązek opłaty tylko na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości. Skarżąca zakwestionowała też prawidłowość postanowienia wierzyciela o nieuznaniu jej zarzutów, jako niewyjaśniającego wszystkich przesłanek odmowy.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, postanowienia organu pierwszej instancji oraz postanowienia wierzyciela z 31.01. 2013r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.
Poniesione w skardze zarzuty nie zasługuje na uwzględnienie, stąd skargę należało oddalić.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, czego de facto żąda skarżąca, formułując treść swych zarzutów.
W obrocie prawnym pozostaje wszak decyzja, nakładająca obowiązki egzekwowane w kontestowanym postępowaniu tj. decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9.01.2006r. nr [...] ustalająca obowiązek uiszczenia przez skarżącą opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, oraz kolejne decyzje przedłużające ten obowiązek, w tym m.in. decyzja z dnia 28.12.2009r. nr [...] Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby akty te utraciły moc prawną, a przecież w oparciu o nie wystawiono tytuły wykonawcze, co do których zgłoszono zarzuty, będące następnie przedmiotem wypowiedzi wierzyciela. Wobec powyższego, oczywiście zasadnie nie uwzględniono zarzutu nieistnienia obowiązku. Konstatacja ta jest uprawniona wobec jednoznacznej treści decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N.e z dnia 9.01.2006r., tudzież skierowania egzekucji nałożonego nią obowiązku od podmiotu tą decyzją zobowiązanego. Istotnie więc badanie w tej sytuacji przez organ egzekucyjny, dlaczego nałożono na zobowiązaną obowiązek zapłaty, lub dlaczego nie nałożono go na inną osobę, prowadziłoby do wkroczenia w sferę merytorycznej oceny podstaw wystawienia tytułu wykonawczego przez wierzyciela. Zobowiązana mogła kwestionować w/w rozstrzygnięcia jedynie w postępowaniach, w których organy je podejmowały, a to w drodze stosownych odwołań, a także skarg do sądu administracyjnego.
W zakresie zarzutu, iż egzekucja jest niedopuszczalna zasadnie skarżony organ uznał, iż egzekwowany obowiązek podlega egzekucji administracyjnej w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały wystawione w związku z niewykonaniem przez zobowiązaną obowiązków wynikających z ustawy z dnia 13.09.1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegających na nie uiszczeniu przedmiotowych opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego, czego skarżąca nie kwestionowała. Niewadliwie przyjęto, że zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucji administracyjnej podlegają podatki, opłaty i inne należności, do których stosuje przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 1 w/w ustawy, egzekucję administracyjną stosuje do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisów prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Jak jednoznacznie wynika z powyższych uregulowań normatywnych, brak jest uzasadnionych podstaw do kreowania stanowiska o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej opłat za opróżnienie zbiornika bezodpływowego.
W końcu zauważyć należy, że stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 powołanej ustawy), skarżąca miała możność kwestionować w odrębnym postępowaniu, w którym jest ono wyrażane, albowiem uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną nie stwarza podstawy do merytorycznej kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) tegoż stanowiska wierzyciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14.11.2006r. sygn. II FSK 1480/05).
Wbrew stanowisku skarżącej brak było także jakichkolwiek podstaw do wstrzymywania czynności egzekucyjnych do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z 17.10.2014r.
Mając na uwadze powyższe sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, oddalając skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło