I SA/Kr 2050/02
WyrokWSA w Krakowie2005-06-09
Skład orzekający: Józef Michaldo, Grażyna Jarmasz, Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły odpowiedzialność osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki z o.o., uwzględniając stan prawny obowiązujący przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej i prawidłowo oceniając status wspólnika?Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej), nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Nieprawidłowo ustalono okres, w którym skarżący był wspólnikiem spółki, pomijając istotne dokumenty i dowody dotyczące zbycia udziałów oraz nie rozważając przesłanek odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej z uwagi na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy (art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych).Stan faktyczny
Organ I instancji ustalił odpowiedzialność P.M. za zaległości podatkowe T. Sp. z o.o. w VAT za maj 1997 r., opierając się na jego 26% udziale w spółce. Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że sprzedał udziały i nie był świadomy zgromadzenia wspólników. Sąd administracyjny uznał, że organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie badając dokładnie okresu posiadania udziałów i ważności umowy zbycia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz Asesor WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant:: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2005r sprawy ze skargi P. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 8 lipca 2002r Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych ).
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Urząd Skarbowy ustalił odpowiedzialność P.M. odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe T. Spółki z o. o. z siedzibą w K. w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1997 r., w kwocie 57751,70 zł odpowiadającej 26 % udziałów P. M. w spółce. Urząd Skarbowy ustalił, że T.. Spółka z o. o. z siedzibą w K. nie wykonała zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1997 r. w związku z czym powstała zaległość podatkowa w kwocie 222122,00 zł. Organ podatkowy przyjął, że P. M.posiadał wT. P. Spółce z o. o. z siedziba w K.26 udziałów (26 % kapitału zakładowego) i w tej samej wysokości odpowiada za zobowiązania podatkowe spółki. Jako podstawę prawną Urząd Skarbowy podał przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t. jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 z późn. zm.), który stanowił, że za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w ustawie okoliczności. Zgodnie zaś z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych wspólnik spółki z ograniczona odpowiedzialnością odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku spółki. Organ podatkowy zastosował przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych na mocy przepisu art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Organ podatkowy przyjął, że przedstawiona przez podatnika umowa sprzedaży 26 udziałów w spółce, zawarta w dniu [...]09.1999 r. z A. B. – P. została zawarta bez zgody zgromadzenia wspólników, a w protokole zgromadzenia wspólników z dnia [...].11.1999 r. stwierdzono m. in., że P. M.jest nadal wspólnikiem, gdyż zawarta umowa zbycia udziałów jest nieważna bo została zawarta bez zgody pozostałych obu wspólników. Urząd Skarbowy stwierdził, że brak jest podstaw do odstąpienia od orzekania o odpowiedzialności podatkowej na podstawie przepisu art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach.
Od decyzji organu podatkowego l instancji .P M.wniósł odwołanie. W wyniku rozpatrzenia odwołania podatnika Izba Skarbowa w dniu [....07.2002 r. wydała decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu podatkowego l instancji. Izba Skarbowa podniosła, że zgodnie z listą wspólników z dnia [...].03.1999 r. znajdującą się w aktach rejestrowych . Spółka z o. o. z siedzibą w K. udziałowcem spółki jest m.in. P. M. który posiada 26 udziałów. Izba Skarbowa stwierdziła, że pomiędzy udziałowcami T. Spółka z o. o. istniał konflikt, którego rozstrzygnięcie nie należy jednak do kompetencji organów podatkowych. Organ podatkowy II instancji ustalił, w aspekcie przepisu art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych, że sytuacja podatnika jest trudna, jednakże odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności byłoby sprzeczne z interesem publicznym.
Na powyższą decyzję Izby Skarbowej P. M.i wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi, skarżący podnosi, że w spółce T. Spółka z o. o. posiadał udziały tylko przez kilka miesięcy 1999 r. i sprzedał je, nigdy nie był członkiem zarządu spółki, a o zgromadzeniu wspólników, które odbyło się w dniu [...].02.1999 r. nie wiedział. Skarżący twierdzi, że organy podatkowe nie mają prawa unieważniać zawartych umów.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 332 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy Ordynacja podatkowa stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Bezsporne w sprawie jest, ze zaległości podatkowe T. Spółka z o. o. z siedzibą w K. w podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1997 r. powstały przed wejściem w życie ustawy Ordynacja podatkowa, a zatem do odpowiedzialności osób trzecich za te zaległości podatkowe zastosowanie będą mieć przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (t. jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 z późn. zm.). Na podstawie przepisu art. 40 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w ustawie okoliczności. Przepis art. 47 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych statuuje odpowiedzialność jednej z kategorii osób trzecich, a mianowicie: wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części w jakiej ma on prawo uczestniczyć w podziale zysku spółki. Przepis art. 47 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych zawiera kilka przesłanek odpowiedzialności wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki z tytułu podatków. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie.
Podstawową kwestią do wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest ustalenie przez organy podatkowe w jakim okresie P. M.był wspólnikiem spółki T. Spółka z o. o. z siedzibą w K.. Rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie powinny dokonać analizy dokumentacji rejestrowej T. Spółka z o. o. (protokoły zgromadzenia wspólników, księga udziałów). Zgodnie z pkt IX znajdującej się w aktach sprawy kserokopii umowy spółki (akt notarialny z dnia [...]04.1989 r.) zbycie udziałów w całości lub części jak również wystąpienie ze spółki wymaga zgromadzenia wspólników. Organy podatkowe, wydając zaskarżone decyzje powoływały się na znajdujący się w aktach sprawy protokół zgromadzenia wspólników, które odbyło się w dniu [...].11.1999 r., pomijając przy analizie materiału dowodowego protokół zgromadzenia wspólników z dnia [...].04.1999 r. , w którym zawarta jest uchwała, iż zgromadzenie wspólników wyraża zgodę na sprzedaż udziałów będących w posiadaniu wszystkich udziałowców spółki P.Spółka z o. o. bez korzystania z prawa pierwokupu. Ponadto ustalenia wymaga, czy została stwierdzona przez sąd nieważność lub bezskuteczność umowy sprzedaży udziałów zawarta przez stronę skarżącą w dniu [...].09.1999 r.
Organy podatkowe wydając zaskarżone decyzje naruszyły w ocenie Sądu przepis art. 187 par. 1 art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, przyjmując, że P.M. jest udziałowcem T. Spółka z o. o. według listy wspólników z dnia [...].03.1999 r., a zatem z daty przed zawarciem umowy sprzedaży udziałów, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się wniosek zarządu spółki z dnia [...].10.1999 r. o ujawnienie w Sądzie Rejonowym w K. Wydział VI Gospodarczy Rejestrowy wg stanu na dzień [...].09.1999 r. jako wspólników A. B. – P. i K.K..
Wskazać również, należy że organy podatkowe określając zobowiązanie osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika są obowiązane rozważyć, czy nie zachodzi przesłanka ujemna ustanowienia takiej odpowiedzialności określona w przepisie art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zgodnie z którą organ podatkowy odstępuje od orzeczenia takiej odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno - gospodarcze. W związku z tym zebranie materiału dowodowego na okoliczności wymienione w przepisie art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i rozważenie płynących z tego materiału wniosków jest obowiązkiem organu podatkowego w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzając ją decyzja organu l instancji zostały wydane z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 187 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Na mocy bowiem przepisu art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ustalenie stanu faktycznego następuje na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa).
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło