I SA/Kr 2004/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr) Asesor WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005r sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 października 2003r Nr [...] : w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2003 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 10 zł ( dziesięć złotych ). Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...]Wójt Gminy R. dokonał zmiany w trybie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej własnej decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...]w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r. w łącznej kwocie 95,50 zł w podatku rolnym i podatku leśnym, w ten sposób, że ustalił również zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2003 r. w wysokości 10 zł. Podstawą zmiany decyzji była informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych / IN-1 / złożona przez Podatnika w dniu [...] marca 2003 r. w Urzędzie Gminy w R., w której wykazał posiadanie budynku mieszkalnego o powierzchni 50 m2, o wysokości kondygnacji od 1,40 m do 2,20 m. Od tej decyzji Podatnik złożył odwołanie z dnia [...] sierpnia 2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym podniósł, że decyzja organu podatkowego I instancji została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że dane zawarte w ewidencji gruntów, jako podstawa opodatkowania, nie mają żadnego waloru dokumentu urzędowego, ponieważ wpisanie go w 1984 r. do rejestru nie było poprzedzone procedurą administracyjną zakończoną decyzją administracyjną. Podatnik także wskazał, że decyzja taka nie mogła być wydana wobec braku postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zarzutów odwołania, decyzją z dnia [...] października 2003 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji: Organ odwoławczy stwierdził, iż dokonana w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej zmiana decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. jest zgodna z prawem. Organ II instancji dokonał również kontroli prawidłowości naliczenia podatku od nieruchomości należącej do Podatnika i uznał, że ustalona kwota podatku jest prawidłowa. Odpowiadając zaś na zarzuty podniesione w odwołaniu wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wobec takiej treści przytoczonego przepisu, organ ustalający łączne zobowiązanie pieniężne bezwzględnie musi opierać się na zapisach widniejących w ewidencji gruntów i budynków i nie może dokonywać własnych ustaleń w tym zakresie. W przypadku kwestionowania zapisów w ewidencji zainteresowany może wystąpić z wnioskiem do właściwego organu o dokonanie ewentualnych zmian w ewidencji. Na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego została złożona skarga z dnia [...] października 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie. Skarżący zarzucił decyzjom organów podatkowych I i II instancji naruszenie prawa, albowiem organy podatkowe żądają zapłaty podatku za grunty nieuwłaszczone, nieużytkowane i nierozgraniczone. Ponadto Skarżący podniósł także zarzut, co do zasadności naliczenia podatku od nieruchomości od lokalu mieszkalnego / Podatnik w odwołaniu zarzutów w tym zakresie nie formułował /, ponieważ budynek nr 35 należący do niego nie posiada elektryczności, dostępu do źródła wody oraz ustępu i w związku z tym nie powinien być opodatkowany. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu podniesionego dopiero w skardze, co do bezprawności opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku Nr 35, Organ odwoławczy wyjaśnił, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i nie jest uzależniony od tego czy opodatkowany lokal mieszkalny posiada elektryczność oraz inne media i czy jest ocieplony. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2003 r. i z dnia [...] sierpnia 2005 r. Skarżący podtrzymał zarzuty zgłoszone w skardze, podnosząc dodatkowo, że wymiar podatku od nieruchomości został dokonany w oparciu o prywatną informację Skarżącego, która nie ma znaczenia dokumentu państwowego, a nie na rejestrze budynków Starostwa Powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje Na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę wydawanych przez organy administracji publicznej aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem. Jednocześnie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną art. 134 § 1 w/w ustawy. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skardze. Wójt Gminy Rz. jako organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...]sierpnia 2003 r. podjętą w trybie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej zmienił własną decyzję z dnia [...]lutego 2003 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r. i ustalił także zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2003 r. w wysokości 10 zł. Podstawą do zmiany decyzji była informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych /IN-1 / złożona w dniu [...] marca 2003 r. o posiadaniu przez Podatnika budynku mieszkalnego. Przepis art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że decyzja ostateczna, lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Jak się zauważa w literaturze z zakresu prawa podatkowego, powyższy przepis ma charakter hybrydowy. Odwołuje się on do konstrukcji powstawania zobowiązań zawartych w przepisach ustaw o podatku od spadku i darowizn, zryczałtowanym podatku dochodowym / karty podatkowej /, rolnym, leśnym, od nieruchomości. W przypadku tego ostatniego podatku zgodnie z art. 6 ust. 3 i 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. Nr 9, poz.31 ze zm./, jeżeli w trakcie roku podatkowego u osoby fizycznej nastąpiło zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania / np. gruntu, budynku lub jego części /, to podatek od nieruchomości ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Zaistnienie tego zdarzenia powoduje dokonanie odpowiedniej zmiany dotychczasowej decyzji ostatecznej, którą ustalono ten podatek. Decyzję taką można nazwać decyzją aktualizującą /korygującą /już istniejące zobowiązanie podatkowe / por. H. Dzwonko wski, Decyzje aktualizujące wysokość zobowiązania podatkowego, Przegląd Podatkowy 3/2002, str. 50-54 /. Z bezspornych ustaleń faktycznych wynika, że decyzja z dnia [...] lutego 2003r. w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego dotyczyła ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i leśnym na 2003 r. natomiast nie ustalała zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2003 r. Od decyzji tej zostało złożone odwołanie, po rozpatrzeniu, którego organ II instancji wydał decyzję ostateczną utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W ocenie Sądu organ podatkowy I instancji w zaistniałej sytuacji bezpodstawnie zastosował tryb określony przepisem art. 254 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do zmiany ostatecznej decyzji podatkowej. W tym trybie może dojść do zmian, o jakich mówią wyraźnie przytoczone wyżej przepisy prawa materialnego tzn. do podwyższenia lub obniżenia istniejącego zobowiązania podatkowego. Tymczasem organ podatkowy "wykorzystał" tryb z art. 254 Ordynacji podatkowej, nie do zweryfikowania wysokości wcześniej ustalonego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości przez jego podwyższenie lub obniżenie, lecz de facto do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2003 r. Przy czym organ podatkowy stosujący art. 254 Ordynacji podatkowej, w podstawie prawnej wydawanej decyzji powinien bezwzględnie przywołać przepis prawa materialnego / w niniejszej sprawie - art. 6 ust. 3 i 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych /. Ponadto w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej może zostać zmieniona wyłącznie decyzja ostateczna, podczas gdy, zmieniona decyzja z dnia 25 lutego 2003 r. nie uzyskała waloru ostateczności, albowiem od tej decyzji zostało wniesione odwołanie i ostateczną stała się dopiero decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Skład orzekający w niniejszej sprawie wyraża pogląd, iż uruchomienie przez stronę skutecznie postępowania odwoławczego i wydanie decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy, wyklucza możliwość wszczęcia z urzędu przez organ podatkowy, który wydał decyzję w I instancji postępowania w cel jej zmiany w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej. Z przedstawionych wyżej powodów Sąd stwierdza, że decyzja Wójta Gminy Rz.dnia [...]sierpnia 2003 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] października 2003 r. zostały wydane z naruszeniem art. 254 Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 3 i 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Niezależnie od powyższych ustaleń, należy zauważyć, że organ podatkowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany swojej decyzji w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że jeżeli po wydaniu decyzji ostatecznej zmienia się stan faktyczny, to podjęte następnie postępowanie jest nową sprawą administracyjną / podatkową /. W konsekwencji powyższego postępowanie to powinno być prowadzone z zachowaniem wszelkich reguł przewidzianych w przepisach o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Tymczasem organ podatkowy zignorował wynikający z art. 165 § 2 Ordynacji podatkowej, obowiązek wydania postanowienia o wszczęciu postępowania i doręczenia go stronie / art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej nie ma w tej sytuacji zastosowania / oraz wyznaczenia stronie przed wydaniem decyzji siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej oraz przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, nie odnosząc się do merytorycznych zarzutów zgłoszonych w skargach, należało zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji wyeliminować z obrotu prawnego. Z wyżej wywiedzionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. / orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.