I SA/Kr 2/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowań! egzekucyjne postanawia oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. K. o zwolnienie go od kosztów sądowych w sprawie ze skargi postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Na wezwanie Referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał następnie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) zawierający jedynie informację, iż ma 84 lata i utrzymuje się z emerytury. Następnie uzupełnił swój wniosek o dane zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2009r. oraz rocznym obliczeniu podatku przez organ rentowy. W świetle tych dokumentów wnioskodawca pobiera emeryturę w wysokości 1 636 zł, osiągając z tego tytułu w roku 2008 dochód w wysokości 17 252,10 zł, mieszka we własnym budynku i jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 3,93 ha. Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia wnioskodawca stwierdził, że kwestionowane rozstrzygniecie jest bezzasadne, albowiem poprzez przedłożone dokumenty wykazał on w sposób niewątpliwy brak możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Do sprzeciwu dołączono kopię potwierdzenia wydania towarów z magazynu (Wz) z dnia 17 czerwca 2009 r. na kwotę 445,20 zł oraz fakturę VAT z dnia 28 czerwca 2009 r. za zakup materiałów budowlanych na kwotę 1979,78 zł wystawione na nazwisko wnioskodawcy. W uzasadnieniu sprzeciwu stwierdzono zaś tylko, iż jest to dowód poniesionych wydatków bez określenia ich celów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawe o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, trać moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Stosownie art. 246 § l pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym (czyli takim o jaki wnosił skarżący tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych) przysługuje osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście - obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § l pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowanie spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04). Sąd stwierdził, że w złożonym wniosku skarżący nie przedstawił rzetelnie sytuacji majątkowej i osobistej, wobec czego nie można przyjąć, że skarżący wykazał brak możliwości poniesienia kosztów postępowania. Mimo to w ocenie Sądu oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu umożliwia merytoryczne rozpatrzenie wniosku, nie dając jednak podstaw do jego uwzględniania. Przemawia za tym przede wszystkim sytuacja materialno- bytowa skarżącego, która w żaden sposób nie uprawdopodabnia brak możliwości poniesienia niewysokich kosztów sądowych. W świetle bowiem wiedzy wynikającej z doświadczenia życiowego dochody skarżącego nie mogą być uznane za niskie i niepozwalające na poczynienie z nich jakichkolwiek oszczędności. Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia l lutego 2005r. sygn. akt FZ 715/04, że "przy rozważaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu (np. wysokość wpisu od skargi lub skargi kasacyjnej), z drugiej zaś strony możliwości finansowe strony w chwili składania tego wniosku". Skarżący ma w pełni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co dotyczy przede wszystkim posiadanego domu. Oprócz tego jest właścicielem nieruchomości rolnej o znacznym jak na warunki naszego region geograficznego obszarze, co w istotny sposób rzutować musi na ocenę jego potencjalnej zdolności kredytowej. Dochody skarżącego (na poziomie 1,6 tyś. zł) nie należą do najniższych i przy wykazanym stanie posiadania z pewnością zabezpieczają wszystkie niezbędne wydatki związane z utrzymaniem. Przy ocenie takiej Sąd miał na względzie także podeszły wiek skarżącego i związane z tym konieczne wydatki na świadczenia medyczne, choć takowe nie zostały przecież przez skarżącego w żaden sposób udokumentowane. Wyraźnego podkreślenia wymaga przy tym, iż przez potrzeby życiowe należy rozumieć rzeczywiście konieczne wydatki (niezbędne koszty zakup żywności, leczenia i opłat na utrzymanie domu - mieszkania), a nie ogół normalnie ponoszonych. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i nie może być wykorzystywane do zabezpieczania czy też poprawy swojego stanu majątkowego, wynikający zaś z art. 199 p.p.s.a obowiązek ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie obejmuje wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek środki majątkowe i dochody. Na koniec wreszcie warto przypomnieć, iż skarżący składał już w toku postępowania przed tut. Sądem wniosek o przyznanie prawa pomocy. W świetle okoliczności powołanych we wniosku rozpoznawanym w toku niniejszego postępowania wpadkowego brak jest przesłanek do stwierdzenia, że w sytuacji osobistej skarżącego zaszły tak znaczne zmiany, iżby konieczne było odmienne rozstrzygnięcie aniżeli oddalenie wniosku. W szczególności wykazane przez wnioskodawcę wydatki na materiały budowlane na łączną kwotę 2,5 tys. złotych nie zostały połączone w żaden sposób z jego potrzebami bytowymi. W tej sytuacji Sąd nie miał natomiast możliwości oceny, czy były to potrzeby na tych niezbędne, że kolejność ich zaspokojenia wyprzedzała powinność zaspokojenia kosztów sądowych, z którymi skarżący musiał przecież liczyć się od dłuższego czasu. Skoro zatem wnioskodawca nie spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, z powołanych wyżej względów na podstawie art. 246 § l pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.