I SA/Kr 2058/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-26

Skład orzekający: Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o prawo pomocy, posiadająca nieruchomości, które z uwagi na ich położenie lub przeznaczenie w planie miejscowym nie mogą zostać zbyte ani nie przynoszą dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej pełnomocnik?
Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o prawo pomocy, która pomimo posiadania nieruchomości, nie jest w stanie z nich czerpać żadnych korzyści ani ich zbyć z uwagi na ich położenie (np. teren zalewowy) lub przeznaczenie (np. park w planie miejscowym), może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej pełnomocnik, jeśli jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca J.D. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca otrzymuje niską emeryturę, ponosi znaczne wydatki medyczne i bieżące, a posiadane przez nią nieruchomości nie przynoszą dochodów i nie mogą zostać zbyte. Wcześniejsze wnioski były częściowo lub całkowicie oddalane, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia okoliczności dotyczących wartości i możliwości zbycia nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II. ustanowić dla skarżącej pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Kraków, dnia 26 czerwca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 7 października 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II. ustanowić dla skarżącej pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z wniosku i zawartego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że J.D. jest osobą rozwiedzioną i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Cierpi na choroby serca, nadciśnienie, cukrzycę oraz żylaki. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1 068,25 zł netto. Jej miesięczne wydatki obejmują: czynsz - 405 zł., opłatę za energie elektryczną – 70 zł. , opłatę za gaz – 100 zł., opłatę za telefon – 50 zł., koszty leków – 200 zł. Ponadto wnioskodawczyni ponosi koszty podatku od nieruchomości w wysokości ok. 380 zł kwartalnie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o pow. 48 m2, trzech działek o łącznej pow. 46a położonych na obszarze zalewowym (os. L.), oraz współwłaścicielką działki o pow. 12 a zabudowanej starym domem o pow. ok. 100 m2, w stosunku do której toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności i dział spadku. Od 10.02.2011r. jest również współwłaścicielką działki nr [...] obr. N. o pow. 1,0071 ha zwróconej decyzją Prezydenta Miasta K., porośniętej drzewami i krzewami, bez dojazdu, zakwalifikowanej jako tereny rekreacyjno – wypoczynkowe. Wnioskodawczyni podkreśla, iż nie czerpie z tych nieruchomości żadnych korzyści, a ich sprzedaż jest niemożliwa. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2011r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu, że po rozliczeniu wszystkich wydatków pozostaje jej do dyspozycji 4 zł miesięcznie, a posiadane nieruchomości nie przedstawiają żadnej wartości ze względu na położenie, przeznaczenie w planie lub nieuregulowany stan prawny. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek w całości. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 marca 2012r., uwzględniając zażalenie wnioskodawczyni, uchylił zaskarżone postanowienie WSA w Krakowie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. NSA uznał w szczególności, że do odmowy prawa pomocy nie wystarcza stwierdzenie, iż skarżąca jest właścicielką nieruchomości, zwłaszcza mimo wyraźnego stwierdzenia przez skarżącą, że nieruchomości te są bezwartościowe, gdyż znajdują się na terenach zalewowych, bądź przeznaczone są w planie zagospodarowania na park. W niniejszej sprawie nie jest więc wykluczone, że nieruchomości z uwagi na ich cechy nie mogą zostać zbyte czy wydzierżawione, ani nie można ustanowić ich przedmiotem zabezpieczenia pożyczki. W konsekwencji okazać się może, że nieruchomości te nie rzutują na możliwości płatnicze skarżącej. W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji nie rozważył tych okoliczności, a ponadto nie rozważył, że w wielu innych sprawach prawo pomocy w oparciu o ten sam stan faktyczny było przyznawane. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd wezwał skarżącą o wykazanie, że nieruchomości, których jest właścicielką charakteryzują się cechami, na które wskazywała we wniosku o prawo pomocy. J.D. przedstawiła zaświadczenie z dnia 6 czerwca 2012r. w zakresie przeznaczenia nieruchomości w planie miejscowym, potwierdzające wcześniejsze twierdzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena dochodów skarżącej i ponoszonych przez nią wydatków prowadzi do wniosku, że nie jest ona w stanie z otrzymywanej emerytury wygospodarować środków pieniężnych na poniesienie kosztów sądowych oraz wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca posiada co prawda nieruchomości, jednakże z uwagi na ich położenie na terenie zalewowym bądź przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na urządzenie parku, wykluczona jest ich sprzedaż bądź uzyskiwanie przychodów z ich wynajęcia czy wydzierżawienia. Wobec tego uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania we wnioskowanym zakresie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło