I SA/Kr 2018/11

Sygn. akt I SA/Kr 2018/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Bogusław Wolas, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012r., sprawy ze skargi J.O. Firma Handlowa "M" w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 24 października 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a - Postanowieniem z dnia dnia 22 grudnia 2009 r. Nr[...], [...],[...]Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 123 § 1 k.p.a., art. 17, 18 oraz art. 56§3, 56§4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. nr 229 poz.1954 ze zm.) odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych na J. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą M. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na żądanie wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej, celem wyegzekwowania należności z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego za 2004 rok. Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego zostały doręczone skarżącemu pod adres wskazany w tytule wykonawczym tj. K., ul. W. [...]- w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 §1 pkt. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. na żądanie wierzyciela. Wierzyciel poinformował organ egzekucyjny, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przesłanki powołane w ww. przepisie nie zostały zrealizowane. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.O. domagał się jego uchylenia, podnosząc, że nie został ani jemu, ani pełnomocnikowi doręczony tytuł egzekucyjny, a zatem postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2010 r., znak[...], Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutu nie doręczenia tytułów wykonawczych pełnomocnikowi skarżącego, Dyrektora Izby Skarbowej stwierdził , że zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych. Z przepisy tego jednoznacznie wynika , iż doręczenie tytułów wykonawczych następuje bezpośrednio zobowiązanemu . Natomiast w następstwie wszczęcia postępowania egzekucyjnego zobowiązany mógł już działać przez pełnomocnika . W wyniku skargi, wniesionej na powyższe postanowienie przez J. O. wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Kr 433/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji. W wyroku wskazano, że dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych zobowiązany może ustanowić pełnomocnika. Istotne w niniejszej sprawie było, na jaki adres należało doręczyć tytuły wykonawcze, aby wszczęcie postępowania egzekucyjnego było skuteczne. Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny winien znać aktualny adres zobowiązanego, a obowiązek jego wskazania ciąży na wierzycielu. Nadto Sąd zauważył, że doręczenia należy dokonywać zgodnie z art. 42 k.p.a., zaś przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego jest zorganizowanym miejscem jego pracy w rozumieniu tegoż przepisu. Jeżeli adres, wskazany w tytule wykonawczym nie był adresem, pod którym zobowiązany prowadził działalność gospodarczą, tytuł nie spełnia wymogu, określonego w art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 5 września 2011r., znak[...],[...] i[...], wydanym na podstawie art. 123 § 1 k.p.a., art. 17, 18 oraz art. 56§3, 56§4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229 poz.1954 ze zm.), odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wskazał, że tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu pod adresem, pod którym faktycznie prowadził on działalność gospodarczą. Fakt ten został ustalony na podstawie informacji z ewidencji działalności gospodarczej oraz Krajowej Ewidencji Podatników Ministerstwa Finansów. Jego potwierdzeniem jest również wskazanie przez skarżącego tego samego adresu w dokumencie, potwierdzającym udzielenie pełnomocnictwa. Zdaniem organu, egzekucja administracyjna przeciwko J. O. została więc skutecznie wszczęta. Następnie Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zasługuje na uwzględnienie. Wymienił przesłanki zawieszenia postępowania, wynikające z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stwierdził, że żadna z nich nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Zwrócił uwagę, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie jest objęte uznaniem administracyjnym. We wniesionym w terminie zażaleniu J.O. zarzucił naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) przez niewykonanie wskazań, zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezwrócenie do wierzyciela tytułów wykonawczych, niespełniających wymogów art. 27 § 1 tej ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem znak [...], wydanym dnia 24 października 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17, art. 18, art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy omówił w uzasadnieniu dotychczasowy przebieg postępowania. Zauważył, że Dyrektor Izby Celnej podjął działania w celu potwierdzenia aktualności adresu, wskazanego w tytułach wykonawczych. Organ drugiej instancji wskazał przy tym na dane z ewidencji działalności gospodarczej, ewidencji podatników oraz adres wskazany w dokumencie pełnomocnictwa. Zwrócił też uwagę, że J. O. prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wiąże się z tym obowiązek aktualizacji danych, wpisanych do ewidencji, co wynika z art. 7d ustawy – Prawo działalności gospodarczej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie można zatem uznać, że adres widniejący w rejestrach jest adresem, pod którym zobowiązany od wielu lat nie prowadzi działalności gospodarczej. Brak było więc powodu do zwrotu tytułów wykonawczych wierzycielowi. Doręczenie odpisów tytułów wykonawczych było więc skuteczne. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał też, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. We wniesionej w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze J. O. domagał się uchylenia powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący wskazał, że zgodnie z wytycznymi, wynikającymi z poprzedniego wyroku sądu administracyjnego, organy winny ustalić właściwy jego adres. Tymczasem w dacie wystawiania tytułów wykonawczych wierzyciel wiedział, że adres wskazany jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej nie jest aktualny i nie można pod nim skutecznie doręczyć pisma. Organy nie podjęły żadnych czynności, mających na celu ustalenie adresu aktualnego. Nadto organy egzekucyjne mylą adres zamieszkania zobowiązanego z adresem prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący podniósł też, że jego pismo, wskazujące na brak zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, kwestionujące istnienie zaległości podatkowej oraz zawierające wniosek o zawieszenie postępowania winno zostać potraktowane przede wszystkim jako zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem nie zostało ono do tej pory rozpatrzone. W odpowiedzi na skargę organ Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i ponownie przytoczył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nie stwierdzenia podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu administracyjnego z obrotu prawnego sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie zarówno dla organów egzekucyjnych, jak i dla Sądu, rozpoznającego kolejną skargę na ich działalność, wiążące były wskazania i ocena prawna, zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Kr 433/10. W omawianym wyroku Sąd podzielił pogląd organów egzekucyjnych, zgodnie z którym wymienione w art. 56 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłanki stanowią katalog zamknięty, mają charakter obligatoryjny i nie podlegają uznaniu organu egzekucyjnego. Skoro ustawodawca jednoznacznie stwierdził, że postępowanie egzekucyjne można zawiesić m.in. na żądanie wierzyciela, to oczywistym jest, że dłużnik nie ma legitymacji do żądania zawieszenia takiego postępowania , jak również nie ma instrumentów prawnych , aby zmusić wierzyciela do złożenia takiego żądania. Odmowa zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika jest więc z formalnego punktu widzenia zgodna z prawem. Sąd wytknął natomiast, że organy egzekucyjne nie odniosły się do zarzutu braku doręczenia tytułów wykonawczych. Sąd wyraził przy tym ocenę, że doręczenie tytułów wykonawczych, wszczynające postępowanie egzekucyjne, następuje bezpośrednio zobowiązanemu i brak jest możliwości doręczenia ich na ręce pełnomocnika. W wyroku z dnia 27 kwietnia 2011r. stwierdzono, że samo wystawienie tytułów wykonawczych przez wierzyciela i przesłanie ich do organu egzekucyjnego nie spowodowało wszczęcie postępowania egzekucyjnego , natomiast obligowało organ egzekucyjny do zbadania przesłanek określonych w art.29 § 2 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Sądu , aby móc skutecznie doręczyć tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny powinien znać aktualny adres zobowiązanego. Sąd wskazał też, że osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą pisma doręcza się w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, zgodnie z art. 42 k.p.a. W końcowej części uzasadnienia wyroku z dnia 27 kwietnia 2011r. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia 16 października 2009r organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania mającego na celu zweryfikowanie zarzutów dotyczących braku skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych skarżącemu. Zastrzegł, że jeżeli pod adresem wskazanym w tytule wykonawczym nie była prowadzona działalność gospodarcza, to tytuł wykonawczy powinien być zwrócony przez organ egzekucyjny do wierzyciela jako nie spełniający wymogu określonego w art.27 § 1 pkt.2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarzut nie doręczenia tytułu wykonawczego z powodu wadliwego adresu jest podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art.33 pkt.10 ww. ustawy i powinien być rozstrzygnięty w trybie art.34 tej ustawy , a nie w trybie art.56 ustawy. W ocenie Sądu w składzie, rozpoznającym sprawę obecnie, organy egzekucyjne, ponownie rozpatrując wniosek o zawieszenie postępowania, zastosowały się do wszystkich zaleceń oraz do oceny prawnej, wyrażonej w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Kr 433/10. Zgodnie z nimi, odniosły się do zarzutu braku doręczenia odpisów tytułów wykonawczych. Ustaliły, że J.O. prowadził działalność gospodarczą pod adresem ul. W., K. w dacie wystawienia tytułów egzekucyjnych. Na tej podstawie uznały, że doszło do skutecznego doręczenia tytułów egzekucyjnych, postępowanie egzekucyjne zostało zatem wszczęte, a więc odniesienie się do wniosku o jego zawieszenie było przedmiotowe. Sąd w obecnym składzie podziela powyższe ustalenia organów egzekucyjnych. J. O. prowadził działalność gospodarczą, zarejestrowaną w ewidencji działalności gospodarczej. Jak wynika ze znajdującej się w aktach informacji Urzędu Miasta – jednostki prowadzącej ewidencję – działalność ta prowadzona była pod adresem ul. W. [...] w K. (k. 136 akt egzekucyjnych). Działalność została rozpoczęta w dniu 15 marca 1989r. i została zawieszona przez przedsiębiorcę w dniu 1 lutego 2011r., zatem już po wystawieniu spornych tytułów wykonawczych. Ten sam adres miejsca, w którym zobowiązany prowadził działalność, wynika z informacji Ministerstwa Finansów (k. 132-134 akt egzekucyjnych), nadto taki adres prowadzenia działalności gospodarczej wskazywał sam skarżący (k. 113 akt egzekucyjnych). Zarzuty skarżącego, jakoby adres ten nie był aktualny, są gołosłowne i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy. Z wiążącego w niniejszej sprawie poglądu, wynikającego z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2011r. wynika, że skoro adres, pod którym skarżący prowadził działalność gospodarczą, został ustalony prawidłowo, to brak jest podstaw do zwrócenia wierzycielowi tytułów wykonawczych, które ten właśnie adres wskazują. Odnosząc się do zarzutów skargi wypada wskazać, ze zgodnie z art. 42 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W doktrynie prawa administracyjnego słusznie wskazuje się, że przepis ten nie ustanawia wiążącej organ prowadzący postępowanie kolejności miejsc, w których doręczenie może nastąpić. Z wykładni językowej tych przepisów wynika bowiem, że organ doręcza pisma osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a także w lokalu organu administracji publicznej, chyba że przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W zależności zatem od okoliczności organ może doręczyć pismo w mieszkaniu osoby fizycznej lub w jej miejscu pracy, albo wręczyć pismo tej osobie w lokalu organu. Brak bowiem podstaw do przyjęcia, że doręczenie pisma w lokalu organu jest dopuszczalne jedynie w razie niemożności doręczenia pisma w mieszkaniu lub miejscu pracy adresata (zob. A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), teza 2. do art. 42. Organ egzekucyjny, ustaliwszy prawidłowo adres, pod którym skarżący prowadzi działalność gospodarczą (miejsce jego pracy), mógł ten adres wskazać w tytule wykonawczym, a także pod tym adresem dokonać doręczenia tego tytułu. Taką samą wykładnię art. 42 k.p.a. zaprezentował zresztą Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2011r., dopuszczając możliwość doręczenia tytułu wykonawczego pod adresem, pod którym zobowiązany prowadził działalność gospodarczą oraz wskazując, że przedsiębiorstwo prowadzone przez skarżącego jest zorganizowanym miejscem jego pracy w rozumieniu tegoż przepisu. Odnośnie podniesionego w skardze kwestii, dotyczącej nie rozpatrzenia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego należy wskazać, że zagadnienie to nie ma wpływu na prawidłowość rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne miały zatem podstawy do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania, ponieważ zostało ono wszczęte z chwilą skutecznego doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych. Jednocześnie zgodne z prawem było wydanie postanowienia, odmawiającego zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie została zrealizowana żadna z przesłanek, enumeratywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.