I SA/Kr 201/14
WyrokWSA w Krakowie2014-09-25
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Maja Chodacka, WSA Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy ma podstawę prawną do nałożenia na podatników obowiązku składania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego w deklaracjach i informacjach dotyczących podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego?Ratio decidendi
Rada Gminy nie ma podstawy prawnej do nakładania na podatników obowiązku składania oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego w deklaracjach i informacjach podatkowych. Przepisy ustaw o podatkach lokalnych, podatku rolnym i podatku leśnym nie przewidują takiej możliwości, a upoważnienia ustawowego dla organu stanowiącego gminy w tym zakresie nie można domniemywać. W związku z tym, uchwała w tej części została wydana bez podstawy prawnej i jest sprzeczna z prawem.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Limanowej zaskarżył uchwałę Rady Gminy Dobra z dnia 30 listopada 2005 r. w części dotyczącej załączników nr 1 pkt G, nr 2 i nr 5 pkt E, w których zawarto obowiązek składania przez podatników oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Prokurator zarzucił naruszenie przepisów ustaw o samorządzie gminnym oraz ustaw podatkowych, wskazując na brak podstawy prawnej do nałożenia takiego obowiązku. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność uchwały w zaskarżonym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt I SA/Kr 201/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Inga Gołowska, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Limanowej, na uchwałę Rady Gminy Dobra, z dnia 30 listopada 2005 r. Nr XXXII/235/05, w sprawie określenia wzorów deklaracji oraz informacji dotyczących podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego –, obowiązujących na terenie Gminy Dobra w części dotyczącej załącznika nr 1 pkt G, załącznika nr 2, załącznika nr 5 pkt E, w którym, zawarto oświadczenie: " Świadomy odpowiedzialności karnej wynikającej z art.233 §1 Kodeksu karnego oświadczam, że podane przeze mnie, dane są zgodne z prawdą ", , , , -stwierdza nieważność uchwały w zaskarżonym zakresie-, , ,
Uchwałą nr XXXII/235/05 z dnia 30 listopada 2005r. - wydaną w oparciu o przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6 ust. 13 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), art. 6a ust 11 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993r., Nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz art. 6 ust 9 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z Nr 2002, nr 200, poz. 1682 ze zm.) - Rada Gminy Dobra określiła wzory deklaracji oraz informacji dotyczących podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego- obowiązujących na terenie gminy Dobra.
W załączniku nr 1 pkt G, w załączniku nr 2, w załączniku nr 5 pkt E zawarto obowiązek składania oświadczenia o treści:" Świadomy odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego oświadczam, że podane przeze mnie dane są zgodne z prawdą".
Uchwała ta w opisanej części została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Prokuratora Rejonowego w Limanowej.
Zaskarżonej w części uchwale zarzucono naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 8 w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 6a ust 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 9 ustawy o podatku leśnym, przez nałożenie w drodze uchwały na podatników obowiązku składania oświadczenie zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 § 1 kodeksu karnego bez podstawy prawnej.
W związku z tym zażądano stwierdzenie nieważności tejże uchwały - w części obejmującej postanowienia załącznika nr 1 pkt G, załącznika nr 2, załącznika nr 5 pkt E zawierające obowiązek składania przez podatnika oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
W ocenie Prokuratora wymienione przepisy - podane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego, a zatem przytoczone sformułowanie załącznika wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy - a uchwała w tym zakresie została wydana bez podstawy prawnej, a zatem w kwestionowanej części jest sprzeczna z prawem.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Sąd administracyjny w ramach tej kontroli uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że badane w niniejszej sprawie zagadnienie było już przedmiotem rozważań i rozstrzygnięć Sądów Administracyjnych, np. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w wyrokach z dnia 19.02.2014, sygn. akt I SA/Kr 10/14, I SA/Kr 64/14, I SA/Kr 2215/13, I SA/Kr 201/14, I SA/Kr 662/14, I SA/Kr 663/14, I SA/Kr 855/14, I SA/Kr 856/14. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w ww. wyrokach i przyjmuje je za własne.
Niewątpliwie jednostki samorządu terytorialnego mają kompetencje do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie (art. 168 Konstytucji RP). Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach.
Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust 9 ustawy o podatku leśnym.
W/w przepisy – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowanie zawarte w załączniku nr 1 pkt G, w załączniku nr 2, w załączniku nr 5 pkt E do zaskarżonej uchwały wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada Gminy Dobra.
W myśl art. 233 § 6 Kodeksu karnego sprawca odpowiada za podanie nieprawdy, lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, które ma służyć za dowód w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jeżeli przyjmujący oświadczenie, działając w zakresie swoich uprawnień, nadanych przez tę ustawę, uprzedził oświadczającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.
Z unormowania tego wynika, że przestępstwem jest złożenie fałszywego oświadczenia, na przykład w kwestionariuszach lub formularzach. Warunkiem jednak odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań).
Wskazane przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla organu stanowiącego gminy w tym zakresie nie można domniemywać.
Mając na uwadze, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, celowym jest w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło