I SA/Kr 2078/02

WyrokWSA w Krakowie2005-02-02

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo ustalił wartość celną samochodu, kwestionując zadeklarowaną wartość transakcyjną i opierając się na opinii rzeczoznawcy, mimo wcześniejszych wskazań NSA co do oceny wartości celnej?
Ratio decidendi
Organ celny naruszył prawo, dokonując dowolnej oceny dowodów i nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego. Zaskarżona decyzja została uchylona, ponieważ organ celny nie uwzględnił w pełni wiążącego charakteru wyroku NSA, nieprawidłowo ocenił dowody dotyczące wartości transakcyjnej i opinii rzeczoznawcy, a także nie wykazał, dlaczego przyjął maksymalną wartość rynkową, ignorując indywidualne okoliczności zakupu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wartości celnej samochodu marki \[...], który został nabyty za kwotę \[...] FFR. Skarżący przedłożyli fakturę i cennik samochodów używanych. Rzeczoznawca sporządził opinię, określając wartość minimalną na \[...] FFR i maksymalną na \[...] FFR. Dyrektor Izby Celnej, opierając się na tej opinii, ustalił wartość celną na \[...] PLN, kwestionując wartość transakcyjną. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kodeksu celnego i niewykonanie wskazań NSA z poprzedniego postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005r sprawy ze skargi A. i Z. S.- Firma Handlowa "E." sc na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 lipca 2002r nr [...] w przedmiocie długu celnego 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2.orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, 3.zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ( słownie: [...] złote). Wyrokiem z dnia [...] 2002 r , syg. [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] 1999 r nr [...] i zobowiązał organ celny do przeprowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie wartości celnej samochodu marki [...] objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym na wniosek A. i Z. S. - wspólników Firmy Handlowej "E" s.c. Sąd w w/w wyroku wyraził pogląd , iż ocena zadeklarowanej wartości celnej towaru musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju , w którym zawarta została transakcja kupna samochodu . Jak wynika z akt sprawy samochód będący przedmiotem postępowania celnego został nabyty.Zgodnie z przedłożoną fakturą z dnia [...] .1998 r jego wartość transakcyjna wyniosła [...] FFR . W toku prowadzonego przed organami celnymi postępowania skarżący przedłożyli kserokopie aktualnego cennika samochodów. Cen wywoławczych przy sprzedaży z drugiej ręki , w oparciu o którą rzeczoznawca sporządził o nr [...] . Z opinii tej wynika, że przedmiotowy pojazd jest wyprodukowany i nie posiada dodatkowego wyposażenia Obliczenie wartości minimalnej i rynkowej maksymalnej rzeczoznawca dokonał o zasady stosowane w warunkach francuskich. Zgodnie ze sporządzoną oceną wartość minimalna wyniosła [...] FFR , natomiast wartość rynkowa maksymalna - [...] FFR . Powyższe ustalenia dokonane były przez organy celne przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu [...] 2002 r. Dyrektor Izby Celnej opierając się na dotychczasowym materiale dowodowym , w dniu [...] 2002 r wydał decyzję , w której uchylił decyzję organu I instancji " w części uzasadnienia , określającej wartość celną towaru oraz kwoty cła " i orzekł, że wartość celna towaru wynosi [...] PLN , kwota należnego cła [...] PLN , a w pozostałej części utrzymał tę decyzję w mocy. Wartość celna i kwota długu celnego została orzeczona w tej samej wysokości, jak w decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].1999 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził , iż ustalona wartość transakcyjna w kwocie [...] FFR jest wyższa o ponad 20% od ceny wynikającej z przedłożonej faktury. W ocenie organu celnego brak jest dowodu pozwalającego na odliczenie 10% z tytułu jednorazowej zapłaty , gdyż skarżący nie przedstawili żadnych dowodów dokonania zapłaty w tej formie. Przyjęcie upustu w w/w wysokości zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie pozwala na przyjęcie, że cena ujawniona na fakturze odpowiada wartości pojazdu na rynku kraju eksportera , gdyż pozostająca różnica przekracza 10% . Ostatecznie organ celny stwierdził , że " wartość ustalona na podstawie przedstawionych przez Stroną dowodów znacznie przekracza dane zadeklarowane w zgłoszeniu celnym ". Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w którym skarżący zarzucili naruszenie art.23 § 1 Kodeksu celnego , a także nie przeprowadzenie " nawet w najmniejszym zakresie postępowania sprawdzającego pozwalającego na ustalenie czy cena transakcyjna towaru sprowadzonego przez stronę jest zgodna z ceną uwidocznioną w dokumentach , pomimo wiążących dla Organu Celnego wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2002 r, sygn.akt. ISA/KR 8/00 ". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podniósł , że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy , skutecznie - jego zdaniem - podważą dane wynikające z przedłożonej faktury , przy uwzględnieniu cen pojazdów obowiązujących. Dowody w postaci opinii biegłego i katalogu cen samochodów używanych nie podlegały ocenie organów celnych i zostały pominięte we wcześniejszym postępowaniu odwoławczym i skargowym. Przy ponownym rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy oparto się na tych dowodach i nie było konieczności przeprowadzenia nowych dowodów. Zarzut , iż organ celny nie stosuje wiążących wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego - zdaniem Dyrektora Izby Celnej - jest chybiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji .Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie , gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo Dyrektor Izby Celnej nie kwestionując wiążącego charakteru prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2002 r, syg,akt I SA/Kr 8/00 przyjął w zaskarżonej decyzji , iż wartość transakcyjna przedmiotowego samochodu może być zakwestionowana , jeżeli jest niewiarygodna w odniesieniu do cen obowiązujących w miejscu zawarcia transakcji kupna. Przy ustalaniu wartości celnej pojazdu organ celny oparł się na ocenie technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę , który sporządził tę ocenę w oparciu o wydawnictwo [...] . Ocena techniczna stanowiła dowód w sprawie i mogła być wykorzystana przy ponownym rozstrzyganiu niniejszej sprawy , jednak podlegała ona ocenie organu celnego . Dokonana przez ten organ ocena tego dowodu budzi jednak zastrzeżenia. W odwołaniu z dnia [...] 1998 r skarżący podnieśli , że przesłane kserokopie cennika samochodów używanych zawierają ceny wywoławcze. Oznacza to , że ceny w nim podane nie są bezwzględnie wiążące , a ich charakter jest orientacyjny. Stanowisko organu celnego zawarte w zaskarżonej decyzji sugeruje , iż cena wskazana w tym dokumencie jest jedyną wiarygodną ceną dla danej marki samochodu. Niezależnie od powyższego rzeczoznawca w wydanej opinii wskazał cenę minimalną- [...] FFR oraz maksymalną- [...] FFR. Organ celny nie wyjaśnił, dlaczego przy ustalaniu wartości rynkowej dla spornego samochodu przyjął cenę maksymalną. Wobec tak skrajnych wartości podanych przez rzeczoznawcę nie wyjaśniono, co w istocie oznacza wartość minimalna. Z akt sprawy wynika, że będący przedmiotem sprawy pojazd nie posiadał żadnego dodatkowego wyposażenia . Organy celne nie wyjaśniły , czy ceny podane w w/w katalogu uwzględniały dodatkowe wyposażenie lub jego brak. Rzeczoznawca w wydanej opinii dokonał korekty wartości tylko z tytułu ponadnormatywnego przebiegu i nie odniósł się do tego, czy i jaki wpływ na wartość przedmiotowego pojazdu ma brak dodatkowego wyposażenia oraz braki i uszkodzenia opisane w ocenie technicznej nr [...] z dnia [...] .1998 r. Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenie organu celnego , że skarżący nie wykazali , iż zapłata nastąpiła jednorazowo i z tego tytułu uzyskali 10% zniżkę w cenie samochodu. Dowodem na uiszczenie całej kwoty jest załączona faktura . Gdyby zapłata za towar następowała w ratach lub była odroczona , na dokumencie tym widniałyby stosowne adnotacje . Wbrew twierdzeniu organu celnego różnica między wartością transakcyjną zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym , a wartością ustaloną ( podkreślić należy : maksymalną wartością wskazaną przez rzeczoznawcę ) nie przekracza 20% i wynosi dokładnie 16,85 % . Uwzględniając indywidualne okoliczności zakupu ( 10% rabatu z tytułu jednorazowej zapłaty i ogólny stan pojazdu , w tym brak dodatkowego wyposażenia ) nie można uznać za uzasadnione twierdzenie Dyrektora Izby Celnej , iż wartość ustalona przez organ celny " znacznie przekracza dane zadeklarowane w zgłoszeniu celnym ". Z akt niniejszej sprawy wynika, że organ odwoławczy nie dostrzegł, lub pominął braki przeprowadzonego postępowania oraz istotne wady decyzji organu I instancji. Organy celne mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy , zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy nie jest wyczerpujący . Dokonana przez organ odwoławczy ocena wiarygodności i wartości dowodowej zebranych w toku postępowania celnego dowodów nasuwa zastrzeżenia co do jej zupełności i należy ją uznać za ocenę dowolną , a nie swobodną .Ramy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymogami prawa procesowego , doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia , według których organ w sposób bezstronny , racjonalny i wszechstronny powinien zebrać i rozważyć materiał dowodowy jako całość , dokonać wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność , odnieść je do pozostałego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organ celny naruszył zasady ustalania określonych faktów za udowodnione. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art.152 w/w ustawy uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło