I SA/Kr 2058/11
PostanowienieWSA w Krakowie2012-01-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca znaczny majątek nieruchomy, mimo niskich dochodów bieżących i braku czerpania z niego korzyści, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości lub części?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że posiadanie znacznego majątku nieruchomego, nawet jeśli nie przynosi bieżących dochodów, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w całości. Brak racjonalnego wykorzystania majątku obciąża właściciela i nie może stanowić podstawy do przerzucenia ciężaru kosztów na budżet państwa. Co do zasady, posiadacze majątku powinni partycypować w kosztach postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca J.D. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskodawczyni jest emerytką z niskimi dochodami, cierpi na choroby i ponosi znaczne wydatki medyczne. Jednocześnie jest właścicielką mieszkania, trzech działek gruntu oraz współwłaścicielką kolejnej działki z domem i działki rolnej, z których nie czerpie dochodów, a ich sprzedaż jest utrudniona. Referendarz sądowy zwolnił ją od kosztów sądowych w części, oddalając wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca złożyła sprzeciw, kwestionując ocenę jej sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 27 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 07.10.2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości postanawia: oddalić wniosek.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z wniosku i zawartego w nim oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wynika, że J.D. jest osobą rozwiedzioną i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Cierpi na choroby serca, nadciśnienie, cukrzycę oraz żylaki. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1 068,25 zł netto. Jej miesięczne wydatki obejmują: czynsz - 405 zł., opłatę za energie elektryczną – 70 zł. , opłatę za gaz – 100 zł., opłatę za telefon – 50 zł., koszty leków – 200 zł. Ponadto wnioskodawczyni ponosi koszty podatku od nieruchomości w wysokości ok. 380 zł kwartalnie. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o pow. 48 m2, trzech działek o łącznej pow. 46a położonych na obszarze zalewowym (os. L.), oraz współwłaścicielką działki o pow. 12 a zabudowanej starym domem o pow. ok. 100 m2, w stosunku do której toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności i dział spadku. Od 10.02.2011r. jest również współwłaścicielką działki nr [...] obr. N. o pow. 1,0071 ha zwróconej decyzją Prezydenta Miasta K., porośniętej drzewami i krzewami, bez dojazdu, zakwalifikowanej jako tereny rekreacyjno – wypoczynkowe. Wnioskodawczyni podkreśla, iż nie czerpie z tych nieruchomości żadnych korzyści, a ich sprzedaż jest niemożliwa.
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2011r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.
Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu, że po rozliczeniu wszystkich wydatków pozostaje jej do dyspozycji 4 zł miesięcznie, a posiadane nieruchomości nie przedstawiają żadnej wartości ze względu na położenie, przeznaczenie w planie lub nieuregulowany stan prawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Taki wniosek nie zwalnia sądu od oceny czy wnioskodawcy nie przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., po spełnieniu przesłanki niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała , aby przesłanki te istniały. W ocenie sądu decydujące znaczenie dla oceny sytuacji majątkowej skarżącej ma nie tylko uzyskiwanie stałego miesięcznego dochodu w postaci emerytury, ale także posiadanie znacznego majątku nieruchomego w postaci mieszkania o pow. 48 m2, trzech działek o łącznej pow. 46a, oraz współwłasność działki o pow. 12 a zabudowanej starym domem o pow. ok. 100 m2, a ponadto współwłasności działki nr [...] obr. N. o pow. 1,0071 ha zwróconej decyzją Prezydenta Miasta K. W tym kontekście nie sposób racjonalnie przyjąć , aby skarżąca znajdowała się w stanie ubóstwa. Nie sposób też podzielić argumentów o braku dochodowości z nieruchomości, ponieważ brak racjonalnego wykorzystywania powyższych składników majątkowych obciąża ich właściciela (współwłaściciela) i nie może stanowić atrybutu do uzyskania zwolnienie od kosztów, które w efekcie oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli jako podatników. Co do zasady bowiem skarżący posiadający jakikolwiek majątek powinien partycypować w kosztach postępowania. Sąd przywołuje przy tym pogląd, że posiadanie majątku, szczególnie nieruchomości w zasadzie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, zwłaszcza kiedy ich wartość wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 08.11.2004r. , sygn. FZ 465/04).
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło