I SA/Kr 2020/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kuztner (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi K. D na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 września 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe skargę oddala Skarżący K.D. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "T" dokonał zgłoszenia do procedury składu celnego towar - wyciskarki do cytrusów według dokumentu [...] z dnia [...] 2002 r , a następnie towar ten został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym według dokumentu [...] z dnia [...].2003 r. Zgłoszenie celne zostało przyjęte bez weryfikacji , towar objęto wnioskowaną procedurą , a następnie został on zwolniony. Pismem z dnia [...] 2003 r skarżący wniósł o uznanie zgłoszenia celnego [...].z dnia [...]..2003 r za nieprawidłowe, gdyż - jak twierdził - podczas rozładunku kontenera i przyjęcia towarów do składu celnego ujawniono brak 864 sztuk wyciskarek do cytrusów . Ze składu celnego natomiast wyprowadzono towar według stanu księgowego. Kwit wydania towaru [...] z dnia [...]..2003 r został sporządzony po uiszczeniu należności celnych i wtedy dopiero dostrzeżono zaistniałą pomyłkę. W związku z zaistniałą sytuacją skarżący wystąpił do organu celnego o uznanie zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] 2002 r , na podstawie którego nastąpiło przyjęcie towaru do składu celnego , za nieprawidłowe . Naczelnik Urzędu Celnego I decyzją z dnia [...] 2003 r uznał w/w zgłoszenie celne za prawidłowe i decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej Wniosek skarżącego o uznanie zgłoszenia celnego z dnia [...] 2003 r [...] został rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] 2003 r Naczelnika Urzędu Celnego, który uznał zgłoszenie celne dotyczące objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym za prawidłowe. Organ celny stwierdził , że zgłoszenie to zostało przyjęte zgodnie z zadeklarowanymi przez skarżącego danymi zawartymi w dokumencie SAD oraz zgodnie z załączonymi do niego dokumentami . Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku zbilansowanej dostawy wynikało , że na skład przyjęto według [...] z dnia [...] 2002 r - 3.744 sztuk wyciskarek do cytrusów , które następnie były stopniowo wyprowadzane ze składu . Z bilansu składu wynika, że ostatnie wyprowadzenie mogło obejmować maksymalnie 1.380 sztuk tych wyciskarek i taka też ilość została objęta procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] 2003 r , zgodnie z danymi zadeklarowanymi w tym zgłoszeniu. Taka też ilość została ujęta w załączonym do wniosku skarżącego kwicie wydania [...] wystawionym w dniu [...] 2003 r , na którym - jak sam skarżący przyznaje - po jego interwencji i po objęciu towaru wnioskowaną procedurą , prowadzący skład dokonał ręcznie zmiany w poz.2 kwitu polegającej na przekreśleniu pierwotnie wpisanej ilości - 1.380 sztuk i wpisaniu 516 sztuk tego towaru. Zdaniem organu celnego skarżący miał możliwość zbadania towaru w momencie przed dokonaniem zgłoszenia celnego , przy wyprowadzaniu towaru ze składu , w trybie art.40 § 1 Kodeksu celnego , skoro już w momencie przyjmowania towaru do składu skarżący wiedział , że była mniejsza ilość przedmiotowych wyciskarek niż wynikała z dokumentu. Z tego uprawnienia skarżący nie skorzystał. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu celnego , skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających w sposób nie budzący wątpliwości niedobór towarów poprawki w kwicie wydania towaru dokonane po odprawie celnej nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu . Zarówno dostawca zagraniczny , przewoźnik i ubezpieczycie nie uznali roszczeń skarżącego odnośnie niedoborów towaru , w związku z tym brak jest potwierdzenia , że braki takie miały miejsce przy wprowadzaniu towaru do składu celnego. Dyrektor Izby Celnej , po rozpatrzeniu odwołania skarżącego , decyzją z dnia 17 września 2003 r utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie . Organ odwoławczy podniósł , że zgodnie z art.85 §. 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stan towaru organ celny przyjął zgodnie z dołączonymi do zgłoszenia celnego dokumentami . Odpowiadając na zarzut skarżącego co do zaniechania przeprowadzenia weryfikacji zgłoszenia celnego , Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że zgodnie z art.70 § 1 Kodeksu celnego organ celny może przystąpić do weryfikacji zgłoszenia celnego polegającej w szczególności na kontroli dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego lub rewizji towarów. Przepis ten dotyczy możliwości dokonania weryfikacji , nie jest to jednak czynność obligatoryjna. Zaniechanie czynności fakultatywnej nie może być kwalifikowane - zdaniem organu odwoławczego - jako niedbalstwo. Kontrola ta jest uprawnieniem organu i nie musi jej organ przeprowadzać W rozpatrywanej sprawie został przyjęty tryb bezweryfikacyjny , co było podyktowane tym , że dokumenty dołączone do zgłoszenia celnego były prawidłowe i kompletne. W przypadku nie przeprowadzenia weryfikacji , zgodnie z art.73 § 2 Kodeksu celnego podstawą do zastosowania procedury celnej były dane zawarte w zgłoszeniu Art.83 Kodeksu celnego przewiduje możliwość zweryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym po zwolnieniu towarów. Obowiązek wskazania dowodów uzasadniających żądanie wydania decyzji w sprawie zgłoszenia celnego ciąży na skarżącym ( art.65 § 4a Kodeksu celnego ). W rozpatrywanej sprawie skarżący swoje stanowisko w sprawie oparł na tym , że nieprawidłowe jest zgłoszenie celne dotyczące objęcia towarów procedurą składu celnego tj. [...] z dnia [...] 2002 r. Postępowanie w kwestii uznania tego zgłoszenia za nieprawidłowe zostało zakończone decyzją Dyrektora Izby Celnej, który utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu celnego z dnia [...] 2003 r nr [...] uznającą przedmiotowe zgłoszenie za prawidłowe. W związku z tym należy przyjąć , że procedurą składu celnego objęto ilość towaru zadeklarowaną pierwotnie przez zgłaszającego w tym dokumencie. Powyższe znajduje potwierdzenie w stanie kontenera , które przybył na oryginalnych plombach nałożonych w kraju wysyłki , a także w trakcie dalszego transportu. Kontener był nieuszkodzony . Wskazane okoliczności stanowiły podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania (pokrycia strat ) przez dostawcę , ubezpieczyciela i przewoźnika . Przedstawiony przez skarżącego kwit magazynowy [...] z dnia [...] 2003 r sporządzony został już po objęciu towaru procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Kwit ten zawiera wszystkie pozycje towarowe podane w zgłoszeniu celnym z dnia [...] 2003 r , a więc również wydanie 1.380 sztuk wyciskarek do cytrusów . Już po zwolnieniu towaru prowadzący skład celny dokonał odręcznie skreślenia wpisanej ilości i wpisał ilość 516 sztuk. Taka poprawka dokonana po objęciu towaru wnioskowaną procedurą - zdaniem organu odwoławczego - nie może stanowić dowodu w sprawie. Ponadto polecenie przelewu z dnia [...] 2003 r załączone do zgłoszenia celnego potwierdza uiszczenie należności celno-podatkowych wyliczonych w dokumencie [...] Twierdzenie skarżącego , że wyprowadzenie ze składu nastąpiło według stanu księgowego i było skutkiem oczywistej omyłki nie zostało poparte żadnym przekonywującym dowodem , który potwierdziłby fakt istnienia niedoboru towaru w składzie celnym. W ocenie Dyrektora Izby Celnej nie można uznać zgłoszenia celnego za nieprawidłowe opierając się tylko na poprawionym kwicie wydania towaru ze składu celnego , skoro cała dokumentacja dołączona do sprawy nie potwierdza braku znacznej ilości towaru. Skoro skarżący powoływał się na braki w ilości towaru podczas wprowadzania go do składu celnego , to zgodnie z art.40§1 Kodeksu celnego , po przedstawieniu towarów , a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego , mogą one za zgodą organu celnego , zostać zbadane. Celem tego przepisu jest umożliwienie zgłaszającemu dokonanie prawidłowego zgłoszenia towaru. Z możliwości tej skarżący nie skorzystał. Co do możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych organ celny stwierdził , że domniemanie prawdziwości przysługujące dokumentom urzędowym można obalić , póki jednak dowód taki nie zostanie przeprowadzony , dokumentowi urzędowemu przysługuje moc dowodu zupełnego. Na powyższa decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił : 1. naruszenie art.65 § 1 pkt.1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym organ celny przyjmuje zgłoszenie celne, jeżeli odpowiada ono wymogom określonym w art.64 Kodeksu , 2. nieuzasadnione oparcie rozstrzygnięcia o art.73 § 2 Kodeksu celnego , który stanowi , iż w przypadku nie przeprowadzenia weryfikacji celnej podstawą do zastosowania procedury celnej są dane zawarte w zgłoszeniu celnym , 3. naruszenie art.85 § 1 Kodeksu celnego , zgodnie z którym należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego , 4. naruszenie przepisów proceduralnych , a to art.120, art.121, art.180 , art.187 , art.188 , art.190 i art.194 §3 Ordynacji podatkowej tj. zasady praworządności , zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa , zasady , że jako dowód należy dopuścić wszystko , co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , a nie jest sprzeczne z prawem , zasady , że organ podatkowy obowiązany jest zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz , że jest zobowiązany uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu , jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy , a które nie zostały wystarczająco stwierdzone innym dowodem , ponadto naruszono zasadę , aby dokumenty urzędowe stwierdzały fakty prawdziwe , a wreszcie skarżący zarzucił naruszenie zasady , która dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji. Skarżący podniósł , że wbrew przedstawionym i jego zdaniem przekonującym dowodom , organy celne uznały dokonane zgłoszenie celne za prawidłowe. Organy te pominęły kluczowy dowód , a dla właściwego rozpoznania sprawy wystarczyło porównać dokumenty księgowe określające stan towarów , ich przychód oraz rozchód. Organy te nie przeprowadziły wnioskowanej przez skarżącego kontroli towarów , pomimo , iż istniała możliwość ich okazania. Wskazane w dokumentach celnych wartości były nie zgodne ze stanem faktycznym . Organy celne nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego , nie podjęły działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego . W rozpatrywanej sprawie wadliwie zostało przeprowadzone postępowanie , dokonano błędnej oceny zarówno zakresu żądania skarżącego , jak i stanu faktycznego . Oczywisty niedobór importowanych towarów stwierdzony tego samego dnia , w którym przeprowadzano rewizję celną , pozwala - zdaniem skarżącego - w zasadny sposób zakwestionować rzetelność i wiarygodność tej rewizji. Brak weryfikacji zgłoszenia celnego wynikał z zaniechania organów celnych , która - zdaniem skarżącego - była podstawową czynnością dla zwolnienia towaru. Skutki swego zaniechania organ celny przerzucił na skarżącego. Dyrektor Izby Celnej za niewystarczający uznał dowód w postaci kwitu wydania towaru [...] po naniesieniu na nim zmian dotyczących faktycznej ilości towaru przez prowadzącego skład celny. W ocenie skarżącego brak jest podstaw do kwestionowania danych podanych przez podmiot prowadzący skład celny. W opinii skarżącego postępowanie w celu stwierdzenia nieprawidłowości dokonanego zgłoszenia celnego było proste i nieskomplikowane , gdyż po uzyskaniu oświadczenia o niezgodności stanu towaru z tymi dokumentami , organ I instancji powinien z urzędu podjąć postępowanie zmierzające do uznania wskazanych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , a dodatkowo wyjaśnił , że fakt sporządzenia kwitu wydania [...] w dniu [...] 2003 r tj. trzy dni po dokonaniu zgłoszenia celnego i zwolnienia spornego towaru przemawia za negatywną oceną wartości dowodowej tego dokumentu. W piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r skarżący podniósł , że według zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] 2002 r objęto procedurą składu celnego 3.744 sztuk wyciskarek do cytrusów. W momencie przyjmowania towaru do składu celnego stwierdzono brak 864 sztuk przedmiotowych wyciskarek , a zatem rzeczywista ilość wynosiła 2.880 sztuk. Przed dniem dokonania zgłoszenia celnego według [...] wyprowadzono ze składu 2.364 sztuk , a tym samym w składzie celnym pozostało 516 sztuk tego towaru. Nie ma zatem możliwości - zdaniem skarżącego - aby w dniu [...] 2003 r wprowadzono do obrotu na polskim obszarze celnym 1.380 sztuk wyciskarek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz.1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) . Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy zauważyć , że postępowanie celne jest postępowaniem bardzo sformalizowanym , bowiem ustawodawca dla szeregu czynności prawnych wprowadził obowiązek wypełniania odpowiednich formularzy. Podstawowym formularzem w tym postępowaniu jest dokument SAD , w którym osoba uprawniona poprzez jego wypełnienie wyraża swoją wolę dokonania określonych czynności prawnych. Stosownie do art.60 § 1 Kodeksu celnego każdy towar , który ma być objęty procedurą celną , powinien zostać zgłoszony do tej procedury. Zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno zostać dokonane na właściwym formularzu , zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną i powinno zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą, do której jest zgłaszany ( art.64 § 1 w/w Kodeksu ). Zgłoszenie celne , zgodnie z art.3 § 1 pkt.24 w/w ustawy , jest to czynność poprzez którą osoba wyraża w wymaganej formie i w określony sposób , zamiar objęcia towaru określoną procedurą. Podmiot dokonujący zgłoszenia towaru do określonej procedury ma obowiązek prawidłowego oznaczenia wszystkich danych wpisywanych do dokumentu SAD. Oznacza to , że podmiot ten zobligowany jest do podjęcia szczególnej staranności przy ustalaniu tych danych. Poprawne wypełnienie dokumentu SAD oraz przedstawienie towaru obliguje organ celny do jego przyjęcia. Przepisy dotyczące obejmowania towarów procedurą celną i dokonywania zgłoszenia celnego są w swym charakterze zbliżone do deklaracji podatkowych , gdyż przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje , stosownie do art.65 § 3 Kodeksu celnego , z mocy samego prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną . W przypadku procedury składu celnego korzystający ze składu jest zobowiązany do złożenia zabezpieczenia w celu zagwarantowania pokrycia długu celnego mogącego powstać w związku z objęciem towaru procedurą składu celnego. Należy również podkreślić , że ustawodawca przyjął domniemanie , iż poprawnie wypełniony dokument SAD jest zgodny z rzeczywistością i stanem prawnym. Oczywiście to domniemanie prawne może być obalone w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego dokonanego na podstawie dokumentu SAD , również po zwolnieniu towarów . W rozpatrywanej sprawie skarżący złożył wniosek o uznanie zgłoszenia celnego z dnia [...] 2003 r nr [...] za nieprawidłowe . W jego uzasadnieniu powołał się na fakt stwierdzonego niedoboru wyciskarek do cytrusów w momencie przyjmowania tego towaru do składu celnego . Brak dotyczył 1.380 sztuk , a więc nie był to brak jednostkowych urządzeń. Przedmiotowy towar objęty był zgłoszeniem celnym przyjętym przez organ celny. Dowodem na potwierdzenie stwierdzonego niedoboru miał być protokół sporządzony po objęciu przedmiotowych towarów procedurą dopuszczenia do obrotu i po ich zwolnieniu . Powyższa argumentacja i dowody nie mogły odnieść skutku , gdyż zgromadzony w aktach spraw materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na fakt, że zgłoszenie celne było zgodne z załączonymi do niego dokumentami , a zatem mamy tu do czynienia z domniemaniem , iż dokument [...] był zgodny ze stanem rzeczywistym. Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej co do tego , że weryfikacja zgłoszenia celnego jest uprawnieniem organu celnego , a nie jego obowiązkiem i do organu należy decyzja o zakresie tej kontroli. Ustawodawca przyznał jednak stronie możliwość złożenia wniosku o zbadanie towaru w trybie art.40 Kodeksu celnego , przed dokonaniem zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu , jednak skarżący z tej możliwości nie skorzystał , pomimo iż - jak twierdził - brak towaru stwierdzono już w momencie jego przyjęcia do składu celnego . Tym bardziej zatem należało upewnić się do ilości towaru w momencie składania zgłoszenia przy wyprowadzaniu wyciskarek do cytrusów ze składu celnego . Zgłoszenie celne zostało dokonane na ryzyko skarżącego . W rozpatrywanej sprawie ocena całokształtu dowodów dokonana przez organy celne jest zgodna z regułami postępowania dowodowego określonymi w Ordynacji podatkowej. Wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego , a dotyczące porównania dokumentów księgowych określających stan towarów , ich przychód i rozchód , czy też kontrola towarów w składzie celnym słusznie zostały pominięte przez organ celny , gdyż dowody te nie miały znaczenia dla prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, w którym decydująca dla wydanej decyzji była ilość towaru w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego przez funkcjonariusza celnego , a nie ustalenie stanu składu celnego . Za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące wystawiania kwitu wydania towaru ze składu celnego. Zasady sporządzania dokumentacji magazynowej zostały określone, zgodnie z którym kwit wydania jest wystawiany w momencie przygotowywania wydania towaru ze składu ( ...). Prowadzący skład ma obowiązek uzyskać na nim potwierdzenie odbioru towaru w momencie fizycznego wydania , a po przedstawieniu przez osobę upoważnioną do dysponowania towarem formularzem zgłoszenia celnego lub decyzji organu celnego zawierającego zgodę na podjęcie towaru ze składu. W aktach sprawy znajduje się fotokopia kwitu wydania [...] z dnia [...] 2003 r , co oznacza że dokument ten został wystawiony nie zgodnie z procedurą określoną w w/w Regulaminie, gdyż sporządzony został trzy dni po objęciu towarów procedura dopuszczenia do obrotu i po zwolnieniu towarów przez organ celny. Ponadto osoba upoważniona do odbioru towaru potwierdziła swoim podpisem odbiór 1.380 sztuk wyciskarek . Odręczna adnotacja zmieniająca ilość wyciskarek do cytrusów została omówiona na tym kwicie , jednak nie została potwierdzona ( zaparafowana ) przez odbierającego towar , co musi budzić uzasadnione wątpliwości , co do mocy dowodowej tej adnotacji. Jest to dodatkowy argument przemawiający za słusznością rozstrzygnięć organów celnych w kontekście całokształtu dowodów zgromadzonych w sprawie , a w szczególności z poleceniem przelewu z dnia [...] 2003 r , załączonego do zgłoszenia celnego [...] który potwierdza uiszczenie należności celno-podatkowych w wysokości wynikającej z przedmiotowego zgłoszenia celnego. Sąd podzielił stanowisko organów celnych , że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie , które z faktu tego wywodzi skutki prawne. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny , że procedurą dopuszczenia do obrotu objęto mniejszą ilość towaru , niż wynikało to z danych zawartych w zgłoszeniu celnym z dnia [...] 2003 r nr [...] W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , gdyż ani argumentacja skargi , ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 , orzekł jak w sentencji.