I SA/Kr 2009/13

WyrokWSA w Krakowie2014-05-22

Skład orzekający: Agnieszka Jakimowicz, Jarosław Wiśniewski, Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji podatkowej jest zasadne, jeśli decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona stronie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli decyzja organu pierwszej instancji nie została skutecznie doręczona stronie postępowania zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, to termin na wniesienie odwołania nie rozpoczął biegu. W takiej sytuacji organ odwoławczy jest zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Prawidłowe doręczenie jest warunkiem wejścia decyzji do obrotu prawnego i rozpoczęcia biegu terminów procesowych.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność odwołań A.O. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego określających zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Organ odwoławczy uznał, że decyzje organu pierwszej instancji nie weszły do obrotu prawnego, ponieważ zostały doręczone kuzynowi skarżącego, który nie był domownikiem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procesowych i materialnych, kwestionując brak dowodów na wejście decyzji do obrotu prawnego oraz samo uznanie decyzji za nieprawidłowo doręczone.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi A.O. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt I SA/Kr 2009/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Protokolant: st. ref. Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r., sprawy ze skarg A.O., na postanowienia Dyrektora Izby Celnej, z dnia 9 października 2013 r. Nr [...],[...],[...],[...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, - skargi oddala - Postanowieniami z dnia 9 października 2013 r. Nr [...] , Nr [...] , Nr [...], Nr [...] Dyrektor Izby Celnej (dalej: "organ odwoławczy") stwierdził niedopuszczalność odwołania A.O. (dalej "skarżący"), reprezentowanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (dalej: "organ I instancji") z 26 października 2012 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od maja do sierpnia 2009 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięć organ odwoławczy wskazał art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 740 ze zm.; dalej: "O.p."). Uzasadniając rozstrzygnięcia organ odwoławczy zauważył, że decyzje organu I instancji nie zostały prawidłowo doręczone skarżącemu. Nie weszły zatem do obrotu prawnego w rozumieniu art. 212 O.p. Tym samym odwołanie należało uznać za niedopuszczalne, gdyż nie zaczął biec termin, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Podstawę takiego wniosku stanowił fakt, iż przedmiotowe decyzje zostały doręczone w dniu 30 października 2012 r. kuzynowi skarżącego – Ł. B., który jak wynika z akt sprawy zamieszkuje pod innym adresem niż skarżący a zatem nie może być uznany za domownika skarżącego. Zdaniem organu odwoławczego, ponieważ decyzje organu I instancji zostały doręczone osobie nieuprawnionej, to nie weszły one nigdy do obrotu prawnego. Zatem na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. odwołania należało uznać za niedopuszczalne. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismami z dnia 29 października 2013 roku wniósł więc skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienia organu odwoławczego. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa procesowego (art. 122 w zw. z art. 217§2 O.p.) poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych to jest przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów na okoliczność wejścia do obrotu prawnego przedmiotowych decyzji oraz naruszenie prawa materialnego (art. 228§1 pkt 1 O.p.) poprzez uznanie, iż zaskarżone decyzje nie weszły do obrotu prawnego. Odpowiadając na skargi, organ odwoławczy podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w skarżonych postanowieniach wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia podatnikowi rozstrzygnięcia w sprawie. Aby zatem ustalić, czy odwołania zostały wniesione w terminie, należało zbadać czy (i kiedy) zaskarżone decyzje zostały doręczone stronie skarżącej. Wypada zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 145 §1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela — temu przedstawicielowi. W przedmiotowej sprawie na etapie postępowania w I instancji skarżący będący osobą fizyczną nie działał przez przedstawiciela ani nie wyznaczył pełnomocnika - zatem decyzje powinny mu były zostać doręczone w pierwszej kolejności zgodnie z dyspozycją art. 148 §1 O.p. tj. osobiście w miejscu zamieszkania lub pracy. Natomiast zgodnie z art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sprawie nie jest kwestionowane, że decyzje Naczelnika Urzędu Celnego zostały doręczone kuzynowi skarżącego. Z akt sprawy wynika, że adnotacje poczty zawarte w dowodzie doręczenia przedmiotowych decyzji nie zawierają precyzyjnej informacji komu doręczono pismo w trybie art. 149 O.p (tj. nie wskazano czy pismo doręczono pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy oraz nie zaznaczono informacji, o której mowa w zdaniu drugim powołanego art. 149 O.p.). Zatem okoliczności rozpatrywanej sprawy nie stwarzają nieusuwalnego domniemania prawidłowości doręczenia decyzji i mając to na uwadze należy stwierdzić, że organ prawidłowo przyjął, że zaskarżone decyzje nie zostały skutecznie doręczone skarżącemu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 120/14, Lex nr 1434562, przesłanki doręczenia powinny być przestrzegane w sposób rygorystyczny, ponieważ tylko takie postępowanie zapewnia stronie gwarancję prawa do udziału w postępowaniu, a podczas konwalidacji braków doręczenia powinno się mieć na uwadze to, że odbywa się ono w sposób, którego warunków nie można odtworzyć w późniejszym postępowaniu. Sąd zauważa, że skoro czternastodniowy termin na złożenie odwołania w myśl art. 223 § 2 pkt 1 O.p rozpoczyna swój bieg z chwilą doręczenia decyzji, to w realiach niniejszej sprawy termin ten dotąd nie rozpoczął swojego biegu. Dopiero bowiem z chwilą doręczenia zaskarżonych decyzji w prawidłowym trybie, odpowiadającym ściśle wszelkim adekwatnym wymogom stawianym przez Ordynację podatkową, podatnikowi będzie przysługiwało prawo odwołania od tej decyzji. Obecnie natomiast decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z 26 października listopada 2012 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym nie wywołują żadnych skutków, a w szczególności takich, jakie ustawa procesowa wiąże z doręczeniem stronie postępowania podatkowego decyzji podatkowej. W ocenie Sądu nawet w przypadku gdy strona miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji to fakt ten pozostaje bez wpływu na jeden z zasadniczych warunków wejścia w życie decyzji, którym jest prawidłowe jej doręczenie osobie uprawnionej. Bez znaczenia prawnego jest fakt dowiedzenia się przez stronę o treści decyzji poza przewidzianym w prawie trybem doręczenia decyzji. Dopóki decyzje nie zostaną doręczone stronie w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, nie wchodzą ona do obrotu prawnego. W konsekwencji Dyrektor Izby Celnej zobligowany był, zgodnie z dyspozycją art. 228§1 pkt 1 O.p., stwierdzić niedopuszczalność wniesionych odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 26 października 2012 r. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień, a tym samym uznając skargi za nieuzasadnione w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł o ich oddaleniu. Sąd łącząc na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. - w celu łącznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia - sprawy ze skarg A.O. na postanowienia Dyrektora Izby Celnej z 9 października 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołań działał na zasadzie art. 111 § 2 p.p.s.a.. Sprawy te pozostawały bowiem w związku, który poza aspektem podmiotowym (ta sama strona skarżąca), przejawiał się także w związku faktycznym oraz prawnym. Względy ekonomii procesowej przemawiały zatem zdecydowanie za ich połączeniem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło