I SA/Kr 2017/10

PostanowienieWSA w Krakowie2011-08-26

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, ma charakter fakultatywny i przysługuje tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych lub dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku niewykonania obowiązku przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oddalić.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. j. A. i E. K. w B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT za 2008 i 2009 rok. Spółka wykazywała stratę i zobowiązania kredytowe, natomiast jej wspólnicy posiadali dochody i majątek. Wnioskodawca nie przedłożył jednak wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową spółki i wspólników.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. j. A. i E. K. w B. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 05.10.2010r., nr [...] do [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2008r. oraz styczeń 2009r. postanawia: wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "A" Sp. j. A. i E. K. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 05.10.2010r., nr [...] do [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2008r. oraz styczeń 2009r. Jak wynika z wniosku i akt sprawy A. i E. K. posiadają po 50 % udziałów w przedmiotowej spółce. Jej kapitał zakładowy wynosi 2 511 001,07 zł. a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 30 640 335,88 zł. W 2010r. spółka uzyskała zysk w wysokości 945 669,79 zł. W roku bieżącym "A" Sp. j. A. i E. K. nie uzyskała dochodu i przynosi straty. Na koniec miesiąca kwietnia 2011r. strata wynosiła 883 196,55 zł. Spółka posiada kredyty bankowe zaciągnięte na kwotę 29 847 678,80 zł. a zobowiązania z tytułu odsetek za 4 miesiące bieżącego roku wyniosły ponad 626 000,00 zł. Na koncie w Banku Spółdzielczym posiada ona kwotę 510,46 zł. E. K. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną A. K. ur. w 1965r. i synem W. K. ur. w 1998r. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 4,2 ha i członkiem zarządu Towarzystwa Geotermalnego sp. z o.o. w B. Jego przeciętny miesięczny dochód z tego tytułu za 4 miesiące 2011r. wyniósł 33 162,12 zł. A. K. posiada natomiast udział w PHU "A" sp. z o.o. w kwocie 500 000 zł. Według oświadczenia E. K. A. K. i W. K. nie uzyskują dochodów. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 w/w ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§2 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych "A" Sp. j. A. i E. K. Stąd też strona skarżąca została wezwana do przedłożenia: - wyciągów z kont bankowych spółki obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia o wysokości funduszy posiadanych w kasie spółki, - ostatniego zeznania podatkowego z tytułu podatku VAT, - bilansu za 2010r., - spisu miesięcznych wydatków rodziny A. K. związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami (dotyczącymi w szczególności opłat), - zeznania podatkowego A. K. za 2010 r. - zeznania podatkowego D. K. za 2010 r. - wyciągów z kont bankowych A. K. i D. K. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z ich lokat bankowych, - kserokopii umowy dotyczącej wynagrodzenia A.K. jako przewodniczącego rady nadzorczej Towarzystwa Geotermalnego sp. z o.o. w B., - oświadczenia określającego gdzie mieszkają małżonkowie i czyją własnością jest przedmiotowy lokal, dom, - zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez A. K. i D. K. samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub ich braku, - spisu miesięcznych wydatków rodziny E. K. związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami (dotyczącymi w szczególności opłat), - zeznania podatkowego E.K. za 2010 r., - zeznania podatkowego A. K. za 2010 r. - wyciągów z kont bankowych E.K. i A. K. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z ich lokat bankowych, - oświadczenia określającego położenie posiadanej przez E.K. nieruchomości rolnej wraz z odpowiednim odpisem z księgi wieczystej lub jego kserokopią, - kserokopii umowy dotyczącej wynagrodzenia E.K. jako członka zarządu Bukowiańskiego Towarzystwa Geotermalnego sp. z o.o. w B., - oświadczenia określającego gdzie mieszkają małżonkowie i czyją własnością jest przedmiotowy lokal, dom, - zaświadczenia z właściwego Wydziału Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanych przez E.K. i A.K. samochodach (obejmującego ich markę i rok produkcji) lub ich braku, - oświadczenia określającego w jaki sposób nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego PHU "A" sp. z o.o. do kwoty 500 000 zł. i skąd pochodziły fundusze na ten cel wraz ze stosowną dokumentacją na tą okoliczność . Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak . Nie przysłała wymaganych dokumentów bardzo istotnych, z punktu widzenia oceny sytuacji majątkowej jej i wspólników. W konsekwencji w/w okoliczności nie można też w sposób rzeczywisty określić zdolności płatniczych podmiotu. W tym przypadku ,mając na względzie fakt, iż to właśnie na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy iż, "A" Sp. j. A. i E. K. nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy.(por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. sygn. akt I FZ 394/08). W związku z powyższym żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie a rozpatrywany wniosek zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79) należało oddalić na podstawie art.244§1, art.245§3, art. 246§2 pkt. 2, w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło